Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

8 Αυγ 2012


Συναντήσεις με τον πρωθυπουργό και τους αρχηγούς των κομμάτων της αντιπολίτευσης θα επιδιώξουν να έχουν τα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα κατά της κατάργησης των σχολών αστυφυλάκων στην Ξάνθη και την Κομοτηνή και της λειτουργίας σε αυτές κέντρων φύλαξης παράνομων μεταναστών.

Αυτό αποφασίστηκε μεταξύ άλλων στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε απόψε στην Κομοτηνή με τη συμμετοχή του περιφερειάρχη Αρη Γιαννακίδη και όλων των εκπροσώπων των θεσμικών φορέων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Μεταξύ των μελών της Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα ήταν διάχυτη η πεποίθηση ότι από μέρους της πολιτείας δεν υπήρχε κανένας ουσιαστικός σχεδιασμός για τη μεταφορά παράνομων μεταναστών σε περιοχές της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Οι τοπικοί φορείς υπογράμμισαν επίσης ότι η μεταφορά μεγάλου αριθμού λαθρομεταναστών σε μια ευαίσθητη περιοχή όπως αυτή της Θράκης θέτει σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή.

Επίσης, όλοι τάχθηκαν κατά της κατάργησης των δυο σχολών αστυφυλάκων στην Ξάνθη και την Κομοτηνή σημειώνοντας ότι στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό και την τοπική οικονομία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ




Δρ. Ιωάννης Παρίσης
Υποστράτηγος ε.α., Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων


Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει πολύ περιορισμένη χρήση των αμυντικών δυνατοτήτων της, για την εξασφάλιση των γεωοικονομικών στόχων της. Ο συνδυασμός της οικονομικής ισχύος με τη «σκληρή ασφάλεια» εξακολουθεί να αποτελεί «προνόμιο» του κάθε κράτους μέλους. Η οικονομική κρίση έχει θέσει σε περαιτέρω αναμονή την ανάπτυξη της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), τόσο στη σφαίρα της «σκληρής» όσο και στη σφαίρα της «ήπιας» ασφάλειας. Χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ και την ουσιαστική συμμετοχή στο ΝΑΤΟ, η ΕΕ απλά δεν έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει ένα πλαίσιο ασφάλειας για την υποστήριξη της οικονομικής ισχύος της και θα είναι όλο και περισσότερο σχετική αδύναμη να ανταποκριθεί στις κρίσεις σε θέματα ασφάλειας.

Το 2012 αποτελεί μάλλον μια «ήρεμη» χρονιά από την άποψη της ανάπτυξης των δυνατοτήτων της ΚΠΑΑ και αυτό φαίνεται ότι θα συνεχισθεί στο 2013. Αυτό οφείλεται, μεταξύ των άλλων, στο γεγονός ότι κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους την προεδρία ασκούσε η Δανία, ένα κράτος μέλος που απέχει των θεμάτων που σχετίζονται με την άμυνα, και για το λόγο αυτό υποκαταστάθηκε σ’ αυτά από την Κύπρο ως επόμενης προεδρίας (βλ. «Η ΚΥΠΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ Διευκρινίσεις και αποσαφηνίσεις», Ι. Παρίσης, Ιανουάριος 2012). Περαιτέρω, στα επόμενα δύο εξάμηνα, στην προεδρία της ΕΕ θα βρεθούν χώρες μικρές ή ακόμα και με «προβληματική» σχέση με τα θέματα της ΚΠΑΑ, για διαφόρους λόγους (η Κύπρος εξαιτίας της άρνησης της κυβέρνησης Χριστόφια να ενταχθεί στη «Συνεργασία για την Ειρήνη», και η Ιρλανδία εξαιτίας της έλλειψης ενδιαφέροντος για τα θέματα άμυνας και για την ΚΠΑΑ). Δεν αναμένονται συνεπώς πρωτοποριακές αναθεωρήσεις για την ΚΠΑΑ, εκτός αν αναληφθούν πρωτοβουλίες από τις μεγάλες χώρες, κυρίως Γαλλία και Γερμανία.

Η Ευρώπη φαίνεται ότι θα συνεχίσει να εστιάζει στη σωτηρία του ευρώ και την εξεύρεση διεξόδου από την κρίση χρέους. Η σχέση των οικονομικών συμφερόντων με ισχυρές αμυντικές δυνατότητες θα εξακολουθεί να είναι μειωμένη. Ωστόσο, ο αριθμός των προκλήσεων για την ασφάλεια είναι πιθανό να αυξάνει. Η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει μια ενεργό στρατηγική ασφάλειας και ανασυγκρότησης-ανάπτυξης στη Λιβύη. Από την άλλη, το Ιράν και οι πυρηνικές φιλοδοξίες του έχουν ανάγκη αυξημένης ανησυχίας, ενώ η κατάσταση στη Συρία συνεχώς επιδεινώνεται.

Η ανάπτυξη της ΚΠΑΑ σε περίοδο κρίσης

Η αίσθηση της απειλής εκ μέρους των Ευρωπαίων πολιτών είναι σχετικά χαμηλή και έτσι ο πληθυσμός δείχνει μικρό ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή άμυνα. Οι κυβερνήσεις της ΕΕ μειώνουν όλο και περισσότερο τους αμυντικούς προϋπολογισμούς. Λίγη προσοχή δίδεται στη στρατηγική θεώρηση των θεμάτων που αφορούν στη θέση της Ευρώπης σε ότι αφορά στη «σκληρή» ασφάλεια παγκοσμίως.

Η Ευρώπη δεν δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την μετατροπή της ΚΠΑΑ σε ουσιώδη παράγοντα «σκληρής» ασφάλειας. Μέχρι στιγμής, η ΕΕ δεν κατόρθωσε να συμφωνήσει στη δημιουργία ενός ενιαίου επιχειρησιακού στρατηγείου της ΚΠΑΑ. Υπάρχει και η αντίθεση του Ηνωμένου Βασιλείου που έχει καταστήσει αδύνατο κάτι τέτοιο. Επίσης, η διστακτική στάση κάποιων κρατών μελών δεν προσφέρει υποστήριξη στις χώρες εκείνες (μεταξύ των οποίων και κάποιες μεγάλες όπως Γερμανία, Γαλλία, Πολωνία, Ιταλία και Ισπανία) οι οποίες πράγματι επιδιώκουν την ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας της ΚΠΑΑ. Η Ύπατη Εκπρόσωπος Catherine Ashton έχει ταχθεί υπέρ της δημιουργίας ενός επιχειρησιακού στρατηγείου και ανέλαβε εντός του 2011 μια αξιολόγηση της ΚΠΑΑ.

Εν τω μεταξύ, το σύστημα των Battlegroups της ΕΕ θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν «μόνιμος στρατό» για την Ευρώπη. Ωστόσο όλα δείχνουν ότι υπάρχει απροθυμία εκ μέρους των κρατών μελών στην ανάληψη της ανά εξάμηνο ευθύνης σχηματισμού ενός Battlegroup. Οι κυβερνήσεις θεωρούν ότι το σύστημα αυτό, το οποίο δεν έχει ακόμη χρησιμοποιηθεί, στοιχίζει πολύ, ενώ από την άλλη τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ καταβάλλουν προσπάθειες προκειμένου να συμβάλουν στη δύναμη αντίδρασης του ΝΑΤΟ (NRF).

Η ΚΠΑΑ δεν αποτελεί το κύριο μέσο προβολής ισχύος της ΕΕ, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό εργαλείο για την ανασυγκρότηση και ανάπτυξη μετά από συγκρούσεις. Οι υπό εξέλιξη 13 στρατιωτικές και μη στρατιωτικές αποστολές στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ είναι ως επί το πλείστον μικρής κλίμακας, εκτός από τη στρατιωτική αποστολή στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (επιχείρηση ALTHEA) και τη μη στρατιωτική αποστολή στο Κοσσυφοπέδιο. Οι μικρές αποστολές αφορούν συνήθως επιτήρηση ειρηνευτικών συμφωνιών – όπως στη Γεωργία – ή υποστήριξη μετασχηματισμών στον τομέα της ασφάλειας, γνωστού ως SSR (security sector reform), όπως στη Δημοκρατία του Κονγκό.

Μέχρι στιγμής, η μόνη στρατιωτική επιχείρηση της ΕΕ που ανελήφθη για γεωοικονομικούς λόγους, είναι η ναυτική επιχείρηση ATALANTA, που άρχισε τον Δεκέμβριο 2008 για την αντιμετώπιση της πειρατείας στα ανοικτά των ακτών της Σομαλίας, ενώ δεν προβλέπονται νέες αποστολές για το 2012. Οι εκτιμήσεις των κρατών μελών συντείνουν στην άποψη ότι οι αποστολές ΚΠΑΑ προκαλούν μεγάλη γραφειοκρατική ταλαιπωρία, ενώ αποφέρουν πενιχρά αποτελέσματα.

Το 2012, η κρίση χρέους και το ενδεχόμενο μιας Ευρώπης δύο ταχυτήτων θέτει την ανάπτυξη της ΚΠΑΑ σε αναμονή. Στη χειρότερη περίπτωση, η κρίση του ευρώ θα μπορούσε να αποδειχθεί το πρώτο «καρφί στο φέρετρο» της ΚΠΑΑ. Ενώ η Ευρώπη των δύο ταχυτήτων θα αφορά αρχικά στην οικονομική ολοκλήρωση, θα έχει επίσης σοβαρές επιπτώσεις και σε άλλους τομείς πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της άμυνας. Ένας διαχωρισμός μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης και των υπόλοιπων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ανάλογη διαίρεση στο εσωτερικό της ΚΠΑΑ.

Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ήδη διαφωνήσει στα θέματα της άμυνας, κατά τα τελευταία χρόνια. Σε κάθε μελλοντικό διαχωρισμό, μια ΚΠΑΑ χωρίς τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου θα παρουσίαζε σημαντικές ελλείψεις. Από την άλλη η Γερμανία ήταν απρόθυμη να συμμετάσχει στην επέμβαση στη Λιβύη το 2011, που πραγματοποιήθηκε με εντολή του ΟΗΕ και είναι απίθανο να αλλάξει την αντιμιλιταριστική στάση της εντός του 2012. Η Γαλλία εκφράζει την απογοήτευσή της για την έλλειψη ενότητας σχετικά με την ευρωπαϊκή άμυνα και έτσι ολοένα και περισσότερο προτιμά να ακλουθεί μια εθνική προσέγγιση της άμυνας. Χωρίς ανάπτυξη της ΚΠΑΑ στον ορίζοντα, τα κράτη μέλη ολοένα και περισσότερο στρέφονται προς τις διμερείς αμυντικές συμφωνίες συνεργασίας, όπως αυτή που συνήφθη μεταξύ της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασίλειου.

Οι ΗΠΑ δεν είναι ικανοποιημένες με τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την άμυνα. Η Ουάσιγκτον έχει επί μακρόν πιέσει τους Ευρωπαίους να επενδύσουν στην άμυνα και τώρα έχει εντείνει την πίεση, υποστηρίζοντας την περαιτέρω ενδυνάμωση της ΚΠΑΑ. Η Ουάσιγκτον έχει ζητήσει την αύξηση του επιμερισμού των βαρών και επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να μεριμνά για την άμυνά της. Αυτό οφείλεται στη στρατηγική μετατόπιση των ΗΠΑ από μια στρατηγική αντίληψη που είχε ως κέντρο τον Ατλαντικό, σε μια αντίστοιχη με κέντρο την Ασία και τον Ειρηνικό. Η Ουάσινγκτον αγωνίζεται να διατηρήσει το σημερινό επίπεδο δεσμεύσεων, ενώ οι διεθνείς δεσμεύσεις της μειώνονται ευρύτερα μέσα στο 2012, κυρίως λόγω των περικοπών του προϋπολογισμού και της αυξημένης εστίασης στα εσωτερικά προβλήματα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για την προεδρική εκλογή. Επιπλέον, το χάσμα δυνατοτήτων μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ συνεχίζει να αυξάνει και αυτό είναι απίθανο να αλλάξει στο άμεσο μέλλον.

Ανάγκη νέας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Ασφάλειας

Για την Ευρώπη, το να παραμείνει ένας σημαντικός διεθνής παίκτης δεν απαιτεί την μαζική αύξηση των αμυντικών δαπανών ή την μετατροπή της ΚΠΑΑ σε όργανο στρατιωτικής αποτροπής με την παραδοσιακή έννοια. Στην πραγματικότητα, η οικονομική κρίση θα μπορούσε να δώσει την ευκαιρία να γίνει κάτι καλύτερο με λιγότερα, απαιτώντας πιο συστηματικό συντονισμό και ενσωμάτωση με άλλες πολιτικές της ΕΕ. Επιπλέον, η ΕΕ πρέπει να εξετάσει ποια συμφέροντα είναι ρεαλιστικά και δυνατόν να κατανεμηθούν σε όλους.

Αυτά θα πρέπει να περιληφθούν σε μια νέα και πιο σαφή Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας (ΕΣΑ), η οποία ενσωματώνει συναφείς τομείς όπως η εξωτερική πολιτική, η ενέργεια, το εμπόριο, η ανάπτυξη και οι κοινές αξίες, ενώ αποσαφηνίζει τη χρήση μέσων όπως η επιβολή κυρώσεων, και λαμβάνει υπόψη τους νέους μηχανισμούς της Λισαβόνας. Μια νέα ευρεία ΕΣΑ θα μπορούσε επίσης να λάβει υπόψη τη Στρατηγική Αντίληψη του ΝΑΤΟ του 2010, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι αλληλεπικαλύψεις, σε σχέση με τις στρατιωτικές υποθέσεις. Η ισχύουσα στρατηγική ασφάλειας της ΕΕ εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2003.

Τον Δεκέμβριο του 2007, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε την έναρξη μιας συζήτησης σχετικά με την αναγκαιότητα αναθεώρησης της ΕΣΑ. Για το σκοπό αυτό το Ινστιτούτο Μελετών για την Ασφάλεια της ΕΕ (EUISS) πραγματοποίησε ένα πρόγραμμα με θέμα “European Interests and Strategic Options” προκειμένου να προκαλέσει ανάλογη συζήτηση μέσα στην ΕΕ. Από πολλές πλευρές διατυπώθηκε η άποψη ότι η ΕΣΑ είναι ένα ανεπαρκές κείμενο το οποίο οπωσδήποτε έχει ανάγκη αναθεώρησης. Τελικώς, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2008 παρουσιάστηκαν και εγκρίθηκαν οι προτάσεις για την αναμόρφωση και επικαιροποίηση του αρχικού κειμένου («Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Ασφάλειας», Βρυξέλλες, 11 Δεκ 2008), στις οποίες επισημαίνεται η απειλή που συνιστά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δίνεται έμφαση στην αναγκαιότητα βελτίωσης της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, ενώ περιλαμβάνεται η νέα απειλή που προέρχεται από την πειρατεία στη θάλασσα.

Η βασική ιδέα για την ενίσχυση της ΕΣΑ είναι ότι για να καταστεί η ΕΕ ισχυρός και αξιόπιστος παίκτης στην παγκόσμια σκηνή, είναι απαραίτητο να είναι αποτελεσματική σε τρεις βασικούς τομείς:

  • Πρώτον, να καταστεί αποτελεσματική στο εσωτερικό της, βελτιώνοντας τις δικές της στρατιωτικές δυνατότητες.
  • Δεύτερον, η ΕΕ έχει ανάγκη να ασκεί επιρροή στο άμεσο περιβάλλον της, αναπτύσσοντας στενότερους δεσμούς με τις γειτονικές της χώρες.


  • Τρίτον, είναι ανάγκη να είναι αποτελεσματική σε παγκόσμιο επίπεδο, μέσα από πολύπλευρες πρωτοβουλίες.
Εκείνο που έχει μεγάλη σημασία είναι να ενισχυθεί η δυνατότητα στρατηγικής δράσης της Ένωσης, στο πλαίσιο των νέων συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί στο διεθνές στρατηγικό περιβάλλον. Θεωρητικά, η ΚΠΑΑ μπορεί να υλοποιείται υπό δύο μορφές δράσης: Η πρώτη αναφέρεται στην απώλεια της στρατιωτικής ισχύος, η οποία θα μονοπωλείται από το ΝΑΤΟ, ενώ η ΕΕ θα περιορισθεί σε μη στρατιωτικές δυνατότητες. Στη δεύτερη η Ένωση θα συνεχίσει να αναπτύσσει τις στρατιωτικές και μη στρατιωτικές της δυνατότητες, μέσα στο πλαίσιο των αντικειμενικών σκοπών της ΚΠΑΑ. Θεωρώντας ότι η δεύτερη περίπτωση είναι εκείνη που έχει επιλέξει η Ένωση και με βάση αυτή βαδίζει, διαφαίνεται ότι υπάρχουν τρεις προϋποθέσεις για να επιτευχθούν οι στόχοι της:[1]
  • Να καταστεί η ΚΠΑΑ κύριο εργαλείο στην υπηρεσία του διεθνούς ρόλου της Ένωσης, ο οποίος θα πρέπει να διατηρηθεί ως στόχος προτεραιότητας.
  • Να καθορισθούν ο ρόλος και οι επιδιώξεις της Ένωσης στο διεθνές σύστημα.
  • Να καθορισθούν οι όροι μιας νέας σύμπραξης μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ.
Προτεραιότητες για την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια

Από το 2012 και πέρα, τρεις ευρύτερες δεσμεύσεις πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα για την ασφάλεια της Ευρώπης και, συνεπώς, μια γεω-οικονομική προοπτική: η ανάληψη μιας ευρύτερης προσέγγισης για την ασφάλεια, η ενίσχυση των πολιτικών γειτονίας της ΕΕ, και η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των συνεισφορών στο ΝΑΤΟ.

Πρώτον, η Ευρώπη χρειάζεται να τελειοποιήσει την ισορροπία μεταξύ «σκληρών» και «ήπιων» επιδιώξεων ασφαλείας. Στην παγκόσμια λίστα των αμυντικών δαπανών, εξακολουθούν να υπάρχουν έξι ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των πρώτων 20. Ωστόσο, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται από τις ΗΠΑ, όπως φάνηκε στη εκστρατεία στη Λιβύη που ανελήφθη από το ΝΑΤΟ. Μια ισχυρή ΚΠΑΑ με τους παραδοσιακούς όρους ασφάλειας δεν αποτελεί πανάκεια για τη διασφάλιση γεωοικονομικών συμφερόντων. Η Κίνα και η Ινδία, για παράδειγμα, θεωρούνται ως ανερχόμενες δυνάμεις λόγω της οικονομικής τους ανάπτυξης, όχι λόγω της ισχύος των ενόπλων δυνάμεών τους.

Εάν η σε βάθος ολοκλήρωση-ενσωμάτωση της ΚΠΑΑ σε ότι έχει να κάνει με τη «σκληρή» ασφάλεια και οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες από τα κράτη μέλη δεν αποτελούν ένα ρεαλιστικό ενδεχόμενο για τα επόμενα χρόνια, η ΚΠΑΑ θα πρέπει να βελτιώσει τουλάχιστον περαιτέρω την «ήπια», ενοποιώντας τις στρατιωτικές και μη στρατιωτικές συνιστώσες της ασφάλειας. Αυτό σημαίνει ότι η ΚΠΑΑ θα εντάσσεται όλο και περισσότερο στην ευρύτερη ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική, κάτι που επιβάλλει την περαιτέρω ανάπτυξη και προσαρμογή των νέων ρυθμίσεων της Λισαβόνας. Σημαντικό ρόλο σ’ αυτό μπορεί να παίξει Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (European External Action Service – EEAS) που λειτουργεί ουσιαστικά από τον Ιανουάριο του 2011. Η εξωτερική πολιτική πρέπει να κινείται παραλλήλως προς την οικονομία και τις γεωοικονομικές επιδιώξεις, διαφορετικά υπονομεύεται σοβαρά η ικανότητα της Ευρώπης να δρα με συνοχή και αποτελεσματικότητα.

Δεύτερον, η Ευρώπη επηρεάζεται άμεσα από την ανασφάλεια στη γειτονιά της. Οι ανησυχίες ποικίλουν από τις μεταναστευτικές ροές μέχρι τις απειλές που προέρχονται από την αστάθεια, και τους εμφύλιους πόλεμους στις γειτονικές χώρες, καθώς και του ενδεχομένου πολέμων μεταξύ γειτονικών κρατών. Όλα δείχνουν ότι είναι ανάγκη να υπάρξει μια αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (European Neighborhood Policy – ENP), έτσι ώστε, πέρα από την αναπτυξιακή βοήθεια και τις εμπορικές ρυθμίσεις, να διαμορφωθούν κατάλληλοι δεσμοί ασφάλειας με τους εταίρους. Η ENP καλύπτει σε τρεις περιοχές στον περίγυρο της ΕΕ: τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης (Λευκορωσία, Ουκρανία και Μολδαβία), τις χώρες του Νοτίου Καυκάσου (Αρμενία, Γεωργία και Αζερμπαϊτζάν), και όλες τις χώρες της νότιας και της ανατολικής ακτής της Μεσογείου.

Η Ανατολική Ευρώπη και ο Νότιος Καύκασος είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της Ευρώπης, αφενός λόγω των ενεργειακών σχέσεων, αφετέρου λόγω της αστάθειας και των προβλημάτων ασφάλειας. Οι ανεπίλυτες συγκρούσεις στη Γεωργία και στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν πρέπει να τοποθετηθούν υψηλότερα στην ατζέντα των θεμάτων ασφάλειας της Ευρώπης, δεδομένου ότι οι εντάσεις παραμένουν και θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν σοβαρά την περιοχή, και να επηρεάσουν με τη σειρά τους τις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη. Ομοίως, είναι σημαντική για την Ευρώπη μια πιο τολμηρή προσέγγιση έναντι της Ρωσίας που θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη σταθερότητα στην Ανατολή. Η Μόσχα είναι ζωτικής σημασίας για την επίλυση των συγκρούσεων στην Ανατολική Ευρώπη (Υπερδνειστερία) και το Νότιο Καύκασο. Η οικοδόμηση μιας ειλικρινούς γεωπολιτικής σχέσης με τη Μόσχα θα πρέπει να είναι μεταξύ των προτεραιοτήτων στο άμεσο μέλλον, ιδιαίτερα μετά την εκλογή του Βλαντιμίρ Πούτιν στην προεδρία.

Σημαντικής σημασίας είναι επίσης η σχέση της Ευρώπης με την Τουρκία η οποία επιδιώκει να έχει έναν αυξημένο ρόλο ως γεωπολιτικού παράγοντα από τη Βόρεια Αφρική μέχρι την Κεντρική Ασία. Εντός του 2012, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις παρουσιάζουν στασιμότητα εξαιτίας της άρνησης της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυριακή Δημοκρατία, η οποία θα ασκήσει την προεδρία της Ένωσης στο δεύτερο εξάμηνο του έτους. Παράλληλα, η κατοχή του βόρειου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας συνεχίζει να αποτελεί λόγο αστάθειας και αγκάθι στις σχέσεις της Τουρκίας με την ΕΕ. Πέραν αυτού θα πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα και να εκτιμηθεί κατάλληλα η στάση της Τουρκίας στην κρίση της Συρίας αλλά και σε άλλα ζητήματα ασφάλειας της περιοχής, όπως για παράδειγμα στο Βόρειο Ιράκ και το κουρδικό ζήτημα.

Τρίτον, η ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι και θα συνεχίσει να είναι εθνική υπόθεση του κάθε κράτους μέλος καθώς και του ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ κοιτάζουν όλο και περισσότερο προς την Ασία. Προκειμένου η Συμμαχία να διατηρηθεί ισχυρή, ενώ υφίσταται την ίδια Δυτική παρακμή όπως η ΚΠΑΑ, θα πρέπει να γίνει περισσότερο ευρωπαϊκή. Το ΝΑΤΟ είναι πιθανό να παραμείνει η ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής άμυνας. Διαθέτει την υποδομή αλλά και την εμπειρία για να ασχοληθεί με θέματα «σκληρής» ασφάλειας.

Η διατλαντική συνεργασία με τις ΗΠΑ θα παραμείνει ζωτικής σημασίας από πλευράς οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής. Κάτι τέτοιο βεβαίως θα οδηγήσει σε ανακατατάξεις και αναδιοργανώσεις κυρίως σε ότι αφορά τα κράτη μέλη της Ένωσης που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ και το αντίθετο, συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας.

Πολιτικές για το μέλλον

Η ΕΕ διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με όλες σχεδόν τις χώρες στον κόσμο. Έχει αναπτύξει στρατηγικές συνεργασίες με κύριους διεθνείς παίκτες, έχει εμπλακεί σε βάθος με αναδυόμενες δυνάμεις ανά τον κόσμο, και έχει υπογράψει διμερείς συμφωνίες συνεργασίας με αριθμό κρατών στην περιφέρειά της. Στο εξωτερικό, η Ένωση εκπροσωπείται από ένα δίκτυο 136 αντιπροσωπειών, οι οποίες έχουν παρόμοια λειτουργία με εκείνη μιας πρεσβείας.

Η Ευρώπη έχει στη διάθεσή της διάφορους μηχανισμούς προκειμένου να αντιμετωπίσει τις μειώσεις στον αμυντικό τομέα, ενώ επίσης διαθέτει ακόμα σημαντική οικονομική δύναμη παγκοσμίως. Αλλά αυτά δεν αφορούν κυρίως τις δομές της ασφάλειας και της άμυνας της ΕΕ. Ο συνδυασμός της «ήπιας» ασφάλειας της ΚΠΑΑ με την «σκληρή» ασφάλεια των κρατών μελών και του ΝΑΤΟ είναι πιθανό να παραμείνει η μόνη πραγματική δυνατότητα.

Η συζήτηση σχετικά με την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω, σε συνδυασμό με την έναρξη της συζήτησης για μια νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω. Αν στο επόμενο χρονικό διάστημα άρχιζε μια αναθεώρησή της, θα μπορούσε να είναι έτοιμη μια νέα ΕΣΑ το 2013, δέκα χρόνια μετά την πρώτη στρατηγική. Η ΚΠΑΑ δεν μπορεί να ορίζεται με αυστηρά στρατιωτικούς όρους, ενώ δεν υπάρχει πολιτική βούληση να ακολουθηθούν οι τάσεις των αμυντικών δαπανών των ΗΠΑ, εκ μέρους των κρατών μελών της ΕΕ.

Η ασφάλεια και η άμυνα είναι μόνο ένα μέρος του ευρύτερου πάζλ για τη διαχείριση των περιορισμών και των μειώσεων. Υπερβολικές στρατιωτικές δαπάνες ή η ολοκλήρωση της ΚΠΑΑ σε βάθος δεν θα εγγυώνται κατ’ ανάγκην το σημερινό επίπεδο της οικονομικής ευημερίας. Η δύναμη της Ευρώπης έγκειται στην ανθρώπινη πτυχή της ασφάλειας. Μια ανθρώπινη προσέγγιση της ασφάλειας, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη συνεργασία σε θέματα ασφάλειας μέσω των διαφόρων παγκόσμιων και περιφερειακών μηχανισμών, παραμένει καταλληλότερη για τη διασφάλιση των γεωοικονομικών συμφερόντων της Ευρώπης. Η άμυνα συνεχίζει να υστερεί σε σχέση με τα γεωοικονομικά δεδομένα. Αλλά σε μια εποχή περιορισμένων πόρων, είναι ανάγκη η ΕΕ να αρχίσει να ανταποκρίνεται στις από μακρού υφιστάμενες μεγάλες υποσχέσεις της για περιορισμό της διάκρισης μεταξύ της ασφάλειας και των οικονομικών διαστάσεων των εξωτερικών της σχέσεων.

Εν τω μεταξύ, νέες κρίσεις είναι δυνατόν να ξεσπάσουν, λόγω των απειλών ασφάλειας στον Νότιο Καύκασο και τη Μέση Ανατολή, και να ενταθούν οι συγκρούσεις στο Κέρας της Αφρική. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να προετοιμάζεται για την κατάσταση που θα προκύψει από την απόσυρση των στρατευμάτων του ΝΑΤΟ από το Αφγανιστάν μετά το 2014, και να προβεί στη λήψη των αναγκαίων μέτρων ώστε να καταστεί στρατηγικός παίκτης στην ευρύτερη περιοχή.

Είναι γεγονός ότι η Ευρώπη δεν βλέπει την πολιτική ασφάλειας και άμυνας ως μέσο στήριξης της φθίνουσας μεν αλλά ακόμα σημαντικής οικονομικής ισχύος της. Φυσικά η «σκληρή» στρατιωτική ισχύς δεν είναι η κύρια απάντηση στις παγκόσμιες προκλήσεις, αλλά αποτελεί ένα βασικό συστατικό. Η πρόκληση για το άμεσο μέλλον θα είναι η περαιτέρω ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής ΚΠΑΑ, με σαφώς καθορισμένους στόχους, που βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την ευρύτερη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής και εξωτερικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών και εμπορικών θεμάτων.

[1] Ευρεία ανάλυση στο Ι. Παρίσης, Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΗΣ ΑΜΥΝΑΣ, Αθήνα, 2010.



Την ώρα που τα ΜΜ”Ε” της διαπλοκής περιγράφουν τις βαθυστόχαστες δηλώσεις και τις βόλτες του Γ. Παπανδρέου για βραβεύσεις που προκαλούν οργή, την στιγμή που βλέπουμε αγιογραφίες – προκλήσεις σε εφημερίδες – δόκανα που όμως αναπαράγονται ακόμα και από “φιλοκυβερνητικά” μέσα, ο Στάθης Παναγούλης ξαναχτυπά παρέα με τον Νάσο Αθανασίου και μία ερώτηση που όλοι οι Έλληνες θα αναμένουν την απάντηση με μεγάλο ενδιαφέρον.
Διαβάστε πιο κάτω το κείμενο της ερώτησης...

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥΣ: ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ -ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΘΕΜΑ: Περί του αριθμού των συμβούλων του πρώην πρωθυπουργού κ. Γ.Α. Παπανδρέου (π.χ αρχιτέκτων κ. Αθεμπίγιο, καθηγητής Οικονομικών κ. Στίγκλιτς κ.α), των αμοιβών τους κατ΄ άτομο, καθώς και του συνολικού κόστους στον Δημόσιο Προϋπολογισμό από την λειτουργία του επιτελείου του στην διάρκεια της πρωθυπουργίας του.

Ερωτώνται και καλούνται οι κ.κ. υπουργοί να πληροφορήσουν τη Βουλή των Ελλήνων με την κατάθεση των σχετικών εγγράφων, από τα οποία εμφαίνεται:

Α) Ο ακριβής αριθμός των συμβούλων του κ. Γ.Α. Παπανδρέου κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, ο προσδιορισμός του τομέα στον οποίο προσέφεραν τις υπηρεσίες τους καθώς και η συνολική αμοιβή τους.

Β) Να κατατεθούν στη Βουλή οι σχετικές εκθέσεις-συμβουλές, των περί ου ο λόγος συμβούλων, ώστε να εμφανιστεί το μέγεθος των υπηρεσιών τους προς το Ελληνικό Κράτος και η ανταπόκριση του έργου τους στο μέγεθος των αμοιβών τους.

ΟΙ ΕΡΩΤΩΝΤΕΣ ΚΑΙ ΑΙΤΟΥΝΤΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

ΣΤΑΘΗΣ Β. ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ (ΝΑΣΟΣ) ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ



Η συριακή κρατική τηλεόραση μετέδωσε σήμερα ότι οι τακτικές δυνάμεις οι οποίες παραμένουν πιστές στην κυβέρνηση του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ μπήκαν στη νότια συνοικία Σαλαχεντίν στο Χαλέπι, σκοτώνοντας την πλειονότητα των ανταρτών εκεί, ενώ εισήλθαν επίσης και σε άλλες περιοχές της πόλης, εξαπολύοντας νέα επίθεση.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, δεκάδες «τρομοκράτες» σκοτώθηκαν στην κεντρική συνοικία Μπαμπ αλ Χαντίντ, κοντά στο αρχαίο φρούριο της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Συρίας, και στην Μπαμπ αλ Νάιραμπ, στο νοτιοανατολικό τομέα. Οι αντάρτες χρησιμοποιούσαν τη Σαλαχεντίν ως βάση εδώ και τρεις εβδομάδες, ωστόσο ένας δημοσιογράφος του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς ανέφερε ότι ορισμένες θέσεις τους ήταν εγκαταλελειμμένες σήμερα.

Στο μεταξύ, περίπου 2.400 άνθρωποι, ανάμεσά τους δύο ανώτατοι αξιωματικοί, εγκατέλειψαν τη Συρία για να σωθούν από τη συνεχιζόμενη αιματοχυσία και έφτασαν στην Τουρκία στην διάρκεια της νύχτας, μετέδωσε το τουρκικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή.

Σύμφωνα με το πρακτορείο, στην πλειονότητά τους οι άνθρωποι που μπήκαν στο τουρκικό έδαφος είναι γυναίκες και παιδιά από τις συριακές πόλεις Χαλέπι και Ιντλίμπ, αλλά ανάμεσά τους είναι συνολικά 37 άνδρες των ένοπλων δυνάμεων της Συρίας που αυτομόλησαν.

Τουλάχιστον εννιά εξ αυτών νοσηλεύονται σε ένα νοσοκομείο στο Ρεϊχανλί στην επαρχία Χατάι, πάντα κατά το Ανατολή.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας δεν έχει ακόμα επιβεβαιώσει τις πληροφορίες αυτές. Πριν από την άφιξη των νέων προσφύγων, το τουρκικό ΥΠΕΞ είχε ανακοινώσει χθες ότι συνολικά, 47.500 Σύροι έχουν καταφύγει στην χώρα, από 44.000 στα τέλη του Ιουλίου.

Η Άγκυρα ανησυχεί για το ενδεχόμενο να μετακινηθεί στο τουρκικό έδαφος ένας πολύ μεγάλος αριθμός προσφύγων από το Χαλέπι, όπου μαίνονται οι μάχες, κάτι που θα υπερέβαινε τις δυνατότητές της να τους παράσχει βοήθεια.

Σφοδρές μάχες σημειώθηκαν σήμερα στο Χαλέπι, όπου ο στρατός προσπάθησε να ανακτήσει τον έλεγχο ενός οχυρού των ανταρτών, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων το οποίο κάνει λόγο για τουλάχιστον 82 νεκρούς εκ των οποίων 41 πολίτες, 15 αντάρτες και 26 στρατιώτες.

Οι τακτικές δυνάμεις έχουν υποστεί σοβαρές απώλειες στις μάχες και οι αντάρτες καταβάλλουν σθεναρή αντίσταση, ανέφερε το Παρατηρητήριο.
Συνολικά περισσότεροι από 21.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους σε σχεδόν 17 μήνες συγκρούσεων.

Εν τω μεταξύ, οι κυβερνητικές δυνάμεις υποχώρησαν από κάποιες περιοχές της συνοικίας Σαλαχεντίν στο Χαλέπι έπειτα από τις σφοδρές μάχες με τους εξεγερμένους, σύμφωνα με πηγές των ανταρτών. Η Σαλαχεντίν βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, δήλωσε αντάρτης στο Reuters.

Ωστόσο, νωρίτερα η κρατική τηλεόραση της Συρίας μετέδωσε ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις ελέγχουν τη Σαλαχεντίν και έχουν σκοτώσει τους περισσότερους αντάρτες που βρίσκονταν εκεί.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP, Reuters




Τελικά, θα είναι προσωρινά τα κέντρα κράτησης λαθρομεταναστών ή θα είναι προσωρινά υπουργός ο Δένδιας; Η περίπτωση να... μονιμοποιηθούν και οι δύο περιπτώσεις πόσο πιθανή είναι;
Με συρματοπλέγματα χωρίζουν την Αστυνομική Σχολή Ξάνθης και διπλασιάζουν τους κρατούμενους λαθρομετανάστες...

Ανεξήγητη χαρακτηρίζουν οι κάτοικοι της Ξάνθης την κινητικότητα και την προετοιμασία που παρατηρείται στη Σχολή Αστυφυλάκων μετά και τις αρνητικές εξελίξεις που προέκυψαν από τη συνάντηση των φορέων της Θράκης με τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Νίκο Δένδια.

Παρότι, ο υπουργός συνεχίζει να κάνει λόγο για προσωρινό μέτρο, ήδη έχει δοθεί εντολή και έχει γίνει και η σχετική προμήθεια, ώστε τις επόμενες μέρες να ενισχυθούν τα συρματοπλέγματα της σχολής Αστυφυλάκων και να κατασκευαστεί μια περίφραξη που θα χωρίζει τη σχολή στη μέση!

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι εντολές από την Τρίτη έχουν αλλάξει και πλέον από την πλευρά της ΕΛΑΣ υπάρχει οδηγία να χωρίσουν τα 2/3 των κοιτώνων, στους οποίους θα διπλασιαστεί η χωρητικότητα ώστε συνολικά οι μετανάστες που θα φιλοξενούνται να φτάνουν τους 700 περίπου.

Για να επιτευχθεί αυτό θα τοποθετηθούν 5 διπλά κρεβάτια σε κάθε θάλαμο, ώστε να φιλοξενούνται 10 μετανάστες. Κατά τα άλλα η αβεβαιότητα και η έλλειψη σχεδιασμού προκαλεί σοβαρά προβλήματα και στο προσωπικό της Αστυνομίας που εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια για τις εξελίξεις και ανησυχεί.

Όπως σημειώνει ο Πρόεδρος της Συνδικαλιστικής Κίνησης Αστυνομικών Ξάνθης Κώστας Μαλικόπουλος, η Σχολή αποκλείεται να λειτουργήσει το Φθινόπωρο και να υποδεχθεί σπουδαστές, ανεξαρτήτως του σχεδιασμού που υπάρχει. Αυτή τη στιγμή τους μετανάστες επιτηρούν 140 συνοριακοί φύλακες, που διαμένουν σε ξενοδοχεία της πόλης.

Ο Κ. Μαλικόπουλος αναφέρει ότι δεν υπάρχει ο παραμικρός σχεδιασμός καθώς φιλοξενούνται κρατούμενοι σε ένα χώρο που είναι φτιαγμένος για να αποτρέπει τον έξω κόσμο από το να εισέλθει και όχι το αντίστροφο.

Ταυτόχρονα έχει γίνει αναφορά στην Εισαγγελία Εφετών για τις συνθήκες ασφάλειας και υγιεινής των αστυνομικών. Σε ότι αφορά στο γεγονός ότι μέσα σε λίγο διάστημα οι κρατούμενοι θα πρέπει να αφεθούν ελεύθεροι, σημείωσε ότι είναι σχεδόν απίθανο να παραμείνουν στην περιοχή, αλλά θα κατευθυνθούν και πάλι προς την Αθήνα.





σ.σ.netakias - Η κυβέρνηση του Σαμαρά κι ο αγαπητός των Τραπεζών κ. Στουρνάρας, έδωσαν στον κ. Σάλλα την ΑτΕ σε περίοδο... εκπτώσεων.
Ο "κακός" Παπακωνσταντίνου για την ΑτΕ και το ΤΤ είχε προσφορά 700εκ κι ο κουβαρντάς κ. Στουρνάρας τα έδωσε όλα για 95εκ!
Αυτό που δεν μπόρεσε να κάνει μια πράσινη Κυβέρνηση για τον Πράσινο κ. Σάλλα, αυτό που δεν θα μπορούσε να κάνει μια Γαλάζια Κυβέρνηση, το έκανε ο Σαμαράς με... τρικομματική...


Του Δημήτρη Καζάκη

Η απορρόφηση από την Τράπεζα Πειραιώς του υγιούς ενεργητικού της Αγροτικής Τράπεζας δεν είναι μια πράξη μεμονωμένη. Εντάσσεται σε μια συνολικότερη αλλαγή της μορφολογίας του εγχώριου τραπεζικού συστήματος υπό συνθήκες χρεοκοπίας. Το πρόβλημα δεν είναι απλά ότι κλείνει μια κρατική τράπεζα υπέρ μιας ιδιωτικής, ούτε μια ειδικού σκοπού υπέρ μιας εμπορικής. Ούτε βέβαια το πρόβλημα βρίσκεται απλά στην ενίσχυση των τάσεων για μονοπώληση στον τομέα των τραπεζών. Όλα αυτά είναι σωστά ως αιτιάσεις, αλλά δεν αφορούν στην ουσία του προβλήματος, δηλαδή στον χαρακτήρα του τραπεζικού συστήματος, όπως αυτός διαμορφώνεται σήμερα.

Η ουσιαστική κατάργηση της Αγροτικής συνδέεται αφενός με αντίστοιχες κινήσεις προς το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, αλλά και προς την Εμπορική Τράπεζα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας έχει ζητήσει την ανακεφαλαιοποίηση της Emporiki Bank από την Credit Agricole πριν πωληθεί σε μια από τις ενδιαφερόμενες ελληνικές τράπεζες, είπε την Παρασκευή (3/8) υψηλόβαθμη τραπεζική πηγή στο Reuters. Το ΤΧΣ, που έχει διαθέσει ήδη 18 δισ. ευρώ στις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες, θέλει να αποφύγει να διαθέσει κεφάλαια στην Emporiki μετά την πώλησή της, είπε η πηγή. «Το ΤΧΣ έχει θέσει τέσσερα ελάχιστα κριτήρια για να γίνει η πώληση, το κύριο είναι να πουληθεί ανακεφαλαιοποιημένη και χωρίς χρηματοδοτικό κενό», δήλωσε το τραπεζικό στέλεχος που ζήτησε να μην κατονομαστεί.

Το ενδεχόμενο εξαγοράς της Εμπορικής εξετάζει και η Eurobank, όπως επιβεβαίωσε, σημειώνοντας ωστόσο πως δεν έχει υποβάλει μέχρι στιγμής πρόταση εξαγοράς. Νωρίτερα, και η Εθνική Τράπεζα είχε σημειώσει πως «παρακολουθεί τις εξελίξεις» σχετικά με την Εμπορική, αλλά δεν έχει υποβάλει μέχρι στιγμής δεσμευτική προσφορά. Τέλος, η Alpha έχει ήδη επιβεβαιώσει πως υπέβαλε πρόταση για εξαγορά του συνόλου του μετοχικού κεφαλαίου της Εμπορικής. Σε ανακοίνωσή της την Τετάρτη, μετά από ερώτημα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η Eurobank, ανέφερε πως «ενημερώνει το επενδυτικό κοινό ότι εξετάζει το ενδεχόμενο εξαγοράς της Εμπορικής Τράπεζας και δεν έχει καταθέσει πρόταση εξαγοράς της».

Νωρίτερα, η πλευρά της Εθνικής Τράπεζας, επίσης μετά από ερώτημα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σε συνέχεια δημοσιευμάτων, ανέφερε πως συνεχίζει να παρακολουθεί τις εξελίξεις χωρίς μέχρι σήμερα να έχει υποβάλει δεσμευτική προσφορά. «Η Εθνική Τράπεζα θα ενημερώνει άμεσα το επενδυτικό κοινό σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ισχύον κανονιστικό πλαίσιο» καταλήγει η ανακοίνωση.

Υπενθυμίζεται πως την Τρίτη, η Alpha Bank είχε ανακοινώσει με επιστολή της στο Χρηματιστήριο πως υπέβαλε πρόταση στην Credit Agricole για την εξαγορά του συνόλου του μετοχικού κεφαλαίου της Εμπορικής Τράπεζας.

Επομένως, έχουμε να κάνουμε με μια ευρύτερη ανασύνταξη των εγχώριων τραπεζών, όπου ο έλεγχος του χώρου περνά σχεδόν αποκλειστικά σε εκείνα τα πιστωτικά ιδρύματα που είναι πιο ανοιχτά στους διεθνείς κερδοσκοπικούς κύκλους. Στόχος αυτής της ανασύνταξης είναι να κυριαρχήσουν απόλυτα οι τέσσερεις μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες, Εθνική, Alpha Bank, Eurobank, Πειραιώς. Τουλάχιστον σε μια πρώτη φάση.

Τι το ιδιαίτερο έχουν αυτές οι τράπεζες; Αποτελούν την τραπεζική βιτρίνα μιας πολύ ιδιαίτερης συγχώνευσης οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων ανάμεσα σε ιδιώτες επενδυτές, φυσικά πρόσωπα, οικογένειες και θεσμικούς του εσωτερικού και του εξωτερικού. Στην Εθνική τα Νομικά Πρόσωπα του εξωτερικού κατέχουν κοντά στο 27% της μετοχικής σύνθεσης, ενώ οι ιδιώτες επενδυτές εσωτερικού, φυσικά πρόσωπα και θεσμικοί, κατέχουν σχεδόν το 47% της μετοχικής σύνθεσης. Στην Alpha Bank η οικογένεια Κωστόπουλου κρατά το 9%, οι θεσμικοί επενδυτές του εσωτερικού το 10%, οι θεσμικοί του εξωτερικού το 24%, ενώ το υπόλοιπο 57% διακινείται σε ιδιώτες επενδυτές. ΣτηνEurobank κυριαρχεί ο όμιλος EFG της οικογένειας Λάτση, ο οποίος κατέχει σχεδόν το 45% της μετοχικής σύνθεσης της τράπεζας, άλλα νομικά πρόσωπα κυρίως του εξωτερικού κατέχουν το 8,5%, ενώ οι θεσμικοί επενδυτές κοντά στο 17%. Τέλος στην Πειραιώς το αλισβερίσι στην μετοχική σύνθεση της τράπεζας είναι ακόμη πιο μπλεγμένο. Οι ξένοι θεσμικοί κατέχουν πάνω από 30%, ενώ οι θεσμικοί του εσωτερικού σχεδόν το 5%. Οι ιδιώτες επενδυτές κατέχουν το 37% εκ των οποίων η οικογένεια Βαρδινογιάννη κοντά στο 5%, ο Σάλλας το 1,4%, όσο περίπου και ο Αγγελόπουλος. Τέλος, η συμμετοχή ιδιωτικών εταιρειών ανέρχεται στο 26,7%, εκ των οποίων οι εταιρείες του ομίλου έχουν το 2%. Στην μετοχική σύνθεση έχει μερίδιο η γνωστή αμαρτωλή ΔΕΚΑ με 1,3% και η ΑΤΕ με 2%.

Τι παρατηρεί κανείς; Η μετοχική σύνθεση αυτών των τραπεζών είναι ένας κυκεώνας υπόγειων διαδρομών ανάμεσα στα μεγάλα τζάκια του εσωτερικού και γνωστά ή λιγότερο γνωστά επενδυτικά κεφάλαια του εξωτερικού (θεσμικοί επενδυτές, offshore, funds, κοκ) που ειδικεύονται σε χρηματιστικά παιχνίδια άγριας κερδοσκοπίας. Στην μετοχική σύνθεση αυτών των τραπεζών θα τους βρούμε σχεδόν όλους. Από τα συμφέροντα του Μαρκ Μόμπιους της Templeton, έως τους κολοσσούς της διατραπεζικής απάτης Morgan Stanley, Merrill Lynch, Goldman Sachs και πάει λέγοντας. Πρόκειται για μετόχους που κατέχουν φαινομενικά μικρά, ή και ασήμαντα ποσοστά, τα οποία όμως μεταφράζονται σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ, όπως επίσης και άλλους επώνυμους και μη θεσμικούς, ή και στρατηγικούς επενδυτές, οι οποίοι παραμένουν άγνωστοι. Και μάλιστα σχεδόν το σύνολο αυτών των μετόχων διαχέονται και στις τέσσερεις τράπεζες με διάφορους τύπους και βιτρίνες. Είναι δύσκολο να βρει κανείς πιο τυχοδιωκτική και κερδοσκοπική μετοχική σύνθεση, τουλάχιστον στον αποκαλούμενο ανεπτυγμένο κόσμο.

Η μετοχική σύνθεση αυτή ταιριάζει απόλυτα σε τράπεζες που δεν προσδοκούν να επενδύσουν στην ανάκαμψη της οικονομίας, ούτε στην διαχείριση δανείων και καταθέσεων, αλλά στην κερδοσκοπία με το ξέπλυμα και την εξαγωγή κεφαλαίου, με την ρευστοποίηση στοιχείων του ενεργητικού, με τη συμμετοχή στις ιδιωτικοποιήσεις και το γενικό ξεπούλημα της χώρας, με τις αθρόες τιτλοποιήσεις και μάλιστα υψηλού ρίσκου, καθώς και με ποικίλα χρηματιστικά παιχνίδια εντός και εκτός Ελλάδας, που αφορούν κυρίως στην βιομηχανία πλυντηρίου μαύρου επιχειρηματικού, πολιτικού και εγκληματικού χρήματος στο τρίγωνο Ευρώπη-Βαλκάνια-ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Το εγχώριο τραπεζικό σύστημα, χωρίς να χάνει τον τοκογλυφικό και σαράφικο χαρακτήρα του, προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες. Ο «τραπεζικός χάρτης» ξαναγράφεται, με τους βασικούς μετόχους και τους ανθρώπους που έχουν τη δύναμη, κατ' αρχήν με τις μετοχές που κατέχουν, να επηρεάσουν την πορεία των πραγμάτων, να αναδειχθούν σε «πόλους» ευρύτερων κεφαλαιακών συσπειρώσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ώστε να διεκδικήσουν μερίδιο από το πλιάτσικο. Στα πλαίσια αυτά δεν υπάρχει χώρος για κρατικές τράπεζες, έστω και για δήθεν, ούτε για αμιγώς τραπεζικά ιδρύματα, όπως είναι η Εμπορική με την Credit Agricole. Χρειάζονται τράπεζες πολύ πιο ευέλικτες και προσαρμοσμένες απόλυτα στα παιχνίδια της χρηματιστικής αγυρτείας.

Η ελληνική οικονομία, ο έλληνας καταθέτης, αν και είδος υπό εξαφάνιση, και γενικά η χώρα παραδίδεται στο πιο κερδοσκοπικό ιδιωτικό τραπεζικό καρτέλ που υπήρξε ποτέ σ’ αυτόν τον τόπο. Πώς αλλιώς θα μπορούσαν να γίνουν τα μεγάλα παιχνίδια με την εκποίηση της χώρας και του λαού της; Πώς αλλιώς θα εξασφάλιζαν προνομιακή μεταχείριση και τραπεζική προστασία οι επενδυτές-γύπες που υπό την κάλυψη του ευρώ γυροφέρνουν το κουφάρι της ελληνικής οικονομίας;

Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια οφείλουμε να δούμε την «εξαγορά» της Αγροτικής από την Πειραιώς. Βέβαια, δεν υπήρξε κανενός είδους «εξαγορά», απλά μεταβιβάστηκε το υγιές τμήμα της ΑΤΕ στην Πειραιώς με τελείως αυθαίρετη απόφαση της Τραπέζης της Ελλάδος και του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. «Δεν πουλήθηκε τίποτα. Μεταφέρθηκαν περιουσιακά στοιχεία, τα υγιή» απάντησε ο Γ. Προβόπουλος στην επιτροπή της Βουλής στις 3/8. «Τις συνέργειες θα τις καρπωθεί το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ο βασικός μέτοχος. Η Τράπεζα Πειραιώς, θα μπορούσε να δώσει και μηδέν τίμημα…» συμπλήρωσε ο Διοικητής της ΤτΕ. «Η Τράπεζα Πειραιώς είναι ιδιωτική μονάχα κατ' όνομα, καθώς ελέγχεται απ' το Δημόσιο, αν και το μάνατζμεντ είναι ιδιωτικό» συμπλήρωσε από πλευράς του ο Γ. Στουρνάρας.

Εδώ ο Στουρνάρας επιβεβαίωσε για μια ακόμη φορά το όνομά του. Από πού κι ως πού η Τράπεζα Πειραιώς ελέγχεται από το δημόσιο; Επειδή δήθεν ο βασικός μέτοχος μετά την ανακεφαλαιοποίηση είναι το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Μόνο που το ΤΧΣ δεν είναι ελληνικό δημόσιο, αλλά μηχανισμός της τρόικας. Σύμφωνα με τον νόμο, στο ΤΧΣ η «κεφαλαιακή ενίσχυση παρέχεται μέσω συμμετοχής του Ταμείου σε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του πιστωτικού ιδρύματος με την έκδοση κοινών μετοχών ή υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών.» Οι κοινές μετοχές αυτές δεν είναι μετά ψήφου, δεν είναι διαπραγματεύσιμες στην αγορά, ούτε καν εισπράττουν μέρισμα από τις οικονομικές χρήσεις της τράπεζας. Αντίθετα, για μία διετία που θα διακρατήσει τις μετοχές το ΤΧΣ δεν θα εισπράξει το παραμικρό έσοδο, ελπίζοντας πως όταν τελικά θα βγει στην αγορά να πουλήσει τις μετοχές (σε δύο χρόνια) θα βρεθεί αγοραστής. Και όχι μόνο θα βρεθεί αγοραστής, αλλά θα είναι πρόθυμος και να καταβάλει κάτι παραπάνω σε σχέση με την τιμή κτήσης των μετοχών από το δημόσιο. Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι.

Άλλωστε, το είχε ξεκαθαρίσει από τον Φεβρουάριο ο κ. Βενιζέλος λέγοντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ (1/2): «Εμείς δεν θέλουμε [με την έκδοση των κοινών μετοχών] να κρατικοποιήσουμε τις τράπεζες και να τις μετατρέψουμε σε ΔΕΚΟ, θέλουμε ανταγωνιστικές τράπεζες», προσθέτοντας ότι θα προτιμούσε να είχε γίνει η ανακεφαλαιοποίησή τους μέσω του EFSF ώστε να μην καταγραφούν τα 40 δισ. ευρώ που απαιτούνται για τη στήριξή τους ως δημόσιο χρέος. Βέβαια, από τότε έως σήμερα τα 40 δις ευρώ κεφαλαιακή ενίσχυση έχουν μετατραπεί σε 50 δις ευρώ, αλλά ποιος νοιάζεται; Το μόνο που άλλαξε είναι ότι την τότε προτίμηση του κ. Βενιζέλου, την έκανε δική του πρόταση ο κ. Τσίπρας.

Επομένως, η συμμετοχή του ΤΧΣ στη μετοχική σύνθεση μιας τράπεζας δεν αλλάζει ούτε το ιδιοκτησιακό της καθεστώς, ούτε το ποιος παίρνει τις αποφάσεις, ούτε καν το ποιος διαχειρίζεται τα κεφάλαια που έχει φορτωθεί μέσω του δημόσιου χρέους ο έλληνας φορολογούμενος. Απλά, ο κ. Στουρνάρας ασκείται ως συνήθως στο γνωστό του άθλημα: την εκ πεποιθήσεως μπουρδολογία αναλόγως περίστασης.

Ο κ. Προβόπουλος, από την άλλη, ξεκαθάρισε ότι την πρωτοβουλία για το κλείσιμο της ΑΤΕ μπορεί να την έλαβε η Τράπεζα της Ελλάδας, αλλά στην πραγματικότητα ξεκίνησε από την τρόικα είτε μέσω του ΤΧΣ, είτε απευθείας. «Η ανακεφαλαιοποίηση της ΑΤΕ δεν ήταν εφικτή. Διότι σύμφωνα με το Μνημόνιο, η ανακεφαλαιοποίηση δεν θα μπορούσε να γίνει με κεφάλαια του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, επειδή η τράπεζα δεν είναι βιώσιμη,» είπε ο κ. Προβόπουλος στην επιτροπή της Βουλής. Κι αυτό θέλουν να το ξεχνάνε όσοι ασκούν αντιπολίτευση επικεντρώνοντας αυστηρά στο πρόσωπο της σημερινής συγκυβέρνησης. Αντίθετα, η διάλυση της ΑΤΕ και η απορρόφησή της από την Πειραιώς συνιστά λογική απόρροια του καθεστώτος της τρόικας και της πολιτικής ανακεφαλαιοποιήσεων που ακολουθεί ολόκληρο το ευρωσύστημα. Ειδικά τώρα που θα γίνεται υπό την εποπτεία ευρωπαϊκών οργάνων – όπως αποφάσισε η σύνοδος κορυφής της 29ηςΙουνίου – μακριά από την δικαιοδοσία των κυβερνήσεων και προπαντός των εθνικών κοινοβουλίων.

Ένα άλλο ζήτημα που επίσης θέλουν να ξεχνούν όλοι είναι το γεγονός ότι υπάρχει ένα σοβαρό θέμα με το εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Το σύνολο του, ως υφίσταται σήμερα, δεν είναι βιώσιμο υπό κανένα καθεστώς και αυτό γίνεται φανερό από τον παρακάτω πίνακα.

Τα δάνεια ρευστότητας από την ΕΚΤ διαμέσου της Τραπέζης της Ελλάδος προς το εγχώριο τραπεζικό σύστημα έχουν εκτιναχθεί από το 2009 και κατόπιν. Όμως η αυξημένη αυτή ρευστότητα δεν ήταν αρκετή. Γι’ αυτό και ενεργοποιήθηκε ο ELA

Παροχή ρευστότητας της Τράπεζας της Ελλάδος στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα (υπόλοιπα σε δις ευρώ)

2007
2008
2009
2010
2011
2012*
1. Δάνεια προς ΝΧΙ
10,3
41,6
50,8
98,9
78,1
80,2
2. ELA
1,6
1,5
1,8
1,9
54,4
48,7
3. Σύνολο (1+2)
11,9
43,1
52,6
100,8
132,5
128,9
4. Καταθέσεις Επιχειρήσεων και Νοικοκυριών (ταμιευτηρίου και προθεσμίας)
172,1
205,4
211,2
186,7
154,5
148,7
5. % του 3 στο 4
6,9
21,0
24,9
54,0
85,8
86,7
6. Χρηματοδότηση εγχώριου ιδιωτικού τομέα
(υπόλοιπα έτους)
215,4
249,6
249,6
257,8
248,5
245,1
7. % του 3 στο 6
5,5
17,3
21,1
39,1
53,3
52,6
8. Ετήσια ροή χρηματοδότησης εγχώριου ιδιωτικού τομέα
38,5
34,1
10,2
-
-8,1
-2,9
ΠΗΓΗ: Τράπεζα της Ελλάδος, * Πρώτο τρίμηνο.

(Emergency Liquidity Assistance) για πρόσθετη παροχή ρευστότητας προς τις εγχώριες τράπεζες. Πώς έγινε αυτό, μόνο η ΕΚΤ και η ΤτΕ γνωρίζουν. Το 2011 ο ELA ξεπέρασε τα 54 δις ευρώ, ενώ τον Φεβρουάριο του 2012 ξεπέρασε τα 109 δις ευρώ, εξαντλώντας κάθε δυνατότητα πρόσθετης χορήγησης ρευστότητας. Γι’ αυτό και τέθηκε ζήτημα ανακεφαλαιοποίησης των εγχώριων τραπεζών με πρόσχημα τις ζημιές από το «κούρεμα» των ομολόγων. Πρώτη δόση μέσα στον Μάιο φέτος ύψους 18 δις ευρώ και αναμένεται να δοθούν άλλα 32 δις ευρώ έως το τέλος του έτους.

Που πήγε όλη αυτή η πρόσθετη ρευστότητα; Μήπως χρηματοδότησε τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα; Ούτε κατά διάνοια. Αντίθετα, τα χρόνια της υφεσιακής έκρηξης, όπου η συνολική πρόσθετη ρευστότητα ξεπέρασε τα 100 δις ευρώ ετήσια, η χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα μειώθηκε και συνεχίζεται να μειώνεται με αυξανόμενους ρυθμούς.

Αισίως οι ενέσεις ρευστότητας έχουν ξεπεράσει το 85% της συνολικής καταθετικής βάσης του εγχώριου τραπεζικού συστήματος, που σημαίνει ότι οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων είναι καθαρά εικονικές. Δεν υπάρχουν. Η ρευστότητα των τραπεζών συντηρεί ως ένα βαθμό τον πρόσθετο δανεισμό του κράτους (γύρω στα 15 δις ευρώ), ενώ τα υπόλοιπα πηγαίνουν να καλύψουν μαύρες τρύπες στο ενεργητικό τους. Κυρίως τα κενά που δημιουργούν τα μη ενήμερα δάνεια, δηλαδή τα δάνεια που δεν μπορούν πλέον να εξυπηρετηθούν και τα οποία απ’ ό,τι φαίνεται έχουν πλέον ξεπεράσει το 50% της συνολικής χρηματοδότησης του εγχώριου ιδιωτικού τομέα (επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες, νοικοκυριά).

Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι οι εγχώριες τράπεζες είναι ήδη πτωχευμένες και επιβιώνουν απλά και μόνο με ενέσεις ρευστότητας. Αν πάρει κανείς υπόψη του το γεγονός ότι το 63% των ενεργητικών τους είναι χορηγήσεις, δηλαδή δάνεια προς το δημόσιο και κυρίως προς τον ιδιωτικό τομέα, η κατάσταση αυτή θα επιδεινωθεί. Οι εγχώριες τράπεζες στηρίχθηκαν περισσότερο στις χορηγήσεις, δηλαδή στην παροχή δανείων, σε σύγκριση με την υπόλοιπη ευρωζώνη, όπου οι χορηγήσεις αντιστοιχούν στο 54% κατά μέσο όρο των τραπεζικών ενεργητικών. Η συρρίκνωση των εισοδημάτων και η συντριβή της εσωτερικής αγοράς προδικάζει ότι ακόμη περισσότερα δάνεια θα πάψουν να εξυπηρετούνται δημιουργώντας πρόσθετα προβλήματα ρευστότητας.

Αυτό πρέπει να αλλάξει. Έτσι αποφάσισε η τρόικα και η ευρωζώνη. Ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος των υγιών στοιχείων των ενεργητικών του τραπεζικού συστήματος θα συγκεντρωθούν σε λίγες τράπεζες, σ’ εκείνες τις τράπεζες που από μεριάς ιδιοκτησιακού και ενεργητικού είναι περισσότερο διεθνοποιημένες και περισσότερο ανοιχτές στις αγορές τίτλων. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο τραπεζικός τομέας θα μονοπωληθεί από καταρχήν τέσσερις και αργότερα ακόμη λιγότερες ιδιωτικές κερδοσκοπικές τράπεζες, οι οποίες θα μπορέσουν να επιβιώσουν – αν μπορέσουν τελικά – με ρευστοποιήσεις στοιχείων του ενεργητικού, τιτλοποιήσεις, ανοίγματα στις αγορές ακινήτων και χρήματος, κοκ. Οι τράπεζες αυτές όχι μόνο θα συγκεντρώσουν τις ανακεφαλαιοποιήσεις σε βάρος του δημόσιου χρέους, αλλά και θα λειτουργήσουν περισσότερο ως τραπεζικές βιτρίνες επενδυτικών κεφαλαίων και θεσμικών επενδυτών κυρίως από το εξωτερικό.

Επομένως το κεντρικό ζήτημα που αναδεικνύουν οι εξελίξεις είναι ένα: τι σόι τραπεζικό σύστημα χρειαζόμαστε σαν οικονομία. Το θέμα δεν είναι η διασφάλιση των θέσεων εργασίας των εργαζομένων στις τράπεζες. Αυτές έτσι ή αλλιώς θα χαθούν. Η νέα τραπεζική γεωγραφία απαιτεί δραστική περικοπή δικτύων και θέσεων εργασίας. Όταν θα ολοκληρωθεί η μετάβαση, οι θέσεις εργασίας στον τραπεζικό τομέα θα έχουν περιοριστεί στο μισό.

Επομένως το πρόβλημα δεν είναι αν απολυθούν ή όχι οι εργαζόμενοι της Αγροτικής. Η μάχη δεν μπορεί να εστιαστεί εκεί. Ακόμη κι αν διασφαλιστούν οι θέσεις τους, θα είναι μόνο προσωρινά και μόνο μέχρι την επόμενη ανακεφαλαιοποίηση από την τρόικα και το ΤΧΣ.

Το ερώτημα είναι τι είδους τράπεζες χρειαζόμαστε. Ένα τραπεζικό σύστημα που βασίζεται σε επενδυτικές εμπορικές τράπεζες, ή σε αναπτυξιακούς τραπεζικούς βραχίονες που χρηματοδοτούν συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας ώστε να ενισχυθούν συγκεκριμένοι στρατηγικοί τομείς της οικονομίας με στόχο την άνοδο της σταθερής απασχόλησης και των εισοδημάτων.

Για να μπορέσει να επιβιώσει η ελληνική οικονομία χρειάζεται το δεύτερο και όχι τράπεζες του χρηματιστικού τζόγου. Αυτό θα πρέπει να είναι το κύριο και βασικό μέτωπο των εργαζομένων όχι μόνο στην Αγροτική, αλλά και γενικότερα.

Το πρόβλημα με την Αγροτική είναι ότι κρίθηκε μη βιώσιμη με κριτήρια που αφορούν στις ιδιωτικές εμπορικές τράπεζες και όχι με κριτήρια που αφορούν σε μια αναπτυξιακή τράπεζα. Στην ομιλία του στην επιτροπή της Βουλής ο κ. Προβόπουλος είπε: «Σήμερα, που η χώρα αναζητά μέσα από οδυνηρές θυσίες 11,5 δις ευρώ, αντιλαμβάνεται κανείς τη σημασία του μεγέθους μιας τόσο παραπλήσια μεγάλης ζημιάς της Αγροτικής. Μιας τράπεζας που έχει άλλωστε παύσει να είναι «αγροτική», αφού μόνο το 13% των χορηγήσεων κατευθύνονται στους αγρότες και τους Συνεταιρισμούς. Θα ήθελα εδώ να προσθέσω ότι ακόμη και αν αγνοήσουμε τη χρήση του 2011, που εκτάκτως επιβαρύνθηκε λόγω PSI, τα σωρευτικά κέρδη της ΑΤΕ στην περίοδο 1997-2010, μόλις φθάνουν τα 190 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, σε ολόκληρη τη «χρυσή περίοδο», η τράπεζα, παρά τις ισχυρές κεφαλαιακές ενέσεις των 4 δις ευρώ, είχε οριακά θετικό αποτέλεσμα, ουσιαστικά μηδενικό. Στην ίδια περίοδο, η Εθνική Τράπεζα κατάφερε να έχει κέρδη 5,3 δις ευρώ, η Alpha Bank 4 δις ευρώ, η Eurobank 3,5 δις ευρώ και η Πειραιώς 1,7 δις ευρώ. Γεγονός που υποδηλώνει και την μεγάλη διαφορά κερδοφορίας μεταξύ των τεσσάρων και της ΑΤΕ. Μετά από όλα αυτά θα μπορούσε άραγε η ΑΤΕ να θεωρηθεί ως «πηγή ευημερίας του ελληνικού λαού»;



Θα παραθέσω επίσης και μερικά άλλα χαρακτηριστικά παραδείγματα:

• Η ΑΤΕ για τις θυγατρικές της είχε επενδύσει 1,2 δις ευρώ και σήμερα, ύστερα από αλλεπάλληλες απομειώσεις και διαγραφές, έχουν απομείνει 156 εκατ. ευρώ. Έχασε δηλαδή πάνω από 1 δις ευρώ ή το 85% της αξίας των θυγατρικών της.

• Παρά την εμφανή αδυναμία της στο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων, η Αγροτική προχώρησε σε μαζικές τοποθετήσεις σε υψηλού κινδύνου προϊόντα, με τις ζημίες από συναλλαγές σε παράγωγα να ανέρχονται σε 285 εκατ. ευρώ την τριετία 2009-2011.

• Ως αποτέλεσμα των δανείων που είχε χορηγήσει με ελαστικά κριτήρια, η ΑΤΕ πραγματοποίησε διαγραφές ύψους 2,5 δις ευρώ στην τελευταία 10ετία.»

Δεν θα ασχοληθούμε με την υποκριτική και μονομερή ευαισθησία του κ. Προβόπουλου που ανακάλυψε ότι ολόκληρο το πρόβλημα του τραπεζικού συστήματος συνίσταται στην Αγροτική, αλλά όχι στην μετατροπή σε δημόσιο χρέος του ανοίγματος των μεγάλων ιδιωτικών τραπεζών, είτε μέσα από τις εγγυήσεις του δημοσίου, είτε μέσα από τον μηχανισμό των ανακεφαλαιοποιήσεων. Θα μείνουμε μόνο στις αιτιάσεις που κάνει: Η Αγροτική έχει πάψει εδώ και χρόνια να είναι «αγροτική» μιας και μόλις το 13% των χορηγήσεών της αφορά στον αγροτικό τομέα. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στην μετατροπή της σε Α.Ε. το 1991, ώστε και τυπικά να λειτουργεί όπως οι άλλες εμπορικές τράπεζες. Ποιος θα λογοδοτήσει γι’ αυτό και για την πολιτική δανεισμού; Ποιος θα λογοδοτήσει για την απομείωση της αξίας των θυγατρικών της; Ποιος θα λογοδοτήσει για τις μαζικές τοποθετήσεις σε υψηλού κινδύνου προϊόντα το 2009-2011; Ποιος ή ποιοι κρύβονται πίσω από αυτές τις αποφάσεις και κινήσεις;

Το πρώτο λοιπόν αίτημα που θα έπρεπε να υπάρξει είναι η δημόσια εκκαθάριση της Αγροτικής. Όχι «ειδική εκκαθάριση» με επίτροπο της Τραπέζης της Ελλάδος, αλλά δημόσια εκκαθάριση από ανεξάρτητους εκτιμητές με την άμεση συμμετοχή των εργαζομένων, αλλά και υπό την άμεση εποπτεία της οικείας επιτροπής της Βουλής. Μέχρι να αποτυπωθεί ολόκληρος ο μηχανισμός ροής χρηματοδοτήσεων και τοποθετήσεων της Αγροτικής και μάθουμε ποιος ευθύνεται για την κατάσταση της τράπεζας, δεν θα γίνει καμιά κίνηση. Πρώτα θα μάθουν όλοι οι έλληνες πολίτες ποια είναι η αληθινή κατάσταση της τράπεζας, ποιοι θα πρέπει να λογοδοτήσουν για την κατάσταση και έπειτα θα δούμε τι πρέπει να γίνει.

Αυτά τα περί μυστικότητας του κ. Προβόπουλου, του κ. Στουρνάρα και της συμμορίας τους είναι εκ του πονηρού. Η μυστικότητα βολεύει μόνο την συγκάλυψη της βρωμιάς και την παροχή ασυλίας στους πρώτα και κύρια πολιτικά υπεύθυνους για την διασπάθιση του χρήματος.

Όσο για τους αγρότες τα πράγματα είναι απλά: ας πάνε να πνιγούν. Ειδική νομοθετική πρωτοβουλία προωθεί το υπουργείο Οικονομικών για τα μη ενήμερα δάνεια με ενέχυρο αγροτική γη της Αγροτικής Τράπεζας που δεν θα μεταβιβαστούν στην Τράπεζα Πειραιώς, όπως ανακοίνωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρας, απαντώντας στη Βουλή σε σχετική επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΚΚΕ Ν. Καραθανασόπουλου. Προσέξτε: μόνο τα μη ενήμερα δάνεια με ενέχυρο αγροτική γη που δεν θα μεταβιβαστούν στην Τράπεζα Πειραιώς. Με τα ενήμερα που θα γίνουν μη ενήμερα και θα είναι υπό την κηδεμονία της Πειραιώς, τι θα γίνει; Ο κ. Σταϊκούρας διευκρίνισε ότι «για τα ενήμερα δάνεια, σύμφωνα με τα ισχύοντα, οι υποθήκες αποτελούν παρεπόμενα διασφαλιστικά δικαιώματα των δανείων, ανεξαρτήτως της νομικής μορφής του φορέα». Με λίγα λόγια τα δάνεια των αγροτών με εγγύηση τη γη τους θα αντιμετωπιστούν όπως όλα τα άλλα εμπορικά δάνεια.

«Τι θα γίνει αν κάποια απ' τα δάνεια καταστούν ληξιπρόθεσμα και απαιτητά; Και τι θα γίνει αν εξαγοραστεί η Πειραιώς από κάποια ξένη τράπεζα, όταν ξέρουμε πως η γη είναι εθνικό κεφάλαιο;» ρώτησε ο Γ.Καρασμάνης (ΝΔ) στην επιτροπή της Βουλής. «Τι θα γίνει δηλαδή; Θα πάρει την αγροτική γη, θα την τεμαχίσει και θα την πουλήσει έξω;» απάντησε ο Γ. Στουρνάρας. Με τέτοια επιχειρήματα καφενείου απαντούσε ο υπουργός οικονομικών στην επιτροπή της Βουλής για να φανερώσει για μια ακόμη φορά το ποιόν του ανθρώπου και το επίπεδό του.

«Δεν μπορώ να πω πως η ΑΤΕ συνέβαλε στην ανάπτυξη του αγροτικού τομέα, ο οποίος έχει συρρικνωθεί στο 3% του ΑΕΠ. Αυτός μπορεί να ανέβει, αλλά με μια διαφορετική πολιτική που θα στηρίζεται στην επιχειρηματικότητα» σημείωσε επίσης ο Γ. Στουρνάρας στην επιτροπή της Βουλής. «Στην Ισπανία και την Γερμανία, όσες τράπεζες ειδικού σκοπού υπάρχουν, θεωρούνται αδύναμες» συμπλήρωσε από πλευράς του ο κος Προβόπουλος.


Δεν περιμέναμε να ξέρει ο Στουρνάρας και ο Προβόπουλος τι σημαίνει και τι απαιτεί η ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας. Όμως αξίζει τον κόπο να θυμηθούμε γιατί ιδρύθηκε η Αγροτική Τράπεζα. Ένας ειδικός οργανισμός γεωργικών και γενικά αγροτικών πιστώσεων ήταν αίτημα που υπήρχε από την εποχή του Καποδίστρια. Το 1891 η ελληνική κυβέρνηση έφτασε πολύ κοντά στην απόσπαση των γεωργικών και αγροτικών πιστώσεων από τις εμπορικές τράπεζες, που λειτουργούσαν ως κοινοί τοκογλύφοι απέναντι στους αγρότες. Αυτό δεν έγινε δυνατό, λόγω της αντίδρασης των ιδιωτικών εμπορικών τραπεζών, κυρίως της Εθνικής Τράπεζας, που λειτουργούσε επίσης και ως δανειστής του κράτους, αλλά και μεσάζοντας των ξένων δανειστών. Η χρεοκοπία του 1897 και η επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου (1898) απέτρεψε κάθε συζήτηση για δημιουργία Γεωργικής ή Αγροτικής Τράπεζας.

Τελικά η Αγροτική Τράπεζα ιδρύθηκε το 1929 μετά από σύμβαση του κράτους με την Εθνική Τράπεζα απ’ όπου αποσπάστηκαν οι γεωργικές πιστώσεις.

Σε ποια κατάσταση απάντησε η ίδρυση της Αγροτικής Τράπεζας την εποχή εκείνη; Μας την περιγράφει παραστατικά ο βουλευτής Σερρών των φιλελευθέρων, Σωκράτης Ανθρακόπουλος, ο οποίος έλεγε ότι «…η Εθνική Τράπεζα συνεκέντρωσε την περισσοτέραν στοργήν της εις το εμπόριον και την τοκογλυφίαν, καταστήσασα τον μικρόν παραγωγόν της Πελοποννήσου υπόδουλον της τοκογλυφίας, διότι εδάνειζε τους μεγάλους και δεν εβοήθει τους μικρούς, οίτινες ηνηγκάζοντο εις την διάλυσιν της μικροϊδιοκτησίας των και εις την μετανάστευσιν. Με την τακτικήν αυτήν εδημιουργήθηκαν κατά τόπους προνομιούχοι κομματάρχαι και συνεπώς η τοκογλυφία οφείλει την αναπτυξίν της μόνον και μόνον εις την τακτικήν της Τραπέζης. Και το συμπέρασμα είναι ότι εάν η Εθνική Τράπεζα, ήτις με την δύναμιν και την υπόληψιν του Έθνους και με τα χρήματα του λαού εδημιούργησε κεφάλαια, ελάχιστα εξυπηρέτησε τον γεωργόν, διότι εάν τον εξυπηρέτει δεν θα εφθάναμεν σήμερον εις την ανάγκην να διαμαρτυρόμεθα δια την γλισχρότητα των κεφαλαίων της Αγροτικής Τραπέζης.» Σας θυμίζει τίποτε;

«Η Τράπεζα, συνοψίζει, δεν έπρεπε να υποδουλώση τους χωρικούς και να υποστηρίζη τα παράσιτα τα οποία εκμεταλλεύονται εκείνους. Υπό την δημιουργηθείσαν κατάστασιν η ιδία η Τράπεζα, μετά τον πόλεμον του 1914, όταν ανετιμήθησαν τα προϊόντα των αγροτών, υπεκίνησεν αυτή η ιδία την σύναψιν συμβάσεως δια να δώση τα χρήματά της και να διοχετεύση τα κεφάλαιά της και πάλιν προς εκμετάλλευσιν της καταστάσεως. Εάν λάβωμεν υπόψη τους τελευταίους αγώνας του αγροτικού κόσμου και του αρχηγού της Δημοκρατικής Ενώσεως, θα ίδωμεν ότι η Τράπεζα έπαιζεν ένα ρόλον όστις δεν την τιμά. Πάντοτε ηθέλησε να υπονομεύση την συνεταιριστικήν συνείδησιν και να τορπιλλήση την Αγροτικήν Τράπεζαν. Αναγιγνώσκων τηλεγράφημα συνεταιρισμού, δηλούντος ότι είναι ευχαριστημένος από την Εθνικήν Τράπεζαν υπό τον όρον όμως της αυξήσεως των δανείων, τονίζει ότι από όλην αυτήν την ιστορίαν της δράσεως της Τραπέζης εξάγεται ότι ο αγροτικός κόσμος δεν είδε ποτέ ημέρας χαράς εξ αιτίας της, δεν είδεν άμυναν αυτής απέναντι του εκμεταλλευτικού εμπορίου και η πράξις της Συμβάσεως αποδεικνύει ότι το 1914 προηγήθη εις την εκμετάλλευσιν. Αν, συνεχίζει, δεν έχωμεν συνεταιρισμούς με πραγματική συνεταιριστικήν συνείδησιν, τούτο οφείλεται εις την δράσιν της Τραπέζης, ήτις ειργάζετο σατανικώς, ανέτρεπε κάθε συνεταιρισμόν εργαζόμενον συνειδητώς, έκαμνεν ιδίαν πολιτικήν και ετραυμάτιζε την συνεταιριστικήν ιδέαν. Δια τούτο σήμερον ζητούμεν πρωτίστως ανεξάρτητον Τράπεζαν και όχι υπόδουλον της Εθνικής Τραπέζης… Ζητούμεν συνεπώς, τονίζει, η Αγροτική Τράπεζα να είναι αυτόνομος και να μη συμμετέχη εις το Συμβούλιον αυτής η Εθνική, διότι τότε δεν θα εξυπηρετήση την γεωργίαν, η οποία θέλει πόνον πραγματικόν υπέρ αυτής. Την θέλομεν αυτόνομον δια να δίδη μεγαλυτέραν τιμήν εις τα προϊόντα, ενώ η Εθνική θα ενισχύη το εμπόριον εις βάρος των παραγωγών, όπως έχωμεν μεμαρτυρημένα παραδείγματα περί τούτου εις την Μακεδονίαν και την Θράκην. Η Εθνική με την συμμετοχήν της θα πνίξη την Αγροτική, διότι την συμφέρει να υποστηρίζη τον έμπορον και να αποκομίζη μεγάλον τόκον… Ως χαρακτηριστικόν της κρατούσης εν προκειμένω πολυτελείας αναφέρει ότι ο νυν Διοικητής της Εθνικής Τραπέζης λαμβάνει κατ’ έτος αποδοχάς εν γένει 2.000.000 δραχ., ο δε επί μικρόν διατελέσας Διοικητής κ. Μάξιμος λαμβάνει ως σύνταξιν 35 χιλ. δρ. μηνιαίως. Ταύτα, τονίζει, αποτελούν πρόκλησιν κατά του μισθοδοτουμένου λαού και αιτίαν δημιουργίας ψυχικών επαναστάσεων… Καταλήγων λέγει ότι, εάν η Κυβέρνησις δεν εξασφαλίση τας καταθέσεις των νομικών προσώπων εις την Γεωργικήν Τράπεζαν, τότε κάμνει και αυτή μίαν χαριστικήν πράξιν υπέρ της Εθνικής Τραπέζης. Πρέπει όμως να έχη υπόψη της ότι εις τον Τόπον αυτόν ήρχισαν να δημιουργούνται νέαι ιδέαι και νέαι κατευθύνσεις, εντός δε 4,5,6 ή 7 ετών μοιραίως θα επιβληθώσι νέαι καταστάσεις. Και τότε και τα καλύμματα εις το ακέραιον, αλλά και αι καταθέσεις των νομικών προσώπων, και μέγα μέρος των κερδών της θα κατασχεθούν δια να δημιουργήσωμεν Αγροτικήν Τράπεζαν των πραγματικών αναγκών του αγρότου και όχι θνησιγενή και ανεπαρκή οργανισμόν υπόδουλον και υποχείριον της Εθνικής Τραπέζης, ως εκείνον που δημιουργεί την νύκτα ταύτην η Κυβέρνησις. Ως εκπρόσωπος του αγροτικού κόσμου δηλώ, λέγει, ότι η σημερινή αγροτική Ελλάς έχει ανάγκην αφθόνων κεφαλαίων. Με τα κεφάλαια της Αγροτικής Τραπέζης θα δίδωμεν μόνον ψυχοδάνεια στους αγρότας και η τοκογλυφία ξανά θα οργιάζη εις τους αγρούς. Είναι μοιραίον φαίνεται οι πτωχοί αγρόται να κάμουν μακρούς αγώνας για να επιβληθούν. Και θα τους κάμουν για να σώσουν την Ελλάδα.»[1]

Η Αγροτική ήταν η απάντηση του κράτους στους αγώνες των αγροτών ενάντια στην τοκογλυφία και στην καταστροφική εξάρτηση από τις ιδιωτικές εμπορικές τράπεζες. Ζητούσαν μια Αγροτική Τράπεζα αποκλειστικά για τον αγροτικό τομέα, τελείως αυτόνομη και με αφθονία κεφαλαίων. Λειτούργησε ποτέ έτσι η Αγροτική; Όχι βέβαια. Αντίθετα αξιοποιήθηκε για να ποδηγετηθεί ο αγροτικός κόσμος και κυρίως οι συνεταιρισμοί από τα κυβερνώντα κόμματα.

Μερικά χρόνια μετά την ίδρυσή της η κατάσταση δεν είχε αλλάξει γιατί πολύ απλά οι κυβερνώντες και οι τραπεζίτες δεν ήθελαν να αλλάξει τίποτε. «Η Αγροτική Τράπεζα, της οποίας η ίδρυσις εχαιρετίσθη απ’ όλους ως αξιόλογος σταθμός εις την οικονομικήν μας ιστορίαν, ευρεθείσα προ της καταστάσεως αυτής, δεν ηδύνατο βεβαίως να αλλάξη αποτόμως κατεύθυνσιν. Θα έπρεπεν όμως από καιρού ν’ αρχίση προπαρασκευάζουσα το έδαφος προς εκκαθάρισιν της επικινδύνου εκκρεμότητος που εδημιουργήθη δια των επανειλημμένων χρεωστασίων, τα οποία από ετών εφαρμόζει το κράτος ως εύκολον και πρόχειρον λύσιν, αδιαφορών δια τας καταστρεπτικάς των συνεπείας,» έγραφε σε μελέτη του για το αγροτικό πρόβλημα το 1935 ένας επιφανής οικονομολόγος της εποχής.[2] Όταν μιλά για χρεωστάσια, αναφέρεται στην πρακτική των κυβερνήσεων να βγάζουν στο σφυρί την αγροτική γη όταν οι αγρότες αδυνατούσαν να πληρώσουν τα δανεικά. «Θα έπρεπεν από καιρού να προβή εις πλήρη μελέτην του ζητήματος της ενοποιήσεως των αγροτικών χρεών, η οποία κατέστη πλέον αναπόφευκτος. Θα έπρεπε από καιρού να επιληφθή της επισταμένης ερεύνης των οικονομικών συνθηκών της υπαιθρίου χώρας, και επί της βάσει των σχετικών πορισμάτων να χαράξη την πολιτικήν της. Θα έπρεπεν ήδη ν’ αρχίση να εγκαταλείπη την τακτικήν των βραχυπρόθεσμων δανείων και ν’ αυξήση αισθητώς τας μακροπροθέσμους χορηγήσεις. Τα οικονομικά της μέσα δεν είναι, όσον συνήθως νομίζεται, ανεπαρκή. Ο παραλληλισμός μ’ άλλας χώρας μας πείθει περί αυτού απολύτως. Τίποτε όμως απ’ όλ’ αυτά δεν βλέπομεν. Απεναντίας, έχομεν την εντύπωσιν ότι βαδίζει επί τα ίχνη της προκατόχου της εν τη εξασκήσει της αγροτικής πίστεως Εθνικής Τραπέζης. Και η μεν Εθνική είχεν ασφαλώς λόγους σοβαρούς να εμμένη εις τον βραχυπρόθεσμον δανεισμόν, ο οποίος έφερεν εμπορικόν μάλλον χαρακτήρα – λόγους σχετιζομένους με τον κατ’ εξοχήν εμπορικόν, κεφαλαιοκρατικόν της χαρακτήρα. Η εμμονή όμως της Αγροτικής, της οποίας ο χαρακτήρ είναι κοινωφελής εις τα εμπορικής φύσεως βραχυπρόθεσμα καλλιεργητικά δάνεια, ουδόλως δικαιολογείται.»[3]

Ο λόγος που βρισκόταν σ’ αυτήν την κατάσταση η Αγροτική δεν ήταν μόνο η έμμεση από τις κυβερνήσεις πριμοδότηση της τοκογλυφίας και της κερδοσκοπίας με την αγροτική γη, αλλά και το άνοιγμα του αγροτικού τομέα σε ξένες εταιρείες. «Μία των χαρακτηριστικότερων εκδηλώσεων της νεοελληνικής μεγαλομανίας και της συμφυούς μετ’ αυτής επιπολαιότητος είναι τα υπό εκτέλεσιν μεγάλα παραγωγικά έργα. Ανετέθη, υπό τους γνωστούς βαρυτάτους όρους – εις την σύμβασιν μετά της Φαουντέσιον το μεν κέρδος του εργολάβου ανέρχεται εις 15%, τα δε γενικά έξοδα εις 17% - η εκτέλεσις έργων τεραστίας εκτάσεως εις διαφόρους ξένας εταιρείας, χωρίς να εξετασθή μετά της δεούσης προσοχής το ζήτημα του κόστους αυτών και του τρόπου της εξευρέσεως των απαιτουμένων κολοσσιαίων ποσώ, χωρίς να μελετηθή το ζήτημα του τρόπου της εκμεταλλεύσεως και της οικονομικής αποδοτικότητος αυτών – χωρίς, δηλαδή, να καταρτισθή και στοιχειώδες έστω οικονομικόν πρόγραμμα.»[4]

Από την εποχή της ίδρυσης της Αγροτικής ποτέ δεν της επετράπη να λειτουργήσει ως αναπτυξιακός μοχλός για τον αγρότη, ιδίως για τον μικρό και μεσαίο. Γιατί όμως ο αγροτικός τομέας χρειάζεται ειδικό πιστωτικό οργανισμό; Σε μια άλλη εποχή, όπου οι διοικητές της Τραπέζης της Ελλάδος είχαν την πολυτέλεια ανεξαρτησίας σκέψης και δεν ήταν άθλια παπαγαλάκια των αγορών, μας εξηγούσαν: «Η Τράπεζα της Ελλάδος επανειλημμένως υπεστήριξε κατά το παρελθόν την ανάγκην εξασφαλίσεως πλέον ευνοϊκών όρων χρηματοδοτήσεως των αγροτικών δραστηριοτήτων, αι οποίαι είναι ως γνωστόν κατά το πλείστον χαμηλής αποδοτικότητος, πλήττονται δε συχνάκις υπό θεομηνιών και ετέρων φυσικών καταστροφών.»[5] Βλέπετε δεν είχαν τότε έναν Στουρνάρα για να τους εξηγήσει ότι η ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας εξαρτάται από την επιχειρηματικότητα. Ούτε έναν Προβόπουλο για να τους εξηγεί ότι αφού δεν είναι κερδοφόρα μια τράπεζα όπως οι τράπεζες-κερδοσκόποι, τότε δεν είναι βιώσιμη.

Η λογική όμως με βάση την οποία δημιουργήθηκε η Αγροτική δεν ήταν αυτή. «Η ΑΤΕ δεν θα συμπεριφέρεται σαν τον «τραπεζίτη» των αγροτών, αλλά ως σύμβουλός τους για κάθε οικονομικό, τεχνικό και επιστημονικό πρόβλημα,» έγραφε στα 1978 ο Αδαμάντιος Πεπελάσης, που διετέλεσε και διοικητής της Αγροτικής.[6] Και σαν να είχε υπόψη του τύπους σαν τον Στουρνάρα και τον Προβόπουλο σημείωνε ότι «…η Αγροτική Τράπεζα δεν μπόρεσε να συμβάλει στην προγραμματισμένη προσπάθεια αναδιάρθρωσης της γεωργίας αφού, στην ουσία, τέτοια προσπάθεια δεν έγινε.»[7] Και είχε δίκιο, όχι μόνο για τότε, αλλά για όλη την περίοδο μέχρι σήμερα.

Με την διάλυση της Αγροτικής τελειώνει μια για πάντα η προοπτική της αγροτικής οικονομίας. Δίχως ειδικό προνομιακό καθεστώς πιστώσεων προς τον αγρότη και κυρίως προς τον μικρό και μεσαίο αγρότη, δεν πρόκειται αυτός να επιβιώσει. Η διάλυση της Αγροτικής μας γυρίζει πίσω, πολύ πίσω, στην εποχή που στην ύπαιθρο κυριαρχούσε ο τοκογλύφος και ο κερδοσκόπος επενδυτής. Η αγροτική γη είναι πρόσφορη μόνο για την αγορά ακινήτων και τα μεγάλα πάρκα ΒΑΠΕ που προορίζονται να στηθούν στη χώρα μας όποτε κάποτε γινόταν με τα «παραγωγικά έργα» της Φαουντέσιον και άλλων ξένων μονοπωλιακών συμφερόντων.

Αν θέλουμε να έχει μέλλον ο αγρότης και η γη του σ’ αυτή την χώρα, τότε χρειαζόμαστε Αγροτική. Όχι όμως όπως την είχαν καταντήσει. Χρειαζόμαστε μια Αγροτική Τράπεζα που θα πληροί τα εξής βασικά κριτήρια:

Θα αποκαθαρθεί από την αμαρτωλή διοίκηση και διαχείριση του παρελθόντος μέσα από μια δημόσια εκκαθάριση, όπως έχουμε αναφέρει.
Θα γίνει εκκαθάριση ενεργητικού με σκοπό να διαγραφούν τα αγροτικά χρέη σε όλους τους μικρούς και μεσαίους αγρότες και να απελευθερωθεί η αγροτική γη που είναι υποθηκευμένη.
Θα επικεντρωθεί αποκλειστικά στην αγροτική πίστωση με ειδικούς προνομιακούς όρους για τον μικρό και μεσαίο αγρότη, χωρίς να απαιτείται η προσημείωση της γης του ή του προϊόντος του.
Θα λειτουργεί ως αληθινή αναπτυξιακή τράπεζα με σκοπό να καθοδηγεί και να συμβουλεύει τον αγρότη σε κάθε του βήμα, έτσι ώστε να εξασφαλίζει και την επιστροφή των δανείων, αλλά και την ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής.
Θα έχει καθεστώς πλήρους διοικητικής αυτοτέλειας απέναντι στην κυβέρνηση και θα διέπεται από καθεστώς δημόσιας διαφάνειας και ελέγχου με την κατάργηση όλων των τραπεζικών στεγανών και απορρήτων.

Μόνο μια τέτοια Αγροτική Τράπεζα μπορεί να είναι βιώσιμη όχι προς όφελος της τραπεζικής κερδοσκοπίας, αλλά προς όφελος της αγροτικής ανάπτυξης. Αν θέλουμε στ’ αλήθεια να έχει παρών και μέλλον η αγροτική παραγωγή (ζωική και φυτική) σ’ αυτόν τον τόπο. Μόνο μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια έχει νόημα η υπεράσπιση των θέσεων εργασίας στην Αγροτική, διαφορετικά δεν είναι παρά ένα συντεχνιακό αίτημα αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης και άλλοθι για όλες τις αντιδραστικές μεταβολές που προωθούν κυβέρνηση, τρόικα και ευρωζώνη.

[1] Επίσημα Πρακτικά της Βουλής, Συνεδρίασις Θ’, 1929, σελ. 395-396.
[2] Δ. Γ. Τσούγκου, Διατί απέτυχεν η Αγροτική μας Προσπάθεια, Αρχείον Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών, 1935, σ. 443.
[3] Στο ίδιο.
[4] Στο ίδιο.
[5] Έκθεσις του Διοικητού της Τραπέζης της Ελλάδος Καθηγητού Ξεν. Ζολώτα εξ ονόματος του Γενικού Συμβουλίου επί του Ισολογισμού του έτους 1963, Αθήνα, 1964, σ. 375.
[6] Αδαμάντιος Πεπελάσης, Αγροτικά, Αθήνα: Μετώπη, 1978, σ. 28.
[7] Ο. π., σ. 96.



Εκκολάπτετε τον επόμενο Μπρέϊβικ

Δυσανεξία: η έντονη αντίδραση του οργανισμού σε ουσίες που δεν μπορεί να αφομοιώσει και να μεταβολίσει φυσιολογικά

(Λεξικό Μπαμπινιώτη)

Εννιά εκατομμύρια Έλληνες, οργανισμός ήδη δηλητηριασμένος από ενάμισι εκατομμύριο Αλβανούς, Γεωργιανούς και λοιπούς, δεν μπορεί να αφομοιώσει δυο εκατομμύρια αφροασιάτες.

Κανένας δεν μπόρεσε να βάλει πάλι μέσα τα δεινά, αφότου η Πανδώρα άνοιξε το κουτί.

Αλλά αυτό που έμαθαν οι επόμενοι θνητοί, είναι να τα τιθασεύουν.

Βλέποντας, διαβλέποντας και προβλέποντας.

Η Αυτοκρατορική Αμερική και η καταρρεύσασα Σοβιετία.

Οι απορρυθμισμένες αγορές.

Οι πολυεθνικές που θέλουν «ελεύθερη κίνηση ανθρώπων-αγαθών-κεφαλαίων».

Η υστερία για πτώση με κάθε μέσο του παραγωγικού κόστους.

Οι τρομακτικές εισοδηματικές ανισότητες.

Όλα, άνοιξαν τον πίθο.

Η ραγδαία ανάπτυξη των επικοινωνιών έκανε γνωστό σε κάθε γωνιά του Πλανήτη ότι κάποιοι έχουν περισσότερα υλικά αγαθά – και γυναίκες που δεν σκεπάζονται από τα μαλλιά μέχρι τα νύχια.

Και έφερε απύθμενο φθόνο, προκαλώντας τεράστια μεταναστευτικά ρεύματα.

Χιλιάδες ρυπαροί μεσάζοντες βρεθήκαν να αρματώσουν δουλεμπορικά.

Χιλιάδες «ομιλούσες κεφαλές» βρέθηκαν να πείσουν, με το αζημίωτο, τον ιθαγενή πληθυσμό να πιεί το δηλητήριο.

Ή να τον φοβερίσουν, αν δεν το έπινε : «Ρατσιστή»!

Οι αλμπάνηδες έφεραν τη «γιατρειά» για την έντονη λαθροτοξίκωση της κοινωνίας, πέρα από τον Ατλαντικό : tolerance.

Η πιο βρώμικη λέξη.

Κάποτε σήμαινε ανεκτικότητα.

Σήμερα σημαίνει φασισμός.

Παρά τη βαρύτατη δόση του δηλητηρίου, που δεν επεδίωκε μιθριδατικό εθισμό αλλά εξόντωση μια κι έξω, ο οργανισμός-έθνος αντέχει ακόμα.

Αλλά τα συμπτώματα της δυσανεξίας αφανίζουν το κορμί του.

Εσείς, οι ανεπαρκείς ταγοί που φέρατε το κακό μέχρι εδώ.

Εσείς, οι ρακένδυτοι έμποροι συμπόνιας μόνο για μελαψούς εγκληματίες.

Εσείς, οι επιτήδειοι του χαμηλού κόστους εργασίας.

Εσείς, οι τρωγλοδύτες ναρκωτικών κονδυλίων της Εσπερίας για «ένταξη» και «αφομοίωση».

Εσείς, οι μη κυβερνητικοί κυβερνώντες.

Υπάρχει ακόμα ευκαιρία να αλλάξετε ρότα, για το καλό όλων μας.

Να διακόψετε το δηλητήριο. Αλλιώς ο οργανισμός θα αντιδράσει, για να σωθεί. Χωρίς να σάς ρωτήσει.

Έχετε υπόψη : εκατομμύρια εκεί έξω ζητωκραυγάζουν όταν ενεργούν αυτοί που εσείς βαφτίζετε «άκρα».

Προσέξτε.

Με την αβελτηρία σας εκκολάπτετε τον επόμενο Μπρέϊβικ.

Προφήτης





Σε ένα από τα βιβλία του ο Κούντερα παρατηρεί ότι σε όλες τις χώρες του κόσμου οι μυστικές υπηρεσίες παρακολουθούν τηλέφωνα πολιτών, αλλά μόνο στην κομμουνιστική Τσεχοσλοβακία το διαλαλούσαν κιόλας, μεταδίδοντας από το ραδιόφωνο τις μαγνητοφωνημένες συνδιαλέξεις που υπέκλεπταν. Ο χαφιεδισμός, δηλαδή, δεν ήταν μόνον απενοχοποιημένος αλλά και αναγνωριζόταν ως μέρος της κανονικότητας στην καθημερινή ζωή. Ηταν κι αυτό μια μορφή διαφάνειας.

Δεν ξέρω αν η Τσεχοσλοβακία είχε πράγματι την παγκόσμια αποκλειστικότητα σ' αυτό το ευγενές πεδίο. Η Ελλάδα, όμως, την έχει σίγουρα, με τρόπο εντελώς ανάλογο, στο εξίσου ευγενές πεδίο της διαφθοράς. Η διαφθορά σ' εμάς δεν ντρέπεται να εμφανιστεί ως αυτό που είναι, γιατί ξέρει ότι χαίρει όχι μόνον ασυλίας αλλά κι ενός είδους προβολής όπου υπολανθάνει ο θαυμασμός, ένα κρυφό «βρε, δες πώς τα κατάφερε ο άτιμος/η άτιμη!».
Μόνο στα ελληνικά, άλλωστε, ένα επίθετο μπορεί να συναρτά την απουσία τιμής με την παρουσία θετικών ιδιοτήτων: καπατσοσύνης, μαγκιάς, ακόμα και τσαχπινιάς («ατιμούλικο εσύ!»).

Ετσι θα εξηγείται γιατί ένας πρώην υπουργός που θησαύρισε από μίζες δεν διστάζει να κάνει από το κελί της φυλακής μαθήματα εθνικού χρέους και πολιτικής αποτελεσματικότητας στους κυβερνώντες• γιατί συνδικαλιστές που αποκαλύφθηκε ότι έκαναν ιδιωτικά ταξίδια πολυτελείας με δημόσιο χρήμα δεν αισθάνονται την ανάγκη να κατεβάσουν έστω τόσο δα τους τόνους της επιθετικής ρητορικής τους περί «προστασίας της περιουσίας του λαού»? γιατί πανεπιστημιακοί που διέλυσαν τα πανεπιστήμιά τους με χαμερπείς συναλλαγές και σκαστές λαμογιές εμφανίζονται ως πρόμαχοι της «ανεξαρτησίας της γνώσης»• γιατί δημοσιογράφοι που είναι γνωστό ότι έχουν κάνει του κόσμου τις απατεωνιές είναι πετυχημένοι εκδότες και κήνσορες της ηθικής ή του πατριωτισμού των άλλων? γιατί δικαστικοί και μεγαλοδικηγόροι που διέπρεψαν στο παραδικαστικό κύκλωμα συγγράφουν απομνημονεύματα με την άνεση και την αυτοπεποίθηση ενός σταρ? γιατί αρχιερείς που θα τους σιχαινόταν και ο υπόκοσμος ζητούν και τα ρέστα, όταν και αν καθαιρούνται.

Αυτό συμβαίνει μάλλον επειδή η χώρα μας είναι η μόνη στον κόσμο που εφαρμόζει την υπέρτατη αρχή της δημοκρατίας, εκείνη που διακήρυξε στα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης ο λαϊκός δικαστής Φουκέ-Τενβίλ πριν στείλει στην καρμανιόλα τον μεγάλο χημικό Λαβουαζιέ. Οταν ο τελευταίος ζήτησε αναβολή της εκτέλεσής του για να ολοκληρώσει ένα σημαντικό πείραμα, η απάντηση που πήρε ήταν «Η δημοκρατία δεν έχει ανάγκη από μεγαλοφυΐες». Ορθότατο! Και, όπως είπα, μόνον εμείς το κατανοήσαμε σε όλο του το βάθος. Ετσι, την προωθημένη δημοκρατία μας τη χαρακτηρίζει η ύπαρξη τριών κατηγοριών πολιτών: των χρήσιμων άχρηστων, των άχρηστων άχρηστων και των άχρηστων χρήσιμων.

Την τελευταία κατηγορία την αναφέρουμε μόνο για λόγους πληρότητας της περιγραφής, γιατί το βάρος της στον δημόσιο βίο είναι αμελητέο. Κι αυτό επειδή οι πολιτικοί και κοινωνικοί κανόνες μας, σοφώς ποιούντες, την κρατούν σε μια ιδιότυπη μόνιμη εξορία, διαιωνίζοντας έτσι την αχρηστία της, καθώς τα μέλη της κρίνονται, δικαίως, σε επικίνδυνο βαθμό προικισμένα για μια δημοκρατία σαν τη δική μας. Πότε πότε, βέβαια, κάποια από αυτά καταφέρνουν να παρεισδύσουν στα κέντρα λήψης αποφάσεων και σε άλλες νευραλγικές θέσεις. Αλλά οι άγρυπνοι και άριστα εκπαιδευμένοι φύλακες της δημοκρατικής τάξης μας τα εντοπίζουν τάχιστα και τα στέλνουν από εκεί που ήρθαν, αν όχι πιο μακριά.

Οι άχρηστοι άχρηστοι είναι μια πολυπληθής κατηγορία, που αποτελείται κυρίως από ανθρώπους στους οποίους και μόνον η λέξη «εργασία» ενεργοποιεί φοβικά σύνδρομα ή και προκαλεί πανικό. Η δημοκρατική μας αρχή της ισότητας τους επιφυλάσσει, όπως και πρέπει, ειδική μεταχείριση. Μόνη προϋπόθεση γι' αυτό είναι μια κάποια συμπαράσταση σε μια εκλεκτή μερίδα της πρώτης κατηγορίας, των χρήσιμων άχρηστων, όχι δηλαδή τίποτα σπουδαίο, απλώς ένα ψηφαλάκι ανά τετραετία. Σε αντάλλαγμα, οι άχρηστοι άχρηστοι μπορούν να χαίρονται με την άνεσή τους την αχρηστία τους σε θέσεις του Δημοσίου, που συχνά μάλιστα δημιουργούνται ειδικά γι' αυτούς, ή ενθυλακώνοντας επιδόματα, στην επινόηση των οποίων θαυματουργεί η φαντασία μας ως λαού. Ετσι, η δημοκρατία μας είναι η μόνη όπου ακόμα και η αχρηστία - προπαντός μάλιστα η αχρηστία! - είναι προσοδοφόρα.

Τέλος, οι χρήσιμοι άχρηστοι είναι, όπως θα περιμένατε, ο κινητήριος μοχλός του συστήματος. Ως άχρηστοι δεν διαθέτουν ταλέντο, καλλιέργεια, εργατικότητα, ενδιαφέρουσες ιδέες, διάθεση για δημιουργία ή προσφορά, συνήθως μάλιστα ούτε ήθος, τέτοια πράγματα είναι άλλωστε ανεπιθύμητα στη δημοκρατία μας. Είναι όμως χρησιμότατοι, γιατί ξέρουν να διαχειρίζονται την αχρηστία των άχρηστων άχρηστων και να μας προφυλάσσουν από τη χρησιμότητα των άχρηστων χρήσιμων. Με άλλα λόγια, είναι αυτοί που εξασφαλίζουν κι εγγυώνται τη σταθερότητα των δημοκρατικών ισορροπιών στην ευλογημένη μας πατρίδα. Και δεν λείπουν, δόξα τω Θεώ, από καμιά βαθμίδα και κανέναν τομέα του κρατικού μηχανισμού ή της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Τώρα, να σας εξομολογηθώ ένα προβληματάκι μου με την κατηγοριοποίηση που έκανα. Εκείνη η αξιέπαινη, βέβαια, για την πατριωτική ευαισθησία της δασκάλα που βάρεσε εθνικό συναγερμό επειδή αγνοούσε τη διαφορά ανάμεσα στην ορθογραφία και την προφορά, ή ο κ. Βύρων Πολύδωρας, που πολλαπλασίασε με το πολιτικό κύρος του την ένταση αυτής της κραυγής αγωνίας, σε ποια κατηγορία ανήκουν άραγε; Στους χρήσιμους άχρηστους ή στους άχρηστους άχρηστους;