Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

2 Δεκ 2012


Η αθώωση των όποιων υπευθύνων μελών της κυβέρνησης Παπανδρέου, που έγινε προχθές στη Βουλή με την απόρριψη της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής που αφορούσε το πρώτο μνημόνιο, δεν έγινε γιατί υπήρχε κάποιος κίνδυνος να καταδικαστούν ενδεχόμενοι υπεύθυνοι, αλλά έγινε, κατά την άποψή μας, για να μην ακουστούν στη Βουλή, από ανεξέλεγκτες φωνές, πράγματα και αλήθειες που δεν έπρεπε να μάθει ο ελληνικός λαός.
 
Στην πραγματικότητα, ακόμα και αν γινόταν εξεταστική επιτροπή, ακόμα και αν η Βουλή παρέπεμπε στη Δικαιοσύνη ορισμένους υπεύθυνους και πάλι…. δεν επρόκειτο να υπάρξει κάποια τιμωρία, καθόσον το αξιόποινο των όποιων τελεσθέντων πράξεων είχε παραγραφεί μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων Μαϊου και Ιουνίου 2012.

Συγκεκριμένα, μετά την αναθεώρηση Βενιζέλου στο Σύνταγμα το 2001, το άρθρο 86 παρ. 3 εδ. β΄ αναφέρει:  
«Η Βουλή μπορεί να ασκήσει την κατά την παράγραφο 1 αρμοδιότητά της μέχρι το πέρας της δεύτερης τακτικής συνόδου της βουλευτικής περιόδου που αρχίζει μετά την τέλεση του αδικήματος»
Βουλευτική περίοδος είναι το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ δύο εκλογικών αναμετρήσεων, ανεξαρτήτως της διάρκειάς της.. Δηλαδή εφόσον υπήρξε βουλευτική περίοδος, μεταξύ των εκλογών του Μαϊου 2012 και Ιουνίου 2012, τότε  το αξιόποινο των όποιων πράξεων παραγράφηκε. Υπενθυμίζουμε ότι υπήρξε ορκωμοσία της Βουλής τότε και εκλογή Προεδρείου, δηλαδή υπήρξε έστω και για μία μέρα νέα βουλευτική περίοδος. Σύμφωνος με αυτή την άποψη είναι και ο καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου κ. Χρυσόγονος.

Αναρωτιόμαστε γιατί ήταν απαραίτητο να γίνουν και οι εκλογές του Ιουνίου 2012, τη στιγμή που τα νυν συγκυβερνώντα κόμματα διέθεταν άνετη κυβερνητική πλειοψηφία τότε; (ΝΔ 108, ΠΑΣΟΚ 41 και ΔΗΜΑΡ 19 = 168 βουλευτές) και φυσικά μπορούσαν και τότε να σχηματίσουν κυβέρνηση;

Πρέπει πάντα να έχουμε υπόψη μας ότι, μόνη λύση για την τιμωρία των όποιων υπεύθυνων για το κατάντημα της Ελλάδας, είναι η ριζική αλλαγή του Συντάγματος που θα δημιουργήσει πρωτογενές Συνταγματικό Δίκαιο, μη δεσμευόμενο από το παλιό.  
Αυτά, για να μην μας δουλεύουν…

Πέτρος Χασάπης

Γράφει ο Γιώργος Τσακίρης

Η ονομαστική αξία των ελληνικών ομολόγων που κρατούν οι ιδιώτες επενδυτές, είναι περίπου 63 δισ. €.
Από αυτά, 15 δισ. έχουν οι Ελληνικές τράπεζες, 2 δισ. τράπεζες κρατών της Ευρωζώνης, 1,5 δισ. εγχώριες ασφαλιστικές εταιρίες, 7 δισ. τα ασφαλιστικά ταμεία, 15 δισ. τράπεζες και χρηματοοικονομικά ιδρύματα εκτός Ευρωζώνης και Ευρωπαϊκές ασφαλιστικές εταιρίες, 22 δισ. διάφορα κερδοσκοπικά hedge funds και περίπου 600 εκ. ιδιώτες έλληνες ομολογιούχοι.

Σύμφωνα με το Reuters, το οποίο επικαλείται ως πηγές δύο μη κατονομασμένους αξιωματούχους της νομισματικής ένωσης, αναφέρει ότι 
"προσδοκία των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης είναι πως η Αθήνα θα δαπανήσει 10,2 δισεκατομμύρια ευρώ προκειμένου να επαναγοράσει τουλάχιστον τα 2/3 των τίτλων που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στα χέρια ιδιωτών πιστωτών ...η Αθήνα, θα επιδιώξει να επαναγοράσει χρεόγραφα διαφορετικών εκδόσεων που συνεπώς έχουν διαφορετικές ημερομηνίες λήξης, η τιμή-στόχος για τη χώρα θα κυμαίνεται, ανάλογα με το ομόλογο, μεταξύ 25,15% και 34,41% της ονομαστικής αξίας.
Η ευρωζώνη ευελπιστεί πως η Ελλάδα θα κατορθώσει να «αποσύρει» ομόλογα ονομαστικής αξίας τουλάχιστον 40 δισεκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος επαναγοράς ομολόγων, το οποίο αποτελεί τη «ναυαρχίδα» του σχεδίου του Eurogroup για μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους".

Η Ελληνική κυβέρνηση αν και έχει δεδομένη τη συμμετοχή των ασφαλιστικών ταμείων, το πιο πιθανό είναι να μην προχωρήσει σε επαναγορά των δικών τους ομολόγων.
Έτσι θα μπορεί να επικαλεσθεί και την προστασία του κοινωνικού της προσώπου(!!)

Γνωρίζει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ομολόγων, το κατέχουν 
α) οι Ελληνικές τράπεζες με 15 δισ. €, 
 β) τράπεζες και χρηματοοικονομικά ιδρύματα εκτός Ευρωζώνης και Ευρωπαϊκές ασφαλιστικές εταιρίες με επίσης 15 δισ. €, και κυρίως 
γ) τα κερδοσκοπικά hedge funds με περίπου 22 δισ. €.
Από το σύνολο των περίπου 63 δισ. € δηλαδή, τα 52 δισ. € (το 82%) είναι στα χέρια των τριών προαναφερόμενων τομέων.

Εάν λοιπόν πρέπει να πετύχει το πρόγραμμα επαναγοράς χρέους, σε αυτούς θα πρέπει να στραφεί, ξοδεύοντας τα 10,2 δισ. € που έχει στη διάθεσή της.
Το πώς και με ποιο τρόπο έχει αυτά τα χρήματα, πιθανόν να είναι το αντικείμενο ενός νέου άρθρου, μιας και πρόκειται για νέο δανεισμό του Ελληνικού δημοσίου, χωρίς να υπάρχει δανειακή σύμβαση(!!)

Πιο όμως μπορεί να είναι το "όπλο" στα χέρια της Ελληνικής κυβέρνησης, μιας και η επαναγορά αυτή είναι, όπως έχει τονισθεί από την αρχή, καθαρά εθελοντικού χαρακτήρα αλλά ... υποχρεωτική για να ισχύσουν τα "ευνοϊκά" για τη χώρα μας μέτρα της απόφασης του Eurogroup;

Απολύτως κανένα!

Και όχι μόνον αυτό, αλλά με τις άστοχες ανακοινώσεις, τόσο του υπουργείου Οικονομικών, όσο και του Eurogroup ότι το πρόγραμμα αυτό:

α) θα γίνει σε τιμές όχι υψηλότερες του κλεισίματος της Παρασκευής 23 Νοεμβρίου, όταν τα ελληνικά ομόλογα διαπραγματεύονταν κοντά στα 33 σεντς ανά ευρώ ονομαστικής αξίας, έθεσαν μόνες τους το όριο - στόχο όλων όσων έχουν ελληνικά ομόλογα, έστω κι αν τα είχαν αγοράσει στα 15 σεντς (όπως συνέβη με πολλά hedge funds το καλοκαίρι που μας πέρασε)
β) η αναφορά στην επιχειρούμενη επαναγορά ως "ναυαρχίδα του σχεδίου του Eurogroup" από την οποία εξαρτάται όλο το εγχείρημα περί βιωσιμότητας του Ελληνικού χρέους, δίνει το απόλυτο πλεονέκτημα σε όλους εκείνους που θα πιέσουν για την παροχή ανταλλαγμάτων από την πλευρά της Ελληνικής κυβέρνησης

Θα έχουμε λοιπόν το εντελώς παράλογο:

α) το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά από τις ανακεφαλαιοποιήσεις που του παρέχει το Ελληνικό δημόσιο, το οποίο έχει ήδη στηριχθεί δηλαδή με 203 δισ. € που έχουν εγγραφεί στο Δημόσιο χρέος, να ζητά ανταλλάγματα για να συμμετέχει, διότι με τη συμμετοχή του, θα θέσει σε κίνδυνο την προετοιμαζόμενη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου από ιδιώτες επενδυτές

β) τράπεζες, χρηματοοικονομικά ιδρύματα εκτός Ευρωζώνης και Ευρωπαϊκές ασφαλιστικές εταιρίες (στις οποίες πιθανότατα έχουν μετοχικά κεφάλαια και τα hedge funds), να ζητήσουν επίσης ανταλλάγματα που θα έχουν να κάνουν με τη συμμετοχή τους στην διαχείριση της -προσδοκώμενης- ανάπτυξης στην Ελλάδα

γ) τα κερδοσκοπικά hedge funds που αγόρασαν με 15 και 18 σεντς ανά ευρώ ονομαστικής αξίας το καλοκαίρι που μας πέρασε αλλά και νωρίτερα, και γνωρίζουν ήδη ότι θα εγγράψουν τεράστια κέρδη (θα ξεπερνούν το 100%) από την επαναγορά, να πιέζουν επίσης για ανταλλάγματα όσον αφορά στις εταιρίες, στο μετοχικό κεφάλαιο των οποίων μετέχουν

Και εάν για τις Ελληνικές τράπεζες ο κ. Στουρνάρας μπορεί να επικαλείται τον... πατριωτισμό τους, δεν έχει κανένα απολύτως επιχείρημα, για να πείσει τους άλλους ομολογιούχους.

Για άλλη μια φορά, ακόμη και εάν πετύχει το πρόγραμμα επαναγοράς, η Ελλάς προσφέρθηκε βορρά στις ορέξεις των υποψήφιων "επενδυτών" αυτή τη φορά, που δεν θα αργήσουν να εμφανισθούν ως "σωτήρες", αγοράζοντας τα πάντα με τα κέρδη που αποκόμισαν από τις δικές μας θυσίες, το δικό μας ιδρώτα, το δικό μας αίμα, με τους δικούς τους όρους.

"Η ανεργία στους νέους στην Ελλάδα χτυπάει 58%. Ακούει και βλέπει κανείς";

Του Ambrose Evans-Pritchard
Τhe Telegraph
2 Δεκεμβρίου 2012
Απόδοση: Ας Μιλήσουμε Επιτέλους 

Ο γενικός δείκτης ανεργίας στην Ελλάδα σκαρφάλωσε στο 27% και η ανεργία στους νέους στο ιστορικό 58%. Σύμφωνα με την επίσημη πρόβλεψη, η ελληνική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά άλλο ένα 4,5 % το 2013. Επομένως, είναι λογικό να υποθέσει κανείς ότι πολλοί ακόμη Έλληνες πολίτες θα χάσουν τη δουλειά τους. Και θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι η κατάσταση δεν πρόκειται να βελτιωθεί με οποιονδήποτε ουσιαστικό τρόπο μέσα στα επόμενα χρόνια. 

Αυτές είναι οι συνέπειες του να εγκλωβίζεις μια χώρα σε λάθος νόμισμα και μετά να μπλοκάρεις τις εξόδους κινδύνου – ή, όπως είπε ο Βρετανός ΥΠΕΞ, William Hague, μιλώντας για τη δυσχερή θέση στην οποία έχει περιέλθει η Ελλάδα, «να βρεθείς παγιδευμένος μέσα σε ένα φλεγόμενο κτίριο που δεν έχει ούτε πόρτες ούτε παράθυρα». 

Ακόμη και αν οι Έλληνες συμμορφωθούν με όλες τις απαιτήσεις της ΕΕ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ, το δημόσιο χρέος θα φτάσει στο απίστευτο 179% του ΑΕΠ το επόμενο έτος. Ίσως να βρεθεί κάποιος τρόπος να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους μέσω ενός «κουρέματος» 50 μονάδων από τόκους στα δάνεια «διάσωσης». Ίσως και να αποφασίσει η ΕΚΤ να παραιτηθεί από τα "κέρδη" της των 40 δις. που υπολογίζεται ότι κατέχει σε ελληνικά ομόλογα (αν και για τα μη πραγματοποιηθέντα κέρδη τηρείται μια περίεργη σιωπή). 

Ωστόσο, είναι από δύσκολο μέχρι αδύνατο να πειστεί κανείς σχετικά με τις σημερινές επιλογές και αποφάσεις. Είναι δυνατόν οι περικοπές μισθών και συντάξεων, κλπ, τις οποίες προώθησε το Ελληνικό Κοινοβούλιο πρόσφατα να επιτύχουν κάτι παραπάνω από την «εξαγορά» μιας καθυστέρησης μερικών μηνών; Οι διαδηλώσεις που συνόδευσαν την ψήφιση των μέτρων δείχνουν ότι οι αντοχές των Ελλήνων αγγίζουν πλέον οριακό σημείο και δεν απέχουμε πολύ από το να δούμε φαινόμενα «αντάρτικου πόλεων» στη χώρα αυτή.

Ακόμη και αν η μηχανή της ΟΝΕ κατορθώσει να κρατήσει την Ελλάδα μέσα στο σύστημα, θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν αυτό αποτελεί επιθυμητό στόχο ή κατάρα για την ταλαίπωρη αυτή χώρα. Και αναρωτιέται κανείς. Δεν έχει καταστεί ακόμη αρκετά σαφές ότι το σύστημα που συντηρεί την συγκεκριμένη πολιτική που ακολουθείται στην περίπτωση της Ελλάδας είναι ένα σύστημα φαύλο και ανήθικο

Θα συμφωνήσω στο σημείο αυτό με τον Hans-Werner Sinn του Ινστιτούτου IFO, ότι η διατήρηση της Ελλάδας μέσα στη ζώνη του ευρώ έχει γίνει πλέον μια πράξη βαρβαρότητας. Είναι σαφές ότι δεν γίνεται προς όφελος των Ελλήνων. Γίνεται για χάρη του «Σχεδίου», από ελεγκτές του «Σχεδίου». Μόνο εάν η Ελλάδα απελευθερωθεί από αυτά τα δεσμά που της έχουν φορέσει, θα μπορέσει να αποκαταστήσει έστω λίγη από την οικονομική της ζωντάνια και την εθνική της αξιοπρέπεια.

Γνωρίζουμε από μελέτες που αφορούν στον τομέα της απασχόλησης ότι η ηλικιακή ομάδα μεταξύ 20-25 ετών είναι κομβικής και ζωτικής σημασίας για τη διαμόρφωση μιας δια βίου σταδιοδρομίας και την εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς εισοδήματος 10-15 χρόνια αργότερα. Το χειρότερο οικονομικό έγκλημα που μπορεί να διαπράξει κανείς σε μια χώρα είναι να επιτρέψει αυτό που γίνεται σήμερα στην Ελλάδα: να αφήσει το 58% της νεολαίας να περιφέρεται απογοητευμένο και δίχως σκοπό από καφετέρια σε καφετέρια, αν αντέχει ακόμη να πληρώσει για έναν καφέ. 

Και όμως, το μόνο που είδαμε να κάνει ο Πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, είναι να εκδίδει υστερικού ύφους προειδοποιήσεις πριν από την ψηφοφορία για το τι θα συμβεί αν το κοινοβούλιο αρνηθεί να υπακούσει στην Τρόικα ΕΕ-ΔΝΤ, προειδοποιήσεις που μιλούσαν για μια επερχόμενη καταστροφή και την κατάρρευση της ελληνικής κοινωνίας. 

Αλλά ελάχιστη αξιοπιστία διαθέτει πλέον ο εν λόγω ηγέτης. Το κόμμα του ήταν εν μέρει υπεύθυνο για την τερατώδη κακοδιαχείριση των οικονομικών της Ελλάδας κατά τα πρώτα χρόνια της ένταξης στην ΟΝΕ. Και στο σημείο που έχει οδηγηθεί η χώρα σήμερα, δεν υπάρχει πλέον λόγος ανησυχίας για μια κατάρρευση της Ελλάδας εκτός ΟΝΕ, ούτε για το κατρακύλισμα της οικονομίας σε τριτοκοσμικά επίπεδα σε περίπτωση που η χώρα επιστρέψει στο εθνικό της νόμισμα, τη δραχμή.

Κάτι τέτοιο θα συνέβαινε μόνον εάν η ΕΕ αποφάσιζε να επιτρέψει να συμβεί. Αλλά για ποιο λόγο να αποφασίσει η ΕΕ κάτι τέτοιο; Υποτίθεται ότι έχει κάθε λόγο να προσπαθεί να σώσει όσο από το κύρος της μπορεί μετά από το φιάσκο που η ίδια δημιούργησε, και να αποδείξει, έστω και καθυστερημένα, ότι υπάρχει ακόμη ένα ελάχιστο ίχνος αλληλεγγύης μεταξύ των «εταίρων» της ΕΕ. Ή μήπως κάνω λάθος; 

Σε πρακτικό επίπεδο, π.χ., η ΕΚΤ θα μπορούσε να αναλάβει να προασπίσει και να εγγυηθεί μια σταθερή αναλογία δραχμής - ευρώ – μετά από μια υποθετική υποτίμηση της τάξεως του 30% - έως ότου σταθεροποιηθούν τα πράγματα στην Ελλάδα. Εάν το επιθυμούσε. 

Η ΕΤΕπ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσαν να παρέμβουν θετικά, προωθώντας διάφορες επενδύσεις και στηρίζοντας το ελληνικό εμπόριο, ώστε να μετριαστούν οι όποιες επιπτώσεις. Μια ομαλή μετάβαση στο εθνικό νόμισμα μιας χώρας δεν είναι κάτι ασύλληπτο ούτε δίχως ιστορικό προηγούμενο. Είναι ο μόνος τρόπος που θα εξασφάλιζε την αποκατάσταση των βάσεων της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας σε περίπτωση «εγκεφαλικού επεισοδίου». Θα μπορούσαν, εάν το επιθυμούσαν. 

Όλοι γνωρίζουμε τον λόγο για τον οποίο δεν γίνονται όλα αυτά. Οι δήθεν «οραματιστές», που αποφασίζουν για τη λειτουργία της νομισματικής ένωσης, δεν μπορούν ούτε να διανοηθούν μια υπαναχώρηση από την εφαρμογή του «Σχεδίου», με τον ίδιο τρόπο που αρνήθηκαν να παραδεχθούν τις προάλλες, όταν δημοσιοποίησαν την οικονομική έκθεση της Επιτροπής, ότι υποτίμησαν σοβαρά τις επιπτώσεις της δημοσιονομικής πειθαρχίας (του δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή), γεγονός που αποδεικνύει ότι ο όλος σχεδιασμός της στρατηγικής λιτότητας ήταν εσφαλμένος. 

Είναι προφανές πλέον ότι δεν έχουμε να κάνουμε με λογικούς ανθρώπους. Έχουμε να κάνουμε με ένα τάγμα μισαλλόδοξων, τα μέλη του οποίου καθίστανται ένας συνεχώς αυξανόμενος κίνδυνος για τις κοινωνίες και τις δημοκρατίες της Ευρώπης. 

Οι σύμβουλοι της Μargaret Thatcher χαρακτηρίστηκαν ως «σαδο-μονεταριστές» στις αρχές της δεκαετίας του 1980, και όμως δεν επιδέχεται σύγκριση εκείνο το φαινόμενο με αυτό που βλέπουμε να εφαρμόζεται στην Ελλάδα σήμερα, με όλες τις πρωτόγνωρα οδυνηρές του επιπτώσεις. Όσο για την παράξενη σιωπή της διεθνούς Αριστεράς στο θέμα αυτό, είναι αντικείμενο προβληματισμού, στην επιεικέστερη περίπτωση. Αργά ή γρήγορα, προοδευτικοί φίλοι μου, θα πρέπει να αποφασίσετε εάν τάσσεστε υπέρ των εργαζομένων ή υπέρ της «ράμπας των τραπεζιτών», όπως έλεγε κάποτε ο Βρετανός σοσιαλιστής Peter Shore όταν αναφερόταν στη νομισματική ένωση. 

Η απόφαση Draghi ανέστειλε πρόσκαιρα την άμεση οικονομική απειλή, αλλά αυτό κάνει τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Η βασανιστική συσσώρευση των ανησυχητικών οικονομικών δεδομένων συνεχίζεται αμείωτη κάθε μέρα. Η βαθύτερη δομική κρίση συνεχίζει να επιδεινώνεται. Η αίτηση δανείων έχει μειωθεί κατά 50% στην Ιταλία και τη Γαλλία. Η ανεργία στην Ισπανία άγγιξε το 25,8% και οι εμπειρογνώμονες θεωρούν ότι μπορεί να φτάσει το 30% το 2013. 

Και όμως, δεν υπάρχει πλέον στον ορίζοντα κανένας καταλύτης ή εξωτερικός μεσολαβητής στις αγορές που να μπορεί να δώσει ένα τέλος σε αυτή τη μαζική κακοποίηση και αδικία που διαπράττεται. Αν η γερμανική Βουλή δεν αλλάξει την στάση της και δεν αρνηθεί την συνέχιση της χρηματοδότησης αυτών των δόσεων της δήθεν «διάσωσης», τότε θα δούμε την εσωτερική υποτίμηση στις χώρες του Νότου να οδηγεί την ανεργία σε τόσο πρωτόγνωρα επίπεδα, που η βαλβίδα ασφαλείας του πολιτικού συστήματος στις χώρες αυτές δίχως αμφιβολία θα σπάσει. 

Και τότε θα γίνει ό,τι χειρότερο έχει βιώσει ποτέ ο κόσμος. 



Γράφει η Δήμητρα Νικολοπούλου 

Εγκατεστημένη στη χώρα της ουτοπίας, επιμένω να πιστεύω ότι η μνημονιακή περιπέτεια της χώρας (εξαμβλωματικό απότοκο δεκαετιών πολιτικού αμοραλισμού, πνευματικού μαρασμού και ηθικού ευνουχισμού) θα κυοφορήσει και ιδιαιτέρως επώδυνα θα γεννήσει όχι μόνο νέες, πιο στέρεες αξίες αλλά και νέους ήρωες.

Ως γνωστόν ο ηρωισμός πυροδοτείται από τη σφοδρή σύγκρουση της ανάγκης με τη δύσκολη πραγματικότητα. Γι΄ αυτό οι μεταπολεμικές γενιές της ευκολίας, οι γενιές της καταναλωτικής ευωχίας, της τηλεοπτικής χαυνοποίησης και του φαντασμαγορικού τίποτα υπήρξαν και οι γενιές της απαξίωσης των πάντων, της απομυθοποίησης , της αποκαθήλωσης. Οι γενιές που πολιορκήθηκαν υπερχειλικά από είδωλα αλλά ορφάνεψαν θλιβερά από ήρωες.

Τώρα που οι εκτυφλωτικοί προβολείς της πίστας του μεγάλου πάρτυ σβήνουν, ίσως διακρίνουμε τους πραγματικούς ήρωες, που-περισσότερο από ποτέ-«προχωρούν στα σκοτεινά».Τώρα που καλούμαστε όλοι ,είτε φάγαμε και χορέψαμε στο πάρτυ είτε όχι, να κάνουμε τη «λάντζα»,ίσως ανακαλύψουμε ότι η αλληλεγγύη δεν είναι όνομα εξωκοινοβουλευτικής παράταξης, η αυταπάρνηση δεν είναι χώρα της Αφρικής και η θυσία δεν είναι μόνο λήμμα σε σκονισμένα λεξικά…

Έρχονται μάλλον οι ώρες που οι εθνικοί και κοινωνικοί αγώνες θα δοθούν από ανθρώπους που δεν ανασύρθηκαν από κομματικούς σωλήνες ούτε παρασύρθηκαν από ιδιοτελείς σειρήνες. Έρχονται οι ώρες που οι έντιμοι βιοπαλαιστές της διπλανής πόρτας, οι δίκαιοι οικογενειάρχες ,οι μαρτυρικοί πολύτεκνοι θα μετουσιώσουν την αγανάκτηση σε δημιουργία και θα αναδείξουν το νέο ηρωικό ήθος. 
Και ίσως οι επερχόμενες γενιές θα αποκτήσουν ψηλαφητά πρότυπα ανδρείας και θα ανακτήσουν τη χαμένη εμπιστοσύνη στην Ελλάδα και στον Άνθρωπο! Γιατί ο αληθινός ήρωας είναι άνθρωπος και όχι υπεράνθρωπος. Άνθρωπος που βάλλεται αλλά δεν πέφτει. Που πέφτει αλλά δε συντρίβεται. Είναι άνθρωπος που πονά, αγωνιά, φοβάται. Αλλά θέτει πάνω από το φόβο του το σκοπό…

Κάποτε ο Κωνσταντίνος Κανάρης, ο μπουρλοτιέρης της επανάστασης, ως Υπουργός επί Όθωνα, συνάντησε έναν Άγγλο ομόλογό του . Κατά τη συζήτησή τους έσπρωξε κατά λάθος το φλιτζάνι του καφέ που κινδύνεψε να πέσει. Τρόμαξε. Ο Άγγλος τον ρώτησε: «Ναύαρχέ μου, φοβήθηκες εσύ που ανατίναξες την τουρκική ναυαρχίδα;…» Και ο ήρωας απάντησε: Τότε να δεις πώς φοβήθηκα!…

• Ὅλη ἡ ἀλήθεια γιά τό “φιάσκο” τῶν ἀπαλλαγῶν ἀπό τό μάθημα
• Στόν “ἀέρα” οἱ μεθοδεύσεις γιά τήν κατάργησή τους!


Εἶναι γνωστό σέ ὅλους μας ὅτι οἱ νόμοι στήν Ἑλλάδα διατυπώνονται μέ ἐσκεμμένη συντακτική πλαδαρότητα, ὥστε νά μήν ἀκριβολογοῦν ἀλλά νά εἶναι διφορούμενοι καί εὐάλωτοι σέ παρερμηνεῖες. Διαμορφώνονται, ὅπως λέει χαρακτηριστικά ὁ λαός μας, γιά νά ἔχουν «παράθυρα»!


Αὐτό, βεβαίως, γίνεται μέ σκοπιμότητα καί ὄχι γιατί ἡ Ἑλληνική Βουλή δυσκολεύεται νά συντάξη σαφῆ καί συγκεκριμένα νομοθετήματα, λόγῳ ἐλλειματικῆς γνώσεως τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας, ἀφοῦ στά κείμενα πού τό Κράτος θέλει νά εἶναι ἀμείλικτο –ὅπως, φερ’ εἰπεῖν σέ αὐτά πού ὁρίζουν τό πῶς ἡ Πολιτεία θά «πιῆ τό αἷμα τῶν πολιτῶν» μέ φορολογίες καί περικοπές μισθῶν καί Συντάξεων– οἱ ἀσάφειες …«πᾶνε περίπατο»!


Οἱ νομοθετικές ἀσάφειες, παρατηροῦνται, ἐπίσης, ὅταν τό Κράτος θέλει νά εὐνοήση τούς «ἡμετέρους» του οἰκονομικούς «μεγαλοκαρχαρίες» μπερδεύοντας τά κριτήρια φορολογίας τους καί διαφοροποιῶντας τα ἀπό τά κριτήρια φορολογίας  τῶν “πληβείων” πολιτῶν, ἤ, ὅταν θέλει νά ἀποκλείση κάποιους ἀπό τόν ἐπιχειρησιακό ἤ ἐπενδυτικό χῶρο μέ ἀνήθικο τρόπο, ἀλλά …νόμιμα, συμφώνως πρός τό ρηθέν ὑπουργοῦ ὅτι «ἠθικό εἶναι τό νόμιμο»!


Κατά συρροήν, ὅμως, ἀσάφειες παρατηροῦνται καί στούς νόμους τοῦ Κράτους πού ἀναφέρονται σέ θέματα Παιδείας, Ἀρχῶν καί θρησκευτικῶν πεποιθήσεων, ἰδίως δέ στούς νόμους ἐκείνους πού ρυθμίζουν τήν ἀγωγή καί τήν πνευματική συγκρότηση τῆς προσωπικότητος τῶν μαθητῶν καί σπουδαστῶν. Τώρα, μάλιστα, τελευταῖα, οἱ ἀσάφειες ἐπεξετάθησαν καί στίς Ἐγκυκλίους τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, παρ’ ὅτι προορισμός τους εἶναι νά διευκρινίζουν τυχόν γενικότητες τῶν νόμων. Καί τό ἀκόμη πιό ἀνησυχητικό εἶναι ὅτι οἱ ἀσαφεῖς αὐτές Ἐγκύκλιοι τείνουν νά ἀντικαταστήσουν καί νά ὑπερκεράσουν τούς νόμους τοῦ Κράτους, ἐκδιδόμενες ἀπό ἁπλούς Γραμματεῖς, οἱ ὁποῖοι σέ συμπαιγνία μέ τούς Ὑπουργούς, προχωροῦν δοκιμαστικά σέ ἀμοραλιστικές καινοτομίες, μέ σκοπό, ἄν δέν ὑπάρξουν ἀντιδράσεις, νά τίς θεσμοθετήσουν. Σ’ αὐτές τίς Ἐγκυκλίους–“νομοθέτες” καί στίς ἀσάφειές τους θά ἐπικεντρωθοῦμε στό ἄρθρο μας αὐτό. Στίς σκόπιμες ἀσάφειες τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, γιατί αὐτές εἶναι οἱ πιό ὕπουλες καί ἐπικίνδυνες, ἀφοῦ κρύβουν τόν ἀπώτερο σκοπό τους, ἐνῶ στήν πραγματικότητα ἐπιβουλεύονται καί ὑποσκάπτουν τήν ψυχή τοῦ λαοῦ μας.


Καλοῦμε, λοιπόν, ἐσᾶς, τούς ἀναγνῶστες μας, νά ἐπικεντρωθῆτε στίς  ἐπισημάνσεις πού θά κάνουμε σέ σκόπιμες νομικές ἀσάφειες ἀλλά καί πανουργίες τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, πού ἀφοροῦν στή διδασκαλία τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, οἱ  ὁποῖες ἀσάφειες, βεβαίως, δέν μποροῦν  σέ καμμιά περίπτωση νά δικαιολογηθοῦν μέ τήν ἐπίκληση ἀγνοίας τοῦ …συντακτικοῦ(!), ἀφοῦ τό Ὑπουργεῖο Παιδείας ὑποτίθεται πώς εἶναι ἡ  πηγή τῆς διδασκαλίας τῆς Γλώσσας μας!


Θά παραθέσουμε εὐθύς κείμενα τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας μέ ἐμφανῆ νοηματικά κενά ἀλλά καί “πονηρές” ἐπεκτάσεις, πού δίδουν τή δυνατότητα στά κατά Τόπους Γραφεῖα Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης νά αὐθαιρετοῦν, κατευθύνοντας κατά τό δοκοῦν μέ ἀνυπόστατες Ἑρμηνευτικές Ὁδηγίες τούς Διευθυντάς τῶν Σχολείων, κάνοντας “κλωτσοσκούφι” τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν καί τούς Θεολόγους Καθηγητάς ἕρμαια τῶν πεποιθήσεων καί τῶν σκοπιμοτήτων τῶν Ἁρμοδίων.


Μέ αὐτή τους τήν δόλια τακτική, οἱ ὑπεύθυνοι τοῦ Ὑπουργείου, ἐπιτυγχάνουν καί τούς δύο στόχους τους: Καί μεθοδεύουν ὕπουλα τόν θρησκευτικό ἀποχρωματισμό τῶν Ἑλλήνων μαθητῶν, μέ τό νά “πριονίζουν” ἀργά–ἀργά, ἀλλά συστηματικά τό μάθημα τῆς Χριστιανικῆς Κατηχήσεως, μέχρι νά τό καταργήσουν, ἀλλά καί ἀποτρέπουν τίς καταφορές τῶν θρησκευομένων ἐναντίον τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ἀφοῦ, οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἐκεῖνος «νίπτει τάς χεῖρας του» καί ἀποδίδει τίς εὐθῦνες τῆς κακῆς πρακτικῆς στίς κατά Τόπους Ἐκπαιδευτικές Ἀρχές!


Ἀναφέρομαι στήν Ἐγκύκλιο τοῦ ὙπΕΠΘ 91109/Γ2/10-7-2008, ἡ ὁποία ἀπό τό “πουθενά” δημιουργεῖ ἕνα σοβαρό θέμα, χωρίς νά ἔχει προηγηθεῖ σχετική νομοθεσία, παραβιάζοντας, συγχρόνως, τό Σύνταγμα τῆς Χώρας μας.


Ἡ Ἐγκύκλιος αὐτή, μέ θέμα «Ρύθμιση Μαθητικῶν Θεμάτων», ἐνῶ στήν Παράγραφο 1 «γιά τήν ἐγγραφή Μαθητῶν» ἐπικαλεῖται Προεδρικό Διάταγμα γιά τίς Ὁδηγίες πού δίδει, στήν Παράγραφο 2 γνωμοδοτεῖ γιά τήν οὐσιαστική κατάργηση τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, χωρίς, ἐπαναλαμβάνω, νά ἔχη προηγηθῆ Κυβερ-νητική ἤ ἔστω Ὑπουργική Ἀπόφαση, ἀλλά μόνο ἐρωτήματα –ὅπως ἀναφέρει– κηδεμόνων πού θέλουν νά γνωρίζουν πῶς ἀπαλλάσσονται οἱ μαθητές ἀπό τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν!


Διαβάζουμε στήν Ἐγκύκλιο:

«2.    Ύστερα από την υποβολή ερωτημάτων σχετικά με το θέμα της απαλλαγής των μαθητών από το μάθημα των Θρησκευτικών, σας κάνουμε γνωστό ότι για την απαλλαγή αυτή απαιτείται υπεύθυνη δήλωση του κηδεμόνα του μαθητή αν είναι ανήλικος ή του ιδίου αν είναι ενήλικος, στην οποία θα αναφέρεται η επιθυμία απαλλαγής χωρίς να δηλώνεται ο λόγος της συγκεκριμένης επιλογής.

Ειδικός Γραμματέας
Γεώργιος Γούσης»

Ἀκολουθεῖ, μετά ἀπό ἕναν περίπου μήνα, δευτέρα Ἐγκύκλιος, ἡ Ἐγκύκλιος 104071/Γ2/4-8-2008, ἡ ὁποία, θεωρῶντας ὡς θεμελιακή γιά τό θέμα Ἐγκύκλιο τήν προηγουμένη της, ἔχει πρόθεση, ὅπως ἀναφέρει, «νά ἀποσαφηνισθοῦν τυχόν παρερμηνεῖες πού δημιουργήθηκαν μέ ἀφορμή τή διαδικασία ἀπαλλαγῆς κάποιων μαθητῶν ἀπό τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν» χωρίς, ὅμως, νά προσθέτη καμμιά διευκρίνηση ἐπί τοῦ θέματος.
Ἔτσι ἀπό τό “πουθενά” στό “πουθενά” ἐμπεδώνεται μιά πολιτική, σταδιακῆς καταργήσεως τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, μέ μοχλό τόν... Εἰδικό Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου κ. Γεώργιο Γούση, ὁ ὁποῖος αἰσθάνθηκε τήν ἀνάγκη νά στηρίξη τήν πρώτη μετέωρη Ἐγκύκλιο, μέ ἐπιχειρήματα ἐξ ἴσου, ὅμως, τοῦ “ἀέρα”:

«γ) Η ανωτέρω εγκύκλιός μας εναρμονίζει με τις αποφάσεις του ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των ανεξάρτητων αρχών της χώρας μας.

Ειδικός Γραμματέας
Γεώργιος Γούσης»

Δηλαδή, σέ ἁπλᾶ Ἑλληνικά, ἕνας Εἰδικός Γραμματέας (ὁ ὁποῖος, μάλιστα, δέν γνωρίζει καί καλά τά Ἑλληνικά, ἀφοῦ γράφει «Η ανωτέρω εγκύκλιός μας εναρμονίζει» ἀντί ἐναρμονίζεται) ἀποφασίζει ὅτι τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν προσβάλλει τά ἀνθρώπινα δικαιώματα, πού διασφαλίζει τό Εὐρωπαϊκό Δικαστήριο καί, συνάμα, φροντίζει νά ἐναρμονισθῆ τό Ὑπ. Παιδείας μέ τίς ἀποφάσεις τῶν «Ἀνεξαρτήτων Ἀρχῶν τῆς Χώρας μας», οἱ ὁποῖες, σημειωτέον, δέν ἔχουν καμμιά Συνταγματική ὑπόσταση καί ὅλα αὐτά σχεδιάζονται μέσα στό κατακαλόκαιρο, κατόπιν “βροχῆς” ἐρωτημάτων, πού τάχα εἶχε τό Ὑπουργεῖο ἀπό γονεῖς καί καθηγητές πού ἦσαν σέ... διακοπές! 

Τά σχεδιάζει «ἐν κρυπτῷ» τό καλοκαίρι, πού δέν ὑπάρχουν ἀντιδράσεις γιά νά εἶναι ἕτοιμα μέ τήν ἔναρξη τοῦ Σχολικοῦ ἔτους!
Ὡστόσο, οὔτε τό Εὐρωπαϊκό Δικαστήριο, οὔτε ἀκόμη καί οἱ ἀμοραλιστικές «Ἀνεξάρτητες Ἀρχές» δέν ἔχουν πάρει καμμιά Ἀπόφαση γιά τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν, ἀφοῦ αὐτό διδάσκεται στήν Εὐρώπη ἐπί πολλές, μάλιστα, ὧρες ἑβδομαδιαίως. 

Παρά ταῦτα, ὁ Εἰδικός Γραμματέας ἀποφασίζει ὅτι τά Θρησκευτικά ἐπιβουλεύονται τά ἀνθρώπινα δικαιώματα(!) καί γι’ αὐτό ὁρίζει ὅτι ἡ ἄρνηση παρακολουθήσεως τοῦ μαθήματος αὐτοῦ γίνεται μέ αἴτηση τοῦ κηδεμόνος ἤ τοῦ ἐνήλικα μαθητή «χωρίς νά εἶναι ἀναγκαία ἡ αἰτιολόγηση τῆς ἄρνησης στήν ὑπεύθυνη δήλωση πού ἀπαιτεῖται»! Γράφει:

«β) Για τους γονείς των ανηλίκων μαθητών ή των ίδιων των μαθητών, εάν είναι ενήλικοι, που για λόγους συνείδησης δεν επιθυμούν να παρακολουθήσουν το μάθημα των Θρησκευτικών, δεν είναι αναγκαία η αιτιολόγηση της άρνησης στην υπεύθυνη δήλωση που απαιτείται. Διαδικασία άλλωστε που ακολουθείται στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση για πάρα πολλά χρόνια».

Μετά ἀπό 22 ἡμέρες, ἐκδίδει ὁ ἴδιος Γενικός Γραμματέας μιά Τρίτη Ἐγκύκλιο, τήν ὑπ’ ἀριθμ. Φ12/977/109744/Γ1/26-8-2008, μέ τήν ὁποία ἀναγκάζεται ἀπό τούς ἀνωτέρους του, νά “μαζέψει” τήν αὐθαιρεσία του, ἀφοῦ κάποιοι λίγοι πού ἀγρυπνοῦν καί ἔχουν ἐπιτελικές θέσεις, εἶχαν ἐν τῷ μεταξύ ἀντιδράσει καί, γιά πρώτη φορά, διευκρινίζεται σέ Ἐγκύκλιο ὅτι οἱ ἀπαλλασσόμενοι μαθητές ἀπό τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν εἶναι μή Ὀρθόδοξοι, ἀλλόθρησκοι ἤ ἑτερόδοξοι. Τό περίεργο ἀλλά καί τό “πονηρό” συνάμα εἶναι ὅτι αὐτή ἡ Ἐγκύκλιος, ὡς διευκρινιστική τῆς προηγουμένης γιά τό πῶς θά ἀπασχολοῦνται οἱ μαθητές τίς ὧρες πού θά ἀπέχουν ἀπό τά Θρησκευτικά, ἀναφέρεται στήν προηγουμένη Ἐγκύκλιο σάν νά ἀντλῆ ἀπό αὐτήν τήν ἀκολουθητέα γραμμή, ἐνῶ, ὅπως προείπαμε, ἡ πρώτη καί ἡ δευτέρα Ἐγκύκλιος προερχόμενες ἀπό τό “πουθενά” δέν ἀναφέρονται σέ μή Ὀρθοδόξους μαθητές ἀλλά γενικά σέ ὁποιουσδήποτε μαθητές ἐπιθυμοῦν νά ἀπέχουν ἀπό τά Θρησκευτικά. Ἀντιγράφουμε ἀπό τήν “πονηρή” τρίτη Ἐγκύκλιο:

«Σας ενημερώνουμε ότι οι μη Ορθόδοξοι μαθητές, δηλ. οι αλλόθρησκοι ή ετερόδοξοι, οι οποίοι σύμφωνα με την 104071/Γ2/4.8.2008 εγκύκλιο του ΥπΕΠΘ απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών για λόγους συνείδησης, κατά την ώρα διδασκαλίας του συγκεκριμένου μαθήματος παρακολουθούν υποχρεωτικά τη διδασκαλία διαφορετικού διδακτικού αντικειμένου σε άλλο τμήμα της ίδιας τάξης.»

Στίς 14-5-2010 ὁ Βουλευτής κ. Φ. Κουβέλης μέ τήν ὑπ’ ἀριθμ. 10189 ἐπερώτησή του ζητεῖ νά μάθη τί ἰσχύει γιά τά Θρησκευτικά καί ἡ Ὑφυπουργός κ. Παρασκευή Χριστοφιλοπούλου τοῦ ἀπαντᾶ στίς 25-6-2010:

Πάλι μασημένα λόγια. Ἀπό τή μιά μεριά τό Ὑπουργεῖο διαπιστώνει ὅτι γίνονται καταχρήσεις στή δυνατότητα ἀπαλλαγῆς ἀπό «μή ἑτεροδόξους ἤ ἀλλοθρήσκους» καί ἀπό τήν ἄλλη, δέν καθιστᾶ ὑποχρεωτική τήν αἰτιολόγηση τῆς αἰτήσεως ἀπαλλαγῆς ἀπό τά Θρησκευτικά. Πῶς θά γνωρίζη τό Σχολεῖο ποιοί ἐμπίπτουν στή διάταξη, καί, ἄν γνωρίζη, πῶς θά κάνη χρήση τῆς γνώσεώς του ἀφοῦ τό θρήσκευμα τῶν μαθητῶν ἔχει ἐνταχθεῖ στά προσωπικά τους δεδομένα, πού εἶναι ἀπόρρητα;


Τό ὅτι εἶναι πράγματι περίεργο τό ὅλο θέμα ἀποκαλύπτεται πλήρως μετά ἀπό 4 ὁλόκληρα χρόνια μέ τίς ἐπερωτήσεις Βουλευτῶν τοῦ ΣΥΡΙΖΑ (στίς 12-9-2012) καί τοῦ κ. Βύρωνα Πολύδωρα (στίς 14-9-2012 μέ ἀριθμό 1703). Οἱ ἀνωτέρω δικαίως ζητοῦν ἀπό τό Ὑπουργεῖο νά μάθουν «Ποιές εἶναι οἱ προϋποθέσεις βάσει τῶν ὁποίων δικαιοῦνται οἱ γονεῖς νά ζητήσουν ἀπαλλαγή τῶν παιδιῶν τους ἀπό τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν; Παρακαλοῦμε νά μᾶς ἀναφέρετε τίς σχετικές Ἐγκυκλίους». 


Φαίνεται πώς εἶχαν ἀρχίσει ἤδη νά ἐκδηλώνονται ἀντιδράσεις ἀπό ἐκπαιδευτικούς καί γονεῖς. Ὅλοι διερωτῶντο ἀπό ποῦ προέκυψε ξαφνικά αὐτή ἡ δυνατότητα ἀπαλλαγῆς τῶν μαθητῶν ἀπό τά Θρησκευτικά καί δέν ὑπῆρχε Ἐγκύκλιος γιά νά τούς δώση ἀπάντηση. Εἶχαν δύο Ἐγκυκλίους στά χέρια τους, πού ἔδιναν τή δυνατότητα σέ ὅλους ἀνεξαιρέτως τούς μαθητές νά ἀπέχουν ἀπό τά Θρησκευτικά, ἀφοῦ δέν ἦσαν ὑποχρεωμένοι νά δηλώσουν τόν λόγο τῆς ἀποχῆς τους, μιά τρίτη Ἐγκύκλιο πού προσδιόριζε ὅτι ἀφορᾶ ἡ ἀποχή μόνο στούς μή Ὀρθοδόξους, καί μία τέταρτη Ἐγκύκλιο, πού διαπιστώνει ὅτι γίνεται κατάχρηση στό θέμα τῶν ἀπαλλαγῶν ἀπό τά Θρησκευτικά, χωρίς, ὅμως, νά θέτη ὡς ὑποχρεωτική προϋπόθεση τήν αἰτιολόγηση τῆς ἀπαλλαγῆς!


Μετά τίς διαμαρτυρίες ἐκπαιδευτικῶν καί γονέων, πού μετουσιώθηκαν στίς ἐπερωτήσεις τῶν Βουλευτῶν, πού μνημονεύσαμε, ἀναγκάσθηκε, ἐπί τέλους, τό Ὑπ.ΕΠΘ νά σοβαρευτῆ καί νά ἀπαντήση στίς 2-10-2012 στόν κ. Πολύδωρα μέσω τοῦ ὑφυπουργοῦ κ. Θεοδώρου Παπαθεοδώρου καί τήν ἴδια μέρα στούς Βουλευτές τοῦ ΣΥΡΙΖΑ μέ τόν Ὑπουργό κ. Κων/νον Ἀρβανιτόπουλον.


Στήν ἀπάντησή του ὁ ὑφυπουργός ὑπενθυμίζει τήν ὑπ’ ἀριθμ. 21072α/Γ2 (ΦΕΚ 303 τ.Β΄/13-3-2003) Ὑπουργική Ἀπόφαση πού ἀπορρέει ἀπό τό Σύνταγμα καί ὁρίζει τή σπουδαιότητα ἀλλά καί τό περιεχόμενο πού πρέπει νά ἔχη ἡ διδασκαλία τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν. Παραθέτουμε ἐκτενές ἀπόσπασμα:

Κατόπιν, ὁ ὑφυπουργός κ. Παπαθεοδώρου, στήν ἴδια ἀπάντησή του ὑπενθυμίζει καί τίς Ὑπουργικές Ἀποφάσεις Φ 12/773/77094/Γ1 (ΦΕΚ 1139, τ. Β΄/23-8-2006), 105954/Γ2/03-09-2009 (ΦΕΚ Β΄1890) μέ τίς ὁποῖες ρυθμίζονται λεπτομερῶς τά τῶν ὡρῶν διδασκαλίας τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν σέ ὅλες τίς τάξεις τοῦ Δημοτικοῦ καί τοῦ Γυμνασίου, ὅπως ἐπίσης, καί τίς Ὑπ. Ἀποφάσεις πού καθορίζουν τίς ὧρες διδασκαλίας τῶν Θρησκευτικῶν στό Λύκειο: 36799/Γ2/02-04-2012 (ΦΕΚ Β΄1163) γιά τήν Α΄ τάξη καί Β΄ τάξη καί 63447/Γ2/27-06-2005 (ΦΕΚ Β΄ 921) γιά τήν Γ΄ Λυκείου.

Ὡστόσο, μετά τόν κυκεῶνα τῶν Ἐγκυκλίων πού περιγράψαμε, ἦταν φυσικό νά φθάση τό κακό στό ἀπροχώρητο, ἀφοῦ μέσα στήν τετραετία 2008-2012 βρῆκαν τήν εὐκαιρία ἀμοραλιστές ἐκπαιδευτικοί καί γονεῖς νά ὑποβαθμίσουν ἀρχικά, καί στή συνέχεια, σχεδόν νά καταργήσουν τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν. Αὐτό προκύπτει εὐθέως καί ἀπό τήν ἀπάντηση τῆς ὑφυπουργοῦ κ. Παρασκευῆς Χριστοφιλοπούλου, πού προαναφέραμε, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περί «καταχρήσεως τῆς δυνατότητος ἀπαλλαγῆς ἀπό μή ἑτεροδόξους ἤ ἀλλοθρήσκους μαθητές».


Ἐν τῷ μεταξύ, ἡ κατάχρηση τῆς δυνατότητος ἀπαλλαγῆς ἐπεξετάθη καί στά Ἰδιωτικά Σχολεῖα, μέ ἀποτέλεσμα νά ἀρχίση καί “ἐκπαραθύρωση” Θεολόγων Καθηγητῶν, ἀφοῦ ἡ ἀνεξέλεγκτη ἀπαλλαγή ἀπό τό μάθημα ὁδήγησε τούς Λυκειάρχες σέ μειώσεις Τμημάτων καί σέ ἀπολύσεις καθηγητῶν!


Τό πρόβλημα τῶν ἀπολύσεων Θεολόγων καθηγητῶν ἀπό Ἰδιωτικά Σχολεῖα ἔγινε ὀξύτερο στίς ἀρχές τοῦ φετεινοῦ Σχολικοῦ ἔτους. Ἀλλά ὀξύνθηκε καί γιά τούς Θεολόγους τοῦ Δημοσίου, δεδομένου ὅτι μέ τίς μειώσεις ὡρῶν διδασκαλίας τῶν Θρησκευτικῶν πού ἐπιβάλλονται διά τῆς βίας ἀπό ἀθρήσκους Διευθυντές, ὑποχρεοῦνται οἱ Θεολόγοι μας νά τρέχουν ἀπό Σχολεῖο σέ Σχολεῖο γιά νά συμπληρώσουν τό ὡράριό τους.


Τό θέμα αὐτό μᾶς ἀπησχόλησε σοβαρά καί θελήσαμε νά τό λύσουμε στήν πηγή του. Ἔτσι, ἀνέλαβε τό ἔργο αὐτό ἕνας συνεργάτης μας διδάκτωρ Θεολογίας καί μέ ἐπίμονες προσπάθειες κατώρθωσε νά πάρη στίς 12-11-2012 στά χέρια του μιά ἀπάντηση τῆς Περιφερειακῆς Πρωτοβάθμιας Δ/νσης καί Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης τοῦ ὙΠ. ΕΠΘ, ἡ ὁποία ἀποφαίνεται ὅτι «ἡ μείωση τῶν ὡρῶν διδασκαλίας τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν στούς ἐκπαιδευτικούς τοῦ ἀντίστοιχου κλάδου (ΠΕΟ1) δέν εἶναι σύννομη»!


Παραθέτουμε ὁλόκληρη τήν ἀπάντηση τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, παραλείποντας τό Σχολεῖο πού ἔδωσε τήν ἀφορμή:

Συμπέρασμα:
Οἱ Θεολόγοι μας, μετά ἀπό ὅσα ἐκθέσαμε, δέν πρέπει νά ἀφήσουν τόν «Ἡρώδη» τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας νά ἀφανίση τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν, γιατί ὁ ἀφανισμός αὐτός θά συντελέση καί στόν πνευματικό θάνατο ἑκατομμυρίων μαθητῶν. Κακά τά ψέματα! Ἐάν τά Θρησκευτικά ἐξορισθοῦν ἀπό τά Σχολεῖα μας ὡς ὁμολογιακή καί κατηχητική διδασκαλία τῆς Πίστεώς μας, τότε τά παιδιά μας δέν ἔχουν καμμιά σχεδόν ἐλπίδα νά συνδεθοῦν μέ τήν πνευματική ζωή, ἀφοῦ στήν πλειοψηφία τους προέρχονται ἀπό πνευματικά ἀδιάφορες οἰκογένειες, λόγω δέ τοῦ φόρτου τῶν Σχολικῶν καί Φροντιστηριακῶν μαθημάτων τους δέν διαθέτουν χρόνο γιά νά συμμετάσχουν στήν Λειτουργική καί Κατηχητική ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας.


Πρέπει, λοιπόν, οἱ Θεολόγοι μας νά ἀναλάβουν μέ σθένος καί παρρησία τόν ἀγῶνα, ὁ καθένας στό σχολεῖο του. Δέν ἔχει ἀλλάξει οὐσιαστικά τίποτα, ἀφοῦ τό Σύνταγμα τῆς Χώρας μας καί οἱ ἀπορρέοντες ἀπό αὐτό Νόμοι δέν ἔχουν ἀλλάξει. Ἡ ἀλλαγή στηρίζεται στόν “ἀέρα”! Ἐγράφησαν οἱ Ἐγκύκλιοι, πού παραθέσαμε, γιά νά “ρίξη” τό Ὑπουργεῖο “ἄδεια καί νά πιάση γεμᾶτα”, ὅπως λέει ὁ λαός μας. Οἱ μαθητές πού ἔχουν δικαίωμα ἀπαλλαγῆς, σύμφωνα μέ τήν νομοθεσία τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, εἶναι μόνο οἱ ἑτερόδοξοι καί οἱ ἀλλόθρησκοι, καί αὐτοί ἔχουν δικαίωμα ἀπαλλαγῆς ΜΟΝΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ! Αὐτό προκύπτει ἀπό τό ἄρθρο 13 τοῦ Π.Δ. 201/98 (ΦΕΚ 161Α /13-07-1998), πού μνημονεύεται στήν Ἀπάντηση τοῦ Ὑπουργοῦ Παιδείας (02-10-2012) πρός τούς Βουλευτές τοῦ ΣΥΡΙΖΑ.


Ἡ ἀπαλλαγή καί ἀπό τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν εἶναι “ἀέρας κοπανιστός” πού ἐπενδύθηκε νομιμότητα χωρίς νά στηρίζεται σέ κάποιον νόμο ἀλλά μόνο στήν ἀντιχριστιανική σπουδή κάποιων τοῦ Ὑπουργείου, οἱ ὁποῖοι, μή ἔχοντες ἀπό ποῦ νά “πιασθοῦν” γιά νά αὐθαιρετήσουν, “πιάσθηκαν ἀπό τά μαλλιά τους”, δηλαδή ἀπό τίς ἀμοραλιστικές «Ἀνεξάρτητες» καί ἀνερμάτιστες «Ἀρχές»!


Ὅσο γιά τήν ἐπίκληση τῆς ἐναρμόνισής τους μέ τό Εὐρωπαϊκό Δικαστήριο καί τά ἀνθρώπινα Δικαιώματα, αὐτή κι’ ἄν εἶναι “γιά τά πανηγύρια”, ἀφοῦ κανείς σοβαρός Εὐρωπαῖος –πολύ περισσότερο τό Εὐρωπαϊκό Δικαστήριο– δέν θεωρεῖ ὡς προσβολή τῆς προσωπικότητος τῶν μαθητῶν τήν διδασκαλία μαθήματος, καί μάλιστα μαθήματος πού διδάσκεται παγκοσμίως, γιά νά συντελέση στή δημιουργία πνευματικῆς καί ὁλοκληρωμένης προσωπικότητος!


Ἐπίσης, καλοῦνται οἱ Θεολόγοι μας νά ἀντισταθοῦν στή μείωση τῶν Τμημάτων καί τῶν διδακτικῶν τους ὡρῶν. Γι’ αὐτό εἶναι ἀναγκαῖο νά κάνουν εὐρεῖα χρήση τῆς σπουδαίας σχετικῆς Γνωμοδοτήσεως τῆς 12ης Νοεμβρίου 2012, πού ἐκδόθηκε μετά ἀπό ἐπίμονες προσπάθειες τοῦ συνεργάτου μας θεολόγου, τήν ὁποία καί παραθέσαμε.


Ἡ Ἀλήθεια, ἡ Σαρκωθεῖσα Ἀλήθεια, ἔγινε Ἄνθρωπος γιά νά νικοῦμε καί ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, μέ τή Δύναμη Ἐκείνου, τοῦ Σαρκωθέντος.


Ὁ Ἡρώδης δέν νίκησε τόν Χριστό, τήν Ἀλήθεια, παρά τίς πανουργίες του! Οὔτε καί τώρα ἐμεῖς πρέπει νά τόν ἀφήσουμε νά νικήση!


π. Βασίλειος Ε. Βολουδάκης
«ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ», 
Ἀριθμ. Τεύχους 124, Δεκέμβριος 2012

Γράφει ο Καλτσάς Νικόλαος


Το ευρωπαϊκό τοπίο, το οποίο διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από την πολιτική Μέρκελ – Σόιμπλε, σήμερα, μας δείχνει ότι επί της ουσίας, δεν υπάρχει, ούτε ως προοπτική, ευρωπαϊκός σχεδιασμός εξόδου από το σπιράλ της ύφεσης, και σε ευρωπαϊκό πλέον επίπεδο.

Πολιτική βούληση για δραστική και άμεση λύση δεν υπάρχει, ιδιαιτέρως δε, και από ό,τι φαίνεται, πριν από τις Γερμανικές εκλογές. Τέτοιο χρονικό περιθώριο, μέχρι τον επόμενο Σεπτέμβριο δηλαδή, η Ελλάδα, δεν έχει, και μάλιστα δια στόματος της σημερινής κυβέρνησης.


Βλέπουμε επίσης, την προοπτική ενός νέου κουρέματος του ελληνικού χρέους, δυστυχώς,
με πολλά κρυφά σημεία, επιβλαβή καθώς φαίνεται για την Ελλάδα και με πολλές, τραγικές και αδιευκρίνιστες, προς το παρόν συνέπειες, για την πραγματική και όχι μόνο, οικονομία της χώρας, με σίγουρη όμως απόδοση κερδών, για την Γερμανική κυβέρνηση, η οποία στην πλάτη της πατρίδας μας και στο όνομα της «σωτηρίας» μας, αισχροκερδεί αποδεδειγμένα.


Βλέπουμε επίσης, περίεργες μεθοδεύσεις, και από το ΔΝΤ, προκειμένου το ελληνικό χρέος να καταστεί βιώσιμο, πάση θυσία, και ενώ, είναι κοινό μυστικό, παγκοσμίως πλέον, ότι κάτι τέτοιο δεν έχει καμία δόση αλήθειας.


Στο εσωτερικό της χώρας, η κατάσταση φαίνεται να είναι θλιβερά αδιέξοδη. 
Υπηρεσίες υπό κατάληψη, μέτρα επί μέτρων, φόροι και αυξήσεις, απολύσεις και διαθεσιμότητες, μέτρα αντισυνταγματικά, φορολογικός παραλογισμός, πολιτική ατιμωρησία και αμετροέπεια, οικογένειες σε νευρική κρίση και αμηχανία, ανεργία στα ύψη, εξαθλιωμένοι εργαζόμενοι, ανύπαρκτη υγεία και περίθαλψη, φάρμακα, κοινωνικές παροχές, ανταποδοτικότητα των εισφορών μας στα αζήτητα, υποβάθμιση της παιδείας και απαξίωση του επιστημονικού δυναμικού της χώρας. 
Τράπεζες και δανειολήπτες έχουν αφεθεί στη μοίρα τους και μάλιστα με συνέπεια ανθρώπινες ζωές από απόγνωση.
Τέλος, μια μεσαία τάξη ( αυτή που παραδοσιακά αποτελεί την φορολογική και παραγωγική βάση της χώρας) που συρρικνώνεται καθημερινά, και όλοι, να της υπόσχονται, ότι με την πτώση της, κάτω, από το επίπεδο της φτώχειας, επιτέλους, θα βοηθηθεί για να επιβιώσει και μόνο.

Εικόνα πλήρους διάλυσης. Η χώρα έχει πλέον ξεχαρβαλωθεί συθέμελα.
Άνθρωποι, θεσμοί, αξίες, δικαιώματα και αρχές στο βωμό της κρίσης χρέους και πολιτικής διακυβέρνησης της χώρας.


Και κανείς, εκ των κυβερνητικών εταίρων δε μιλά για όλα αυτά. Θαρρεί κάποιος, ότι οι Υπουργοί ζουν σε άλλη χώρα, και σε άλλη χρονική περίοδο.


Μιλούν για ανάπτυξη από τα τέλη του 2013, μιλούν για σωτηρία της χώρας, για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, για αλλαγή του κλίματος της αξιοπιστίας της χώρας στο εξωτερικό, και έχουν κλειστά μάτια και αυτιά προς την κοινωνία και το εσωτερικό.

Μια κοινωνία, που ρημάζεται καθημερινά και εκ συστήματος, που δεν αντέχει άλλους φόρους και αυξήσεις, που υποσιτίζει τα παιδιά της, που μεταναστεύει, που πεινάει, κρυώνει και αυτοκτονεί.
«Έξω πάμε καλά», λένε πολλοί. Μέσα ? Μέσα το απόλυτο χάος.


Ανάπτυξη. Μεγάλη κουβέντα και άγνωστη, εδώ και 6 χρόνια. Άκουσα και κάτι ακόμη. Αναπτυξιακό! Με αγορά ακινήτου 500 χιλιάδων Ευρώ και πάνω, ως κίνητρο θα δίνεται ελληνική υπηκοότητα στους επενδυτές. Ποιος επενδυτής όμως, θα διαθέσει πάνω από 500 χιλιάδες Ευρώ σε ένα φορολογικό καθεστώς όπου το 60 με 70 % των απολαβών του, θα τα εισπράττει ως φόρους άμεσους ή έμμεσους το ελληνικό κράτος;


Ψάχνουν για επενδυτές ή για… ευεργέτες;

Οι μομφές εκατέρωθεν για λαϊκισμό και ατιμωρησία, συνθέτουν ένα πολιτικό σκηνικό, όπου οι υπεύθυνοι ρίχνουν τις ευθύνες στους ανεύθυνους, επειδή δεν είναι υπεύθυνοι για την ανευθυνότητά τους.

Λαϊκισμός, μια έννοια λάστιχο, κατά το δοκούν και το διοικούν. Λαϊκισμός κύριοι, είναι η αλήθεια, που σας «φαγουρίζει» τα αυτιά;

Λαϊκισμός είναι ο Βουλευτής, να υπερασπίζει και να διεκδικεί μέσα στο ελληνικό Κοινοβούλιο αυτό για το οποίο ψηφίστηκε από τον λαό;
Λαϊκισμός είναι να βλέπουμε κατάματα την εξαθλίωση που προκάλεσε η αποτυχημένη μνημονιακή πολιτική σας;
Λαϊκισμός κύριοι είναι να χαϊδεύουμε και να παραπλανούμε τον ελληνικό λαό. Είναι δηλαδή αυτό που έκανε η σημερινή τρικομματική κυβέρνηση και υφάρπαξε την ψήφο του ελληνικού λαού, λέγοντας όσα έλεγε και κάνοντας σήμερα όσα κάνει.

Θα πρέπει λοιπόν, οι έλληνες, να κατανοήσουμε σήμερα, περισσότερο από ποτέ, αρχικά, ποιο είναι πραγματικά, το συμφέρον της χώρας και πώς, αυτό σήμερα, δηλαδή με ποιες πολιτικές, θα έχει το αναμενόμενα επιτυχές αποτέλεσμα.


Και όσο, και αν όλοι οι νοήμονες άνθρωποι πρεσβεύουν ότι το δίκαιο και το άδικο ή το σωστό και το λάθος είναι έννοιες που στηρίζονται στην υποκειμενικότητα και στο «μάτι» του κρίνοντος, η έννοια της κοινής λογικής στηρίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια.


Η κοινή λογική λοιπόν, λέει, ότι η μνημονιακή αυτή πολιτική και ο τρόπος που αυτή επιβάλλεται, στους λαούς του Νότου είναι αδιέξοδη, όσο και καταστροφική. Αυθαίρετα και αντισυνταγματικά καταλύονται ατομικές ελευθερίες και δικαιώματα στη ζωή και στην εργασία των λαών. Άνθρωποι ρίχνονται βορρά στο όνομα της ευημερίας των αριθμών, υπό την πρόφαση της Ευρώπης των λαών και της αλληλεγγύης.


Μιας Ευρώπης, που έχασε το δρόμο και το νόημα της ύπαρξής της, αφού έπεσε θύμα προσωπικών και ιδιωτικών συμφερόντων και φιλοδοξιών. Μιας Ευρώπης που στερείται ηγετικών μορφών για να σηκώσουν στα χέρια τους το αρχικό ευρωπαϊκό όραμα των πρωτεργατών της.

Και, το πρώτο θύμα η Ελλάδα. Η Ελλάδα που της στέρησαν την ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα της, θέλοντας να την εξευρωπαίσουν, με καλλιέργειες μανιταριών, σαλιγκαριών, φυκιών και άλλων τέτοιων μοντέρνων προϊόντων, παραμερίζοντας ή στοχεύοντας στην εξαφάνιση παραδοσιακών καλλιεργειών που τοποθετούσαν τη χώρα μας στις πρώτες θέσεις μεταξύ των χωρών στην παραγωγή αγροτικών αγαθών.


Σήμερα οι αγρότες «καλλιεργούν» φωτοβολταϊκά πάρκα, αχρηστεύοντας καλλιεργήσιμη και παραγωγική γη, μετεξελίχθηκαν σε κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες, υποθηκεύοντας και μισθώνοντας τη γη τους, για 20 και πλέον χρόνια στις Τράπεζες για παραγωγή ενέργειας και κατ΄ επέκταση μακροπρόθεσμα απόθεμα πλούτου για τον Γερμανικό λαό.


Το ελληνικό δημόσιο πνέει τα λοίσθια και ακροβατεί, με περικοπές δαπανών, μισθών, συντάξεων απολύσεις ή διαθεσιμότητες, ξεπερνώντας ενδεχομένως, κάθε συνταγματικό δικαίωμα που αφειδώς παρείχε, το σάπιο σύστημα μέχρι σήμερα, στους κομματικούς του πελάτες.
 

Και επιτέλους πήραμε τη… δόση μας!!!

Σωθήκαμε, αφού πρώτα, τα οικονομικά μας αποθέματα τελείωσαν τον Ιούλιο, αλλά και πρόσφατα, το Νοέμβριο. Οι αγορές, δεν μας δανείζουν πια, ωστόσο τρίμηνα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου αγόρασαν, για να καλύψουμε τις τελειωμένες οικονομικές μας ανάγκες σε μισθούς και συντάξεις και σε χαμηλά επιτόκια μάλιστα. Ας μην ξεχνάμε ότι όλα τα μνημόνια έχουν επιβληθεί προκειμένου να ξαναβγούμε στις αγορές.

Έρχεται και η πολλά υποσχόμενη ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών, όπου εκεί πλέον, ο έλληνας φορολογούμενος – δανειολήπτης, θα πληρώσει και για τα δικά του χρέη προς τις Τράπεζες, αλλά, και τα χρέη των Τραπεζών (μέσω φορολογίας) προς την ΕΚΤ. Θα πληρώσουμε επίσης και προς τη ΔΕΗ (μέσω της επερχόμενης αύξησης στους λογαριασμούς) και λίγα χρέη της ΔΕΣΜΗΕ προς τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και τα χρήματα που καταχράστηκαν οι ιδιωτικές εταιρίες ρεύματος από τη ΔΕΗ.


Φυσικά, όλα αυτά θα γίνουν με μείωση των μισθών και των συντάξεων κατά 40 % και καθόσον η φορολόγηση αυξάνεται μεσοσταθμικά για κάθε έλληνα περίπου στο 50 % από πέρυσι.
Ή στραβός είν΄ ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε!!!


Ένα είναι σίγουρο. Ο ελληνικός λαός είναι «κρατούμενος», όμηρος και έρμαιο των λαθεμένων μνημονιακών πολιτικών και της ανεπάρκειας των πολιτικών εκτελεστών της. Βαδίζουμε χωρίς κανέναν πολιτικό σχεδιασμό πάνω σε οποιοδήποτε τομέα της κοινωνικής, αναπτυξιακής, ή οικονομικής ζωής της χώρας.


Ο μόνος σχεδιασμός που γίνεται (έξωθεν) είναι κοντόφθαλμος, τρίμηνος συνήθως και με στόχευση την επόμενη δόση.

Θλίβομαι, γιατί ορισμένοι εραστές της εξουσίας και του χρήματος κατάντησαν τη χώρα μου «πρεζάκι». Γνωρίζω «το τέλος», όπως γνωρίζω και την «θεραπεία». Όλοι μας, είμαστε σε θέση να τα γνωρίζουμε, λίγοι όμως είναι σε θέση να ανταποκριθούν. 

Κανείς ναρκομανής δε σώθηκε συνεχίζοντας τα ναρκωτικά. Πρέπει να τα κόψεις για να σωθείς, πρέπει να κόψεις τον εθισμό στη «δόση». Πρέπει, αφού ήδη έχουμε φτάσει στον «πάτο του βαρελιού», να μη βλέπουμε αδιέξοδα, γιατί δεν υπάρχουν. Είναι κατασκευασμένα από τους «εμπόρους των ναρκωτικών», για να διατηρούν τον εθισμό μας στη «δόση», κι εμάς σε καταστολή.



Του Ευάγγελου Ντούσικου
Security Manager L III BTech,
Master Anti-Terrorism Specialist,
Master Firearms Instructor

Διαβάζοντας πρόσφατο δημοσίευμα στο Διαδίκτυο, όπου γνωστότατος καναλάρχης φέρεται να απογείωσε αερόστατο γεμάτο «κάμερες» κι ίσως κι άλλα ηλεκτρονικά καλούδια που δεν ταυτοποιήθηκαν, με σκοπό την παρακολούθηση της οικίας (βίλας) του από μεγάλο ύψος για την ασφάλειά του. Η αντίδραση σε μια τέτοια είδηση ήταν παρόμοια με των γειτόνων όπου, όπως επίσης αναφέρεται, θεώρησαν προς τέρψιν των θεωριών – συνομωσιών, πως αφενός ξεκίνησε ο Αρμαγεδδών, κατέφθασαν ΑΤΙΑ, Νεφελίμ ή πως «ψεκάζονται» ώστε να παραμείνουν άβουλα όντα.

Ξαναδιαβάζοντας λοιπόν το άρθρο, ώστε να ξεφύγει το μυαλό από την αρχική «τραγελαφική» απεικόνιση του γεγονότος, και φέρνοντας στο μυαλό πρόσφατες εικόνες από το Ζέπελιν της Ολυμπιάδας του 2004, παρατήρησα πως είναι μια αφορμή για μια υπόθεση εργασίας (case study) ώστε να αναλυθεί εμπεριστατωμένα ο τομέας και η παροχή ασφάλειας, ο όποιος «ψυχισμός – εμπάθεια» προκύπτει από την τρομολαγνία, η ανεπάρκεια των ανθρώπων σε πόστα ασφαλείας, τα νομικά όρια για την ατομική προστασία και εντέλει η «ασυδοσία» προς τους νόμους λόγω «Υψηλών» γνωριμιών. Η υπόθεση ξεκάθαρα στο άκουσμά της μας προτρέπει στα λαϊκά γνωμικά «με τα λεφτά μου γ… και την κυρά μου» και στο «λεφτά έχω ότι θέλω κάνω», καθώς κι άλλα παρόμοια.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα την εν λόγω «απεγνωσμένη» κίνηση θα πρέπει να σκιαγραφήσουμε το προφίλ του επιχειρηματία. Θεωρητικά λοιπόν έχουμε έναν επιτυχημένο ευκατάστατο επιχειρηματία, εθνικά και διεθνώς καταξιωμένο κι αναγνωρισμένο, με πολύ δυνατές διασυνδέσεις σε όλο το φάσμα του κοινοβουλευτικού χώρου, δηλαδή έναν από αυτούς που η κάθε χώρα «χαίρεται» να έχει, διότι απασχολεί και εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες θέσεις εργασίας στις δραστηριότητές του. Φυσικά λοιπόν κι από την σκοπιά της ασφάλειας σε τέτοιο περιβάλλον εργασίας στην ελληνική πραγματικότητα, τέτοιου μεγέθους επιχειρηματίας σαφέστατα δύναται να είναι και στόχος «τρομοκρατικού» χτυπήματος. 

Εάν μελετήσουμε ελαφρώς την προϊστορία της ελληνικής «τρομοκρατίας», θα συμπεράνουμε πως οι Έλληνες τρομοκράτες και τα ΜΜΕ είχαν αναπτύξει μια «ιδιαίτερη σχέση». Χτυπήματα εναντίον εκδοτών και δημοσιογράφων τους, δημοσίευση προκηρύξεων (δεν υπήρχε το Διαδίκτυο), δημόσιες αντεγκλήσεις μέσω αυτών για παρατυπίες – παρανομίες έως κι εκδότη που καταδικάστηκε γιατί προφασιζόταν ενεργή συμμετοχή και σχέσεις με την τρομοκρατία, υποθέσεις που απασχολούν μέχρι και σήμερα τις διωκτικές αρχές. Τέτοιου μεγέθους επιχειρηματίες, που σαφέστατα τους απασχολούν άμεσοι ή και συνεχώς «εκκολαπτόμενοι» κίνδυνοι, αναθέτουν τον τομέα της φύλαξης τους σε ανθρώπους «ειδήμονες» σε θέματα πρόληψης και ασφάλειας. Κι αυτός μάλλον είναι κι ο άνθρωπος «κλειδί», τις κινήσεις, γνώσεις, προτροπές και τα λόγια του οποίου ο επιχειρηματίας ακολούθησε τυφλά και θα αναλύσουμε στο παρόν κείμενο.

Στους γνώστες ή έστω τους ελαφρώς ασχολούμενους από χόμπι με θέματα ασφαλείας, διαβάζοντας μέχρι εδώ, προκύπτουν σημαντικότατα ερωτήματα που χρήζουν απάντησης και θα πρέπει να αναλύσουμε διεξοδικά.
  • Μέσα από όλο αυτό το γαϊτανάκι των «κινδύνων» που πιθανόν να αντιμετωπίζει ο εν λόγω επιχειρηματίας, προκύπτει συνταγματικά ακλόνητο «άλλοθι» στην ασυδοσία και στην ασυλία τέτοιου είδους κινήσεων με σαφέστατη παραβίαση νόμων;
  • Μήπως ο επιχειρηματίας έπεσε «θύμα» του εν λόγω υπεύθυνου ασφαλείας, χάριν της εμπιστοσύνης και του «σύνηθες» τρόπου να τον τρομοκρατεί ώστε να κρατά την θέση του ή να την ισχυροποιεί, βγάζοντας πιθανόν και κάποιες «προμήθειες» από την επιλογή εγκατάστασης συστημάτων ασφαλείας; Η ακόμα και της ανεπάρκειας σε γνώσεις ώστε να δει τυχόν μειονεκτήματα και να προτείνει εναλλακτικές λύσεις αφενός πιο αποτελεσματικές, αφετέρου κάνοντας λιγότερο «ντόρο» για τις πρακτικές της φύλαξης, «στοχοποιώντας» κοινωνικά και βλάπτοντας τον εργοδότη του;
Επιστρέφοντας στο θέμα μας λοιπόν για να πραγματώσουμε την υπόθεση εργασίας, ας αναλύσουμε τμηματικά σε τίτλους τα γραφόμενα – καταγγελλόμενα:

1. Απογείωση αερόστατου και συνεχής ακατάπαυστη «αιώρηση» σε κατοικημένη περιοχή ιδιαίτερα ευκατάστατων ενοίκων παραπλήσιας κοινωνικής καταξίωσης, εμπλουτισμένο με συστήματα παρακολούθησης και καταγραφής εικόνας κι αποστολής δεδομένων σε επίγειο σταθμό, με σκοπό την παρακολούθησή τους από ανθρώπινο δυναμικό, όσο και την αρχειοθέτησή τους ως στοιχεία σε πιθανή εγκληματική ενέργεια.  

Ξεκινώντας με θέμα ασφάλειας πτήσης, μιας κι αυτή είναι η δικαιολογία του εν λόγω καναλάρχη, ποια η νομική κάλυψη για εναέρια παρακολούθηση και ποια η σχετική ασφάλεια που προσφέρει το εναέριο σύστημα σε περίπτωση που από κάποιο παράγοντα επέλθει πτώση (καιρικά φαινόμενα, εγκληματική ενέργεια κτλ.). Αν και δεν διευκρινίζεται σε τι ύψος αυτό αιωρείται μια ενδεχόμενη αποκοπή-απαγκίστρωση θα έφερναν την πτώση από δεκάδες, εκατοντάδες έως και χιλιάδες μέτρα μακριά σε ανυποψίαστο θύμα. Για παράδειγμα φανταστείτε την ανεξέλεγκτη κι ανώμαλη προσγείωση του αερόστατου στην Λ. Κηφισίας ή στην Αττική Οδό είτε εν ώρα αιχμής είτε εν ώρα ταχείας κυκλοφορίας ; Πόσα ανυποψίαστα κι αθώα θύματα θα θρηνήσουμε;

2. Ποια η αποτελεσματικότητα μια τέτοιας εφαρμογής, δηλαδή παρακολούθησης κάτοψης της περιοχής;

Μια τέτοια εφαρμογή, «κατοπτικής» επιτήρησης παρακολούθησης τι ακριβώς μπορεί να προσφέρει στην ασφάλεια; Μια δοκιμή του Google Earth είναι ικανή να μας δείξει πως δεν μπορούμε να έχουμε ευκρινή στοιχεία ταυτότητας των δραστών, δηλαδή με την κάτοψη δεν έχουμε τις πινακίδες των αυτοκινήτων ούτε τα πρόσωπα των δραστών. Το μόνο που ίσως αξιοποιηθεί θα είναι το προγενέστερο και μεταγενέστερο δρομολόγιο των δραστών έως ένα όριο και ίσως η μετεπιβίβασή τους σε άλλα οχήματα διαφυγής. Για να είναι εφικτά όμως ακόμα και αυτά, χρειάζεται ένα ανάλογο προκαθορισμένο ύψος. Στην καθημερινότητα όμως από αυτό το ύψος τίθενται υπό επιτήρηση όλα τα σπίτια που ανήκουν στο(α) οικοδομικό(α) τετράγωνο(α). Δηλαδή η οποιαδήποτε κίνηση των γειτόνων ιδιοκτητών μέσα από τον φράχτη της κατοικίας τους(!), καθώς και όλων των προσκεκλημένων τους παρακολουθείται και καταγράφεται. Είναι λοιπόν σε θέση ο χρήστης-χειριστής των συστημάτων του αερόστατου μέσω ζουμ των καμερών να ενημερώνει το αφεντικό ή να κάνει δική του κακόβουλη «κουτσομπολίστικη» χρήση, ακόμα και για προσωπικό κέρδος-όφελος, τα στοιχεία παρακολούθησης της γειτονιάς. Από τον «λάθρο-επισκέπτη» της γοητευτικής ευυπόληπτης γειτόνισσας έως και τα επαγγελματικά ραντεβού του γειτονικού επιχειρηματία. Εδώ ξεκάθαρα παρατηρείται ξεκάθαρη παραβίαση του νόμου περί προσωπικών δεδομένων όσο και παραβίαση της ιδιωτικής ζωής των ενοίκων των επιτηρούμενων κατοικιών.

3. Για ποιο λόγο χρησιμοποιήθηκε ψευδέστατα ως δικαιολογία η «Σέχτα Επαναστατών»;

Όπως αναφέρει το άρθρο ο επιχειρηματίας επικαλείται την πρόσφατη βομβιστική επίθεση σε ανώτατη δικαστική λειτουργό ως έργο της παραπάνω οργάνωσης. Τα ΜΜΕ κι η ανακοίνωση της Αστυνομίας είπανε πως η εν λόγω δικαστικός ασχολήθηκε με την απαγωγή Παναγόπουλου. Καμία μέχρι στιγμής αναφορά για εμπλοκή της Σέχτας. Άλλωστε μέχρι τώρα το Mondus Operandi της συγκεκριμένης τρομοκρατικής οργάνωσης είναι τα χτυπήματα με χρήση πυροβόλων όπλων (επίθεση Alter, δολοφονία Γκιόλια κτλ.). Μήπως εδώ προκύπτουν ευθύνες στον υπεύθυνο ασφαλείας αφενός για ανεπάρκεια γνώσεων και διασπορά ψευδών ειδήσεων κι αφετέρου για «εμπάθεια-ψυχισμό» με τρομοκρατικές οργανώσεις ώστε να το εμποτίσει στον επιχειρηματία εργοδότη του;

4. Τι προβλέπει το σύνταγμα και ποιες διαδικασίες ακολουθήθηκαν ώστε να επιλεγεί αυτή η μέθοδος; 

Στη βάση ποιων ακριβώς νόμων στηρίχτηκε η πολυδάπανη αυτή εγκατάσταση συστήματος ασφαλείας; Τι είδους εγγυήσεις κι από ποια εταιρία και πρόσωπα έχει εκλάβει τις ανάλογες εγγυήσεις νομιμότητας; Γιατί επιλέχθηκε μια ξεκάθαρα μη «προληπτική» μέθοδος και καθόλα παραβαίνουσα νομοθετικών διατάξεων;

5. Ποια ακριβώς η επίσημη ενέργεια του Υ.ΠΡΟ.ΠΟ σε επίπεδο Υπουργού, της Ελληνικής Αστυνομίας σε επίπεδο Αρχηγού, όσο και ποιες ενέργειες του οικείου Αστυνομικού Τμήματος;

Ξεκάθαρα όπως προκύπτει από το άρθρο, αλλά και από τον κοινό νου, η αιώρηση του αερόστατου θα έχει διαδοθεί και θα έχουνε προκύψει πολλαπλά ερωτήματα και προβλήματα. Εφόσον τουλάχιστον το οικείο Αστυνομικό Τμήμα θα είναι ενήμερο για την ύπαρξη του αερόστατου (εφόσον οι περίοικοι το θεώρησαν από ΑΤΙΑ έως και ψεκασμό), σε ποιες ενέργειες έχει προβεί καταρχήν στην σωστή επιβολή του νόμου και την νουθέτηση του πιθανού παραβάτη, όσο και στην περαιτέρω ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας για τον όποιο «ντόρο» αυτή η ενέργεια δύναται να προκαλέσει; Πως δικαιολόγησαν πιθανή αγανάκτηση των κατοίκων σε μια τέτοια ενέργεια (αξέχαστα και νωπά τα σχόλια περί Ζέπελιν το 2004).Στην σύγχρονη αστυνομία που έχει μια συνεχή ενημέρωση δεν εγέρθηκαν ερωτήματα για τον επιχειρηματία; Σίγουρα τέτοιου είδους και μεγέθους «επένδυση» δεν θα μπορούσε να παραμείνει ούτε κρυφή ούτε ασχολίαστη.

6. Το ζήτημα και μέρος της επεξήγησης τόσο στον απλό αναγνώστη όσο και στους ενδιαφερόμενους περίοικους δεν χρήζει άμεσης απάντησης από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων;

Θα έπρεπε πριν της όλης επιχείρησης - εγκατάστασης να έχει αναλυθεί το ενδεχόμενο τυχόν παραβιάσεων κι ίσως η επικοινωνία με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, έτσι ώστε να υφίσταται και μια επίσημη εκδοχή. Σαν αρμόδια αρχή θα έπρεπε να τυγχάνει υπόψη γνωμοδότησης πότε και που παραβαίνονται τα όρια.

7. Εάν κι εφόσον προκύπτουν νομικές ευθύνες πως και πότε πρόκειται να απαγγελθούν ώστε να μην προκύψει εξάπλωση του φαινομένου;

Το πλέον λυπηρό στο θέμα είναι πως με την εμφάνισή του αερόστατου, έταιρος "μιντιάρχης" εξέφρασε την επιθυμία να περνάει βόλτα κι από την δική του γειτονιά. Εάν αυτού του είδους τα περιστατικά μείνουν ανεξέλεγκτα και τύχουν αποδοχής των «λίγων» ευκατάστατων τότε απλά η αποδοχή της ασυλίας θα σημάνει και το τέλος των όποιων νόμων.

Κλείνοντας και περιμένοντας τα ομολογουμένως πολλά αναπάντητα ερωτήματα να απαντηθούν(;) από τους αρμόδιους φορείς, έστω και ατομικά με τις σκέψεις του καθενός, να δηλώσουμε πως λύσεις, για τα όποια προβλήματα ασφαλείας αντιμετωπίζει οποιοσδήποτε, υπάρχουν αμέτρητες σχεδόν σε όλους τους τομείς. Είναι καθαρά προσωπική ή και επαγγελματική επιλογή, αν έχει ανατεθεί σε γνώστες, να έχουμε αποτελεσματική, ποιοτική και καταμερισμένη προληπτική ιδιότητα και να προκαλούν όσο το δυνατόν λιγότερο.

«Κάποτε τα παιδιά περπατούσαν κρατώντας ένα μπαλόνι γεμισμένο ήλιο να τα χαροποιεί. Στην σημερινή εποχή παραβιάζοντας συνεχώς κι αδικαιολόγητα το προσωπικό μας «είναι», προφασίζοντας τον ατέρμονα όρο «ασφάλεια» όλοι θα κυκλοφορούμε και με ένα καταγραφικό»!

Σχόλιο ιστολογίου: Εμείς, σαν ιστολόγιο, περιμένουμε (μάταια;) να ευαισθητοποιηθεί κάποιο πολιτικό κόμμα, για να κάνει ερώτηση στη Βουλή, για το εάν νομιμοποιείται ένας ιδιώτης (και στην περίπτωσή μας, καναλάρχης!) να καταπατά τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των πολιτών, προκειμένου να νιώθει ο ίδιος ασφαλής... Άραγε, έχει κάποιο πολιτικό κόμμα τους "κοχόνες" να καταγγείλει την καράφορη παραβίαση του συγκριμένου καναλάρχη ή μήπως οι ερωτήσεις στη Βουλή έχουν όρια, όταν καταγγέλουν ενέργειες καναλαρχών;


Φαίνεται ότι κάποιοι ενοχλούνται, όταν κάπου γίνεται ειλικρινής δουλειά για το καλό της πατρίδας. Έτσι η ιστοσελίδα του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εφέδρων Ειδικών Δυνάμεων δέχθηκε 2 φορές μέσα σε 24 ώρες «επίθεση» και στο τέλος έπεσε τελείως. 

Γίνονται εργασίες αποκατάστασης του προβλήματος. Οι επιτήδειοι είχαν αναρτήσει μία ελληνική σημαία με σβάστικα στην θέση του σταυρού, βρίζοντας την Ελλάδα και τους εφέδρους.

Εννοείται πως δεν είναι η πρώτη φορά που η ιστοσελίδα του ΠΣΕΕΔ έχει πέσει θύμα ακραίων. 

Πηγή: Πυγμή 

Ξαφνικά και απροσδόκητα, ο πεπειραμένος νευροχειρουργός του Harvard Medical School Dr. Eben Alexander έπεσε σε κώμα. Είχε προσβληθεί από την σπανιώτατη στους ενήλικες βακτηριακή μηνιγγίτιδα, η οποία του κατέτρωγε με ταχύτατο ρυθμό την γλυκόζη του εγκεφάλου του, και κυρίως του εγκεφαλικού φλοιού, δηλαδή του σκέλους που είναι υπεύθυνο για τις ανθρώπινες ιδιότητες: την συνείδηση και τις ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες. Για επτά ημέρες ο εγκεφαλικός φλοιός του ήταν απολύτως αδρανής, πλήρως «απενεργοποιημένος», και κάθε ενδεχόμενο συνείδησης/συνειδητότητας απολύτως αποκλεισμένο. Κάθε μέρα που περνούσε, το ενδεχόμενο επιβίωσής του, αφύπνισής του από το κώμα, ελαχιστοποιείτο μέχρι που έφτασε σε ποσοστό μικρότερο από στατιστικό λάθος.

Μετά από επτά ημέρες, και πέρα από κάθε προσδοκία, ο Dr. Eben Alexander άνοιξε τα μάτια του, «γύρισε από τους νεκρούς», πλήρως υγιής. Και διηγήθηκε ότι κατά το χρονικό διάστημα της απουσίας του είχε απόλυτη συνειδητότητα, κατ’ ακρίβειαν “υπερ-συνειδητότητα”, σε μεταθανάτια τοπία.

Near-death experiences υπάρχουν πολλές. Οι αρνητές της πραγματικότητάς τους τις αποδίδουν σε παιχνίδια του εγκεφάλου, παραισθήσεις και ψευδαισθήσεις οφειλόμενες στην έλλειψη σωστής οξυγόνωσης του εγκεφάλου ή σε βαθείς μηχανισμούς του οργανισμού για τον εξωραϊσμό της στιγμής του θανάτου. Όμως, το εντελώς παράξενο και θυελλωδώς ενδιαφέρον στην περίπτωση του Dr. Eben Alexander είναι ότι, όπως συμμαρτυρεί και το ευμεγέθες ιατρικό προσωπικό που τον παρακολουθούσε, ο εγκέφαλός του ήταν κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης μορφής κώματος παντελώς ανίκανος να παραγάγει οποιαδήποτε συνείδηση, συναίσθηση, σκέψη ή εικόνα. Ο εγκεφαλικός φλοιός του και άλλες βασικές λειτουργίες του εγκεφάλου του απλώς απουσίαζαν, δεν υπολειτουργούσαν: σαν να μην υπήρχαν ποτέ, σαν να μην υπήρχε η βιολογική βάση για την παραγωγή της συνείδησης που ο Dr. Eben Alexander μαρτυρεί και καταθέτει. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε προσπάθεια εκλογίκευσης της εμπειρίας του, εξήγησης ως παραισθητικό απλώς φαινόμενο, σκοντάφτει σε αυτό το αδιαμφισβήτητο γεγονός: ότι η βιολογική βάση για την παραγωγή της συνείδησης δεν υπήρχε καν, ώστε να αλλοιωθεί και να οδηγήσει στην εμπειρία του.


Στην αρχή, ο Dr. Eben Alexander σκέφτηκε να συγγράψει ένα εκτενές επιστημονικό άρθρο που θα δημοσιεύετο σε ακαδημαϊκό περιοδικό νευροβιολογίας εξιστορώντας και προσπαθώντας να εξηγήσει αυτά που του συνέβησαν, αυτά που είδε και έζησε. Εν τέλει αποφάσισε να τα καταστήσει προσβάσιμα στο ευρύ κοινό, συγγράφοντας το βιβλίο «Proof of Heaven: A Neurosurgeon’s Journey to the Afterlife». Άρθρα για την περίπτωσή του αφιερώθηκαν σε πάμπολλα διεθνή περιοδικά, ενδεικτικά αναφέρουμε τα Telegraph, Huffington Post, The Daily Beast, Newsweek κ.ά.
Κατά τη διάρκεια του κώματός του, ο Dr. Eben Alexander περιηγήθηκε σε διαφορετικές μεταθανάτιες καταστάσεις, τοπία και συνθήκες συνειδητότητας. Είδε τα πρόσωπα ανθρώπων που δεν είχε γνωρίσει ακόμα, αλλά επρόκειτο να γνωρίσει μελλοντικά, στην μετά το κώμα ζωή του – όπερ και εγένετο. Κατανόησε θεμελιώδεις αρχές του σύμπαντος με τρόπο που δεν ενδέχετο να κατανοήσει προηγουμένως, και κυρίως το ότι η δομική αρχή του σύμπαντος είναι η αγάπη και η σχέση, με την πιο βαθιά, θεμελιώδη έννοιά της. Αισθάνθηκε την παρουσία Θεού δημιουργού. Μαρτυρεί την ανθρώπινη υπόσταση και συνείδηση ακατάλυτη, ανεξάρτητη από τις βιολογικές λειτουργίες του σώματος. Όμως, το πιο σημαντικό, το πιο καίριο δεν είναι το τί είδε, τί αισθάνθηκε και τί συνάντησε η ατομική του περίπτωση (διότι όπως ο ίδιος μαρτυρεί, πρόκειται για πραγματικότητες τις οποίες η ανθρώπινη γλώσσα δεν έχει φτιαχτεί για να εκφράσει), αλλά η κατάδειξη -σχεδόν απόδειξη- της παρουσίας πλήρους ή… υπέρ-πλήρους ανθρώπινης συνείδησης σε συνθήκες που η σημερινή επιστήμη και ιατρική αποκλείουν την παρουσία της, αφού δεν συντρέχουν οι βιολογικές βάσεις γι΄αυτήν.

Στο βιβλίο επιχειρείται μια εξήγηση του φαινομένου, μα κάθε συνήθης και εύκολη εξήγηση σκοντάφτει σε θεμελιώδη προβλήματα, τα οποία μοιράζονται ως κοινή βάση την κατ’ ουσίαν πλήρη απουσία λειτουργούντος εγκεφαλικού φλοιού κατά την διάρκεια του συγκεκριμένου κώματος. Εκτός από θαυμασμό, το βιβλίο και τα συνακόλουθα άρθρα συνάντησαν και έντονη κριτική – η οποία όμως μάλλον περιορίζονται στην λοιδορία του συγγραφέα ή στην παράκαμψη θεμελιωδών συνισταμένων της περίπτωσής του, η οποία από ιατρικής απόψεως δεν θα μπορούσε με τίποτα να θεωρηθεί «μια ακόμα περίπτωση».

Όπως και να έχει, η μοναδική αυτή μαρτυρία (και η σύμπτωση ή πρόνοια να προκύψει αυτή σε έναν πεπειραμένο νευροχειρουργό) μπορεί να προκαλέσει τα πάντα εκτός από αδιαφορία. Κάθε εύκολη εκφορά τελεσίδικης άποψης σχετικά με αυτήν εκπλήσσει, ειδικά δε η μετά βδελυγμίας απόρριψη από πλευράς ατομικών αυθεντιών. Δεν γνωρίζω αν με τον θάνατο ακυρώνεται η ανθρώπινη ύπαρξη, σίγουρα όμως ακυρώνονται όλες οι πρότερες βεβαιότητες σχετικά με αυτόν…


Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΜΕΛΛΟΥΣΑ ΖΩΗ (λόγοι γέροντος Παΐσίου)
 
«Είναι πολύ βαρύ, μετά από όσα έκανε ο Θεός για μας τους ανθρώπους, να πάμε στην κόλαση και να Τον λυπήσουμε. Ο Θεός να φυλάξη, όχι μόνον άνθρωπος αλλά ούτε πουλί να μην πάη στην κόλαση».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Η αντιμετώπιση του θανάτου

Μνήμη θανάτου

- Γέροντα, τι πρέπει να σκέφτεται κανείς την ημέρα που γεννήθηκε;
- Να σκέφτεται την ημέρα που θα πεθάνη και να ετοιμάζεται για το μεγάλο ταξίδι.
- Γέροντα, όταν κατά την εκταφή βρεθή άλειωτο το σώμα του νεκρού, αυτό οφείλεται σε κάποια αμαρτία για την οποία δεν μετάνοιωσε ο άνθρωπος;
- Όχι, δεν είναι πάντα αιτία κάποια αμαρτία. Μπορεί να οφείλεται και σε φάρμακα που έπαιρνε ή στο χώμα του νεκροταφείου. Όπως και νάναι όμως, όταν κάποιος βγη άλειωτος, εξιλεώνεται κάπως με το ρεζίλεμα που παθαίνει μετά τον θάνατό του.
- Γέροντα, γιατί, ενώ ο θάνατος είναι το πιο σίγουρο γεγονός για τον άνθρωπο, εμείς τον ξεχνούμε;
- Ξέρεις, παλιά στα Κοινόβια υπήρχε ένας μοναχός που είχε ως διακονία να θυμίζη στους άλλους Πατέρες τον θάνατο. Περνούσε λοιπόν την ώρα της διακονίας από όλους τους αδελφούς και έλεγε στον καθέναν: «Αδελφέ, θα πεθάνουμε». Η ζωή είναι τυλιγμένη με την θνητή σάρκα. Το μεγάλο αυτό μυστικό δεν είναι εύκολο να το καταλάβουν όσοι άνθρωποι είναι μόνο «σάρκες», γι’ αυτό δεν θέλουν να πεθάνουν, δεν θέλουν ούτε να ακούσουν για θάνατο. Έτσι ο θάνατος γι’ αυτούς είναι διπλός θάνατος και διπλή στενοχώρια.
Ευτυχώς όμως ο Καλός Θεός οικονόμησε, ώστε να βοηθιούνται από μερικά πράγματα τουλάχιστον οι ηλικιωμένοι, που φυσιολογικά είναι πιο κοντά στον θάνατο. Ασπρίζουν τα μαλλιά, κόβεται το κουράγιο, οι δυνάμεις τους σιγά-σιγά τους εγκαταλείπουν, αρχίζουν να τρέχουν τα σάλια, οπότε ταπεινώνονται και αναγκάζονται να φιλοσοφούν πάνω στην ματαιότητα αυτού του κόσμου. Και να θέλουν να κάνουν καμμιά αταξία, δεν μπορούν, γιατί όλα αυτά τους φρενάρουν. Ή ακούν ότι κάποιος στην ηλικία τους ή και νεώτερος πέθανε, και θυμούνται τον θάνατο. Βλέπουμε στα χωριά, όταν χτυπάη η καμπάνα για κηδεία, οι ηλικιωμένοι που κάθονται στο καφενείο σηκώνονται, κάνουν τον σταυρό τους και ρωτούν να μάθουν ποιος πέθανε και πότε γεννήθηκε. «Ω, τι γίνεται, λένε, φθάνει και η δική μας σειρά· όλοι θα φύγουμε από αυτόν τον κόσμο!». Καταλαβαίνουν ότι τα χρόνια πέρασαν, ότι το σχοινί της ζωής τους άρχισε να μαζεύεται και ο Πολυχρόνης[41] πλησιάζει. Έτσι διαρκώς σκέφτονται τον θάνατο. Πες σε ένα μικρό παιδί «κάνε μνήμη θανάτου», αυτό θα πη «τραλαλά» και θα συνεχίση να χτυπάη το τόπι του. Γιατί το μικρό παιδί, αν το βοηθούσε ο Θεός να καταλάβη τον θάνατο, θα απογοητευόταν το κακόμοιρο και θα αχρηστευόταν, γιατί δεν θα είχε όρεξη για τίποτε. Γι’ αυτό οικονομάει ο Θεός σαν καλός Πατέρας να μην καταλαβαίνη τον θάνατο και να παίζη ξένοιαστο και χαρούμενο το τόπι του. Όσο περνάει όμως η ηλικία, σιγά-σιγά καταλαβαίνει και αυτό τον θάνατο.
Βλέπεις, και ένας αρχάριος μοναχός, ιδίως όταν είναι νέος, δεν μπορεί να έχη μνήμη θανάτου. Σκέφτεται ότι έχει χρόνια μπροστά του και δεν τον απασχολεί το ζήτημα αυτό. Θυμάστε και ο Απόστολος Παύλος που είπε: «Φωνάξτε τους νεανίσκους να πάρουν τον νεκρό Ανανία και την Σαπφείρα»[42]; Και στα μοναστήρια συνήθως τα νέα καλογέρια θάβουν τους νεκρούς. Οι μεγάλοι συγκινημένοι ρίχνουν λίγο χώμα επάνω στο σώμα του νεκρού με ευλάβεια και ποτέ στο κεφάλι. Έχω μια δυσάρεστη εικόνα από ένα μοναστήρι όπου είχε πεθάνει ένας αδελφός. Την ώρα του ενταφιασμού, όταν έλεγε ο ιερεύς «γη ει και εις γην απελεύσει»[43], όλοι οι Πατέρες με πολλή ευλάβεια και συστολή πήραν λίγο χώμα και το έρριξαν επάνω στην σορό του μοναχού, όπως συνηθίζεται να γίνεται. Ένας νεαρός μοναχός μάζεψε το ζωστικό του, πήρε το φτυάρι και απρόσεκτα και με ορμή έρριχνε πάνω στον νεκρό οτιδήποτε εύρισκε μπροστά του, χώμα, πέτρες, ξύλα, παφ-παφ..., για να δείξη παλληκαριά! Βρήκε την ώρα να δείξη την δύναμή του, την εργατικότητά του. Δεν είναι ότι φύτευαν δένδρα ή γέμιζαν κάποιον λάκκο, για να μπη η καλωσύνη, η θυσία, και να πη: «Οι άλλοι είναι γεροντάκια. Τι να περιμένω από αυτούς; Ας δουλέψω εγώ». Οπότε θα κουραζόταν λίγο παραπάνω, για να ξεκουράση τους άλλους. Εδώ και ένα ζώο να δη κανείς νεκρό, λυπάται, πόσο μάλλον να βλέπη τον αδελφό του στον τάφο και με το φτυάρι να ρίχνη με μια ορμή και απρόσεκτα πάνω στον νεκρό χώμα, πέτρες... Αυτό δείχνει ότι δεν είχε καμμιά συναίσθηση του θανάτου.

Η συμφιλίωση με τον θάνατο
- Γέροντα, έγινε η τελική διάγνωση. Ο όγκος που έχετε είναι καρκίνος, και μάλιστα άγριος.
- Φέρε ένα μαντήλι να χορέψω το «Έχε γεια, καημένε κόσμε»! Εγώ ποτέ δεν χόρεψα στην ζωή μου, αλλά τώρα από την χαρά μου που πλησιάζει ο θάνατος θα χορέψω.
- Γέροντα, ο γιατρός είπε ότι πρέπει να γίνουν πρώτα ακτινοβολίες, για να συρρικνωθή ο όγκος, και μετά να γίνη επέμβαση.
- Κατάλαβα! Πρώτα θα βομβαδίση η αεροπορία και μετά θα γίνη η επίθεση! Λοιπόν θα πάω επάνω και θα σας φέρω νέα!... Μερικοί, ακόμη και γέροι, αν τους πη ο γιατρός «θα πεθάνης» ή «πενήντα τοις εκατό υπάρχει ελπίδα να ζήσης», στεναχωριούνται. Θέλουν να ζήσουν. Τι θα βγάλουν; Απορώ! Αν είναι κανείς νέος, ε, κάπως δικαιολογείται, αλλά ένας γέρος να κάνη προσπάθεια να ζήση, αυτό δεν το καταλαβαίνω. Άλλο είναι να κάνη μια θεραπεία, για να μπορή να αντέξη κάπως τον πόνο. Δεν θέλει δηλαδή να παρατείνη την ζωή του, αλλά θέλει μόνο να είναι λίγο πιο υποφερτοί οι πόνοι και να αυτοεξυπηρετήται, μέχρι να πεθάνη· αυτό έχει νόημα.
- Γέροντα, παρακαλούμε τον Θεό να σας δώση παράταση ζωής.
- Γιατί, Ο Ψαλμός δεν λέει ότι εβδομήκοντα είναι τα χρόνια της ζωής μας[44];
- Προσθέτει όμως ο Ψαλμωδός και «εάν εν δυναστείαις, ογδοήκοντα»...
- Ναι, αλλά λέει και «το πλείον αυτών κόπος και πόνος»[45], οπότε καλύτερη η ανάπαυση στην άλλη ζωή!
- Μπορεί, Γέροντα, κάποιος από ταπείνωση να μην αισθάνεται έτοιμος πνευματικά για την άλλη ζωή και να θέλη ακόμη να ζήση, για να ετοιμασθή;
- Αυτό είναι καλό, αλλά που να ξέρει ότι, αν ζήση κι άλλο, δεν θα γίνη χειρότερος;
- Γέροντα, πότε συμφιλιώνεται κανείς με τον θάνατο;
- Ποτέ; Άμα ζη μέσα του ο Χριστός, τότε είναι χαρά ο θάνατος. Όχι όμως να χαίρεται που θα πεθάνη, γιατί βαρέθηκε την ζωή του. Όταν χαίρεσαι τον θάνατο, με την καλή έννοια, φεύγει ο θάνατος και πάει να βρη κανέναν φοβητσιάρη! Όταν θέλης να πεθάνης, δεν πεθαίνεις. Όποιος καλοπερνάει, φοβάται τον θάνατο, γιατί ευχαριστιέται με την κοσμική ζωή και δεν θέλει να πεθάνη, Αν του πουν για θάνατο, λέει: «Κουνήσου από την θέση σου»! Ενώ, όποιος ταλαιπωρείται, πονάει κ.λπ., θεωρεί τον θάνατο λύτρωση και λέει: «Κρίμα, δεν ήρθε ακόμη ο Χάρος να με πάρη... Κάποιο εμπόδιο θα τον βρήκε»!
Λίγοι άνθρωποι θέλουν τον θάνατο. Οι πιο πολλοί κάτι θέλουν να τελειώσουν και δεν θέλουν να πεθάνουν. Ο καλός Θεός όμως οικονομάει να πεθάνη ο καθένας, όταν ωριμάση. Πάντως ένας πνευματικός άνθρωπος, είτε νέος είναι είτε γέρος, πρέπει να χαίρεται που ζη, να χαίρεται που θα πεθάνη, αλλά να μην επιδιώκη να πεθάνη, γιατί αυτό είναι αυτοκτονία.
Για έναν πεθαμένο κοσμικά και αναστημένο πνευματικά δεν υπάρχει ποτέ καθόλου αγωνία, φόβος και άγχος, γιατί περιμένει τον θάνατο με χαρά, επειδή θα πάη κοντά στον Χριστό και θα αγάλλεται. Αλλά χαίρεται και γιατί ζη, επειδή ζη πάλι κοντά στον Χριστό και νιώθει ένα μέρος της χαράς του Παραδείσου επί της γης και διερωτάται αν υπάρχη ανώτερη χαρά στον Παράδεισο από αυτήν που νιώθει στην γη. Τέτοιοι άνθρωποι αγωνίζονται με φιλότιμο και αυταπάρνηση και, επειδή μπροστά τους τον θάνατο και τον σκέφτονται καθημερινά, ετοιμάζονται πιο πνευματικά, αγωνίζονται τολμηρότερα και νικούν την ματαιότητα.


Οι ετοιμοθάνατοι
- Γέροντα, μας ζήτησαν να ευχηθούμε για κάποιον που μέρες ψυχορραγούσε και δεν έβγαινε η ψυχή του.
- Γιατί δεν έβγαινε η ψυχή του; Εξομολογήθηκε;
- Όχι, δεν θέλησε να εξομολογηθή. Δηλαδή, Γέροντα, η ταλαιπωρία του ανθρώπου, όταν βγαίνη η ψυχή του, οφείλεται στην αμαρτωλότητά του;
- Δεν είναι απόλυτο αυτό. Ούτε όταν βγαίνη η ψυχή του ανθρώπου ήρεμα, σημαίνει πως είναι σε καλή κατάσταση, αλλά ούτε και όσοι ταλαιπωρούνται στα τελευταία τους σημαίνει πως έχουν πολλές αμαρτίες. Είναι μερικοί που από μεγάλη ταπείνωση ζητούν επίμονα από τον Θεό να έχουν άσχημο τέλος, για να μείνουν μετά τον θάνατό τους στην αφάνεια. Ή μπορεί κάποιος να έχη άσχημο τέλος, για να ξεχρεώση λίγο χρέος. Επειδή λ.χ. τον εγκωμίαζαν οι άνθρωποι περισσότερο από όσο άξιζε, επιτρέπει ο Θεός να παρουσιάση παραξενιές την ώρα του θανάτου του, για να ξεπέση στα μάτια των ανθρώπων. Άλλες φορές πάλι οικονομάει ο Θεός να έχουν μερικοί δυσκολία, όταν ψυχορραγούν, για να καταλάβουν όσοι είναι κοντά του πόσο δύσκολα είναι εκεί στην κόλαση, όταν δεν τακτοποιηθής εδώ. Ενώ, εάν είναι τα χαρτιά καλά, είσαι δηλαδή τακτοποιημένος, περνάς από την μια ζωή στην άλλη, χωρίς να σε πλησιάζουν καθόλου τα ταγκαλάκια.
- Γέροντα, σε έναν ετοιμοθάνατο ή σε κάποιον που έχει μια σοβαρή αρρώστια είναι σωστό να μην πούμε την αλήθεια;
- Ανάλογα και με το τι άνθρωπος είναι. Καμμιά φορά, με ρωτάει κανένας καρκινοπαθής: «Τι λες, Γέροντα, θα ζήσω ή θα πεθάνω;». Αν του πω «θα πεθάνης», θα πεθάνη εκείνη την ώρα από την στενοχώρια του. Ενώ, αν δεν του το πω, παίρνει κουράγιο και αντιμετωπίζει με θάρρος την αρρώστια του. Όταν ωριμάση, σηκώνει μόνος του τον σταυρό του και προχωράει. Έτσι μπορεί να ζήση μερικά χρόνια, να συμπαρασταθή στην οικογένειά του και να ετοιμασθή και αυτός και οι δικοί του. Δεν του λέω φυσικά ότι θα ζήση χίλια χρόνια ή ότι αυτό που έχει δεν είναι τίποτε, αλλά του λέω: «Ανθρωπίνως είναι δύσκολο να βοηθηθής. Φυσικά για τον Θεό δεν είναι τίποτε δύσκολο, αλλά εσύ κοίταξε να τακτοποιηθής».
- Μερικές φορές, Γέροντα, οι δικοί του διστάζουν να τον κοινωνήσουν, για να μην τον βάλουν σε λογισμούς.
- Δηλαδή να πάη ακοινώνητος, για να μην καταλάβη ότι θα πεθάνη και στεναχωρεθή; Ας του πουν οι δικοί του: «Η Θεία Κοινωνία είναι φάρμακο. Θα σε βοηθήση. Καλά είναι να κοινωνήσης». Οπότε κοινωνάει, βοηθιέται και συγχρόνως ετοιμάζεται για την άλλη ζωή.
- Γέροντα, στους ψυχορραγούντας πρέπει να κάνουν Ευχέλαιο;
- Σε όσους δυσκολεύονται να ξεψυχήσουν, διαβάζουν την «Ακολουθία εις ψυχορραγούντα»[46]. Το Ευχέλαιο γίνεται για όλους τους αρρώστους, δεν γίνεται μόνο για όσους βρίσκονται στα τελευταία τους.
- Αυτά που λέει, Γέροντα, κανείς, όταν ψυχορραγή, έχουν κάποια σχέση με την κατάστασή του;
- Να μη βγάζουμε εύκολα συμπεράσματα. Μπορεί κάποιος την ώρα που ξεψυχάει να πονάη, να ζορίζεται και το πρόσωπό του να έχη την έκφραση του πόνου, οπότε οι άλλοι νομίζουν ότι δεν είναι καλά ψυχικά. Διαφέρει όμως η πονεμένη έκφραση από την άλλη που είναι άγρια και τρομαγμένη. Εκείνος υποφέρει, έχει τον πόνο του ο καημένος και οι άλλοι μπορεί να λένε ότι παλεύει με τα δαιμόνια που ήρθαν να του πάρουν την ψυχή!
- Γέροντα, μια ψυχή που φεύγει από αυτήν την ζωή τακτοποιημένη θα περάση από τα τελώνια;
- Όταν μια ψυχή είναι τακτοποιημένη και ανεβαίνη στον Ουρανό, δεν μπορούν τα ταγκαλάκια να την πειράξουν. Ενώ, αν δεν είναι τακτοποιημένη, βασανίζεται από τα ταγκαλάκια. Μερικές φορές μάλιστα ο Θεός επιτρέπει να βλέπη τα τελώνια η ψυχή του ανθρώπου που έχει χρέη, την ώρα που ψυχορραγεί, για να βοηθήση εμάς που θα ζήσουμε ακόμη, ώστε να αγωνισθούμε να εξοφλήσουμε εδώ τα χρέη μας. Θυμάστε το γεγονός με την Θεοδώρα[47]; Οικονομάει δηλαδή να βλέπουν μερικοί ορισμένα πράγματα, για να βοηθηθούν οι άλλοι και να μετανοήσουν. Στον βίο του Οσίου Ευφροσύνου[48] λ.χ. διαβάζουμε ότι ο Ηγούμενος, μετά από το όραμα που είδε, βρέθηκε με τα μήλα στο χέρι, για να τα δουν οι άλλοι και να βοηθηθούν.
Καμμιά φορά πάλι οικονομάει ο Θεός να έχη η ψυχή έναν διάλογο την ώρα που ξεψυχάει, για να μετανοήση ο ίδιος ο άνθρωπος που βρίσκεται στα τελευταία του ή αυτοί που τον ακούν. Βλέπεις, ο Θεός έχει πολλούς τρόπους που σώζει τον άνθρωπο. Πότε βοηθάει με Αγγέλους, πότε με δοκιμασίες ή με διάφορα σημεία. Είχα γνωρίσει μια γυναίκα που φερόταν βάρβαρα στον άνδρα της και στην πεθερά της· τους έδερνε και τους δύο. Εκείνη γύριζε στις γειτονιές και κουβέντιαζε και την πεθερά της, που ήταν γριούλα, την έστελνε κάθε μέρα στο χωράφι. Πήγαινε η φουκαριάρα η γριά κάθε μέρα στο χωράφι, δυο ώρες δρόμο, σβαρνίζοντας τα πόδια της και δούλευε από το πρωί ως το βράδυ, χωρίς να παραπονιέται. Ώσπου μια μέρα, μόλις γύρισε στο σπίτι, πτώμα από την κούραση, έπεσε κάτω και έλεγε στην νύφη της: «Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ μου παίρνει την ψυχή. Σκούπισε, παιδάκι μου, τα αίματα». «Ποια αίματα, γιαγιά;», την ρωτούσε με αγωνία η νύφη, γιατί δεν έβλεπε να έχη αίματα επάνω της. «Να, παιδάκι μου, τα αίματα που τρέχουν! Σκούπισέ τα, σκούπισέ τα!». Γυρίζει η νύφη να κοιτάξη, και η γιαγιά είχε ξεψυχήσει. Μετά από αυτό το περιστατικό συνετίσθηκε και άλλαξε ζωή· από θηρίο έγινε αρνί. Ήταν οικονομία Θεού να δη την πεθερά της να ξεψυχάη με αυτά τα λόγια, να πιστέψη ότι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ παίρνει τις ψυχές δήθεν με το σπαθί, για να φοβηθή και να μετανοήση. Της μίλησε δηλαδή ο Θεός με την γλώσσα που καταλάβαινε, για να συνέλθη, γιατί, φαίνεται, θα είχε καλή διάθεση.
- Και όταν, Γέροντα, ο ετοιμοθάνατος φωνάζη κεκοιμημένους συγγενείς του, τι σημαίνει;
- Πολλές φορές και αυτό γίνεται, για να παραδειγματίζωνται οι άλλοι που είναι κοντά στον ετοιμοθάνατο. Γνώρισα μια πλούσια κυρία, που ήταν αγία γυναίκα. Δεν είχε παντρευτή και έμενε με την αδελφή της, στην οποία είχε δώσει όλη την περιουσία της. Ο γαμπρός της, που πέθανε μετά από αυτήν, όταν ξεψυχούσε, την φώναζε: «Έλα, Δέσποινα, να συγχωρεθούμε. Να με συγχωρέσης..., πολύ σε ταλαιπώρησα, να με συγχωρέσης!». «Που είναι η Δέσποινα;», τον ρώτησαν. «Να, δεν την βλέπετε; να, εκεί είναι!» τους είπε και μετά ξεψύχησε.
- Συγχωρούνται, Γέροντα, έτσι οι άνθρωποι, ακόμη και την τελευταία στιγμή της ζωής τους με κάποιον που έχει ήδη πεθάνει;
- Επιτρέπει ο Θεός, έστω και έτσι να συγχωρεθούν, επειδή ο άνθρωπος, την ώρα που πεθαίνει, μετανοιώνει και αισθάνεται την ανάγκη να ζητήση συγγνώμη.


Η αυτοκτονία
- Γέροντα, μερικοί άνθρωποι, αν συναντήσουν κάποια μεγάλη δυσκολία στην ζωή τους, αμέσως σκέφτονται να αυτοκτονήσουν;
- Μπαίνει ο εγωισμός στην μέση. Οι περισσότεροι που αυτοκτονούν, ακούν τον διάβολο που τους λέει πως, αν τερματίσουν την ζωή τους, θα γλιτώσουν από το εσωτερικό βάσανο που περνούν, και από εγωισμό αυτοκτονούν. Αν λ.χ. κάνη κάποιος μια κλεψιά και αποδειχθή ότι έκλεψε, «πάει, λέει, τώρα έγινα ρεζίλι» και, αντί να μετανοήση, να ταπεινωθή και να εξομολογηθή, για να λυτρωθή, αυτοκτονεί. Άλλος αυτοκτονεί, γιατί το παιδί του είναι παράλυτο. «Πως να έχω παράλυτο παιδί εγώ;» λέει και απελπίζεται. Αν είναι υπεύθυνος γι’ αυτό και το αναγνωρίζη, ας μετανοήση. Πως βάζει τέρμα στην ζωή του και αφήνει το παιδί του στον δρόμο; Δεν είναι πιο υπεύθυνος μετά;
- Γέροντα, συχνά ακούμε για κάποιον που αυτοκτόνησε ότι είχε ψυχολογικά προβλήματα.
- Οι ψυχοπαθείς, όταν αυτοκτονούν, έχουν ελαφρυντικά, γιατί είναι σαλεμένο το μυαλό τους. Και συννεφιά να δουν, νιώθουν ένα πλάκωμα. Αν έχουν και μια στενοχώρια, έχουν διπλή συννεφιά. Γι’ αυτούς όμως που αυτοκτονούν χωρίς να είναι ψυχοπαθείς – καθώς και για τους αιρετικούς -, δεν εύχεται η Εκκλησία, αλλά τους αφήνει στην κρίση και στο έλεος του Θεού. Ο ιερέας δεν μνημονεύει τα ονόματά τους στην Προσκομιδή ούτε τους βγάζει μερίδα, γιατί με την αυτοκτονία αρνούνται, περιφρονούν την ζωή που είναι δώρο του Θεού. Είναι σαν να τα πετούν όλα στο πρόσωπο του Θεού.
Αλλά εμείς πρέπει να κάνουμε πολλή προσευχή για όσους αυτοκτονούν, για να κάνη κάτι ο Καλός Θεός και γι’ αυτούς, γιατί δεν ξέρουμε πως έγινε και αυτοκτόνησαν, ούτε σε τι κατάσταση βρέθηκαν την τελευταία στιγμή. Μπορεί, την ώρα που ξεψυχούσαν, να μετάνοιωσαν, να ζήτησαν συγχώρηση από τον Θεό και να έγινε δεκτή η μετάνοιά τους, οπότε την ψυχή τους να την παρέλαβε Άγγελος Κυρίου.
Είχα ακούσει ότι ένα κοριτσάκι σε ένα χωριό πήγε να βοσκήση την κατσίκα τους. Την έδεσε στο λιβάδι και πήγε πιο πέρα να παίξη. Ξεχάστηκε όμως στο παιχνίδι και η κατσίκα λύθηκε και έφυγε. Έψαξε, αλλά δεν την βρήκε και γύρισε στο σπίτι χωρίς την κατσίκα. Ο πατέρας του θύμωσε πολύ, το έδειρε και το έδιωξε από το σπίτι. «Να πας να βρης την κατσίκα, του είπε. Αν δεν την βρης, να πας να κρεμασθής». Ξεκίνησε το ταλαίπωρο να πάη να ψάξη. Βράδιασε και αυτό ακόμη δεν είχε γυρίσει στο σπίτι. Οι γονείς, βλέποντας ότι νύχτωσε, βγήκαν ανήσυχοι να βρουν το παιδί. Έψαξαν και το βρήκαν κρεμασμένο σε ένα δένδρο. Είχε δέσει στον λαιμό του το σχοινί της κατσίκας και κρεμάστηκε στο δένδρο. Το κακόμοιρο είχε φιλότιμο και πήρε κατά γράμμα αυτό που του είπε ο πατέρας του. Το έθαψαν μετά έξω από το κοιμητήρι.
Η Εκκλησία φυσικά καλά έκανε και το έθαψε απ’ έξω, για να φρενάρη όσους αυτοκτονούν για το παραμικρό, αλλά και ο Χριστός καλά θα κάνη, αν το βάλη μέσα στον Παράδεισο.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

«Ίνα μη λυπήσθε καθώς και οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα» [49]

Θάνατος παιδιών

- Μια μάνα, Γέροντα, που το παιδί της πέθανε πριν από εννέα χρόνια, σας παρακαλεί να κάνετε προσευχή να το δη έστω στον ύπνο της, για να παρηγορηθή.
- Πόσων χρόνων ήταν το παιδί; ήταν μικρό; Είναι σημαντικό αυτό. Άμα το παιδί ήταν μικρό και η μητέρα είναι σε κατάσταση που, αν της παρουσιασθή, δεν θα αναστατωθή, θα παρουσιασθή. Αιτία είναι η μητέρα που δεν παρουσιάζεται το παιδί.
- Μπορεί, Γέροντα, αντί να παρουσιασθή το παιδί στην μητέρα που το ζητάει, να παρουσιασθή σε κάποιον άλλον;
- Πως δεν μπορεί! Κανονίζει ανάλογα ο Θεός. Όταν ακούω για τον θάνατο κάποιου νέου, λυπάμαι, αλλά λυπάμαι ανθρωπίνως. Γιατί, αν εξετάσουμε τα πράγματα πιο βαθιά, θα δούμε ότι, όσο μεγαλώνει κανείς, και περισσότερο αγώνα πρέπει να κάνη, αλλά και περισσότερες αμαρτίες προσθέτει. Ιδίως όταν είναι κοσμικός, όσο περνούν τα χρόνια, αντί να βελτιώση την πνευματική του κατάσταση, την χειροτερεύει με τις μέριμνες, με τις αδικίες κ.λπ. Γι’ αυτό είναι πιο κερδισμένος, όταν τον παίρνη ο Θεός νέο.
-Γέροντα, γιατί ο Θεός επιτρέπει να πεθαίνουν τόσοι νέοι άνθρωποι;
- Κανείς δεν έχει κάνει συμφωνία με τον Θεό πότε θα πεθάνη. Ο Θεός τον κάθε άνθρωπο τον παίρνει στην καλύτερη στιγμή της ζωής του, με έναν ειδικό τρόπο, για να δώση την ψυχή του. Εάν δη ότι κάποιος θα γίνη καλύτερος, τον αφήνει να ζήση. Εάν δη όμως ότι θα γίνη χειρότερος, τον παίρνει, για να τον σώση. Μερικούς πάλι που έχουν αμαρτωλή ζωή, αλλά έχουν την διάθεση να κάνουν καλό, τους παίρνει κοντά Του, πριν προλάβουν να το κάνουν, επειδή ξέρει ότι θα έκαναν το καλό, μόλις τους δινόταν η ευκαιρία. Είναι δηλαδή σαν να τους λέη: «Μην κουράζεσθε· αρκεί η καλή διάθεση που έχετε». Άλλον, επειδή είναι πολύ καλός, τον διαλέγει και τον παίρνει κοντά Του, γιατί ο Παράδεισος χρειάζεται μπουμπούκια.
Φυσικά οι γονείς και οι συγγενείς είναι λίγο δύσκολο να το καταλάβουν αυτό. Βλέπεις, πεθαίνει ένα παιδάκι, το παίρνει αγγελούδι ο Χριστός, και κλαίνε και οδύρονται οι γονείς, ενώ έπρεπε να χαίρωνται, γιατί που ξέρουν τι θα γινόταν, αν μεγάλωνε; Θα μπορούσε άραγε να σωθή; Όταν του 1924 φεύγαμε από την Μικρά Ασία με το καράβι, για να έρθουμε στην Ελλάδα, εγώ ήμουν βρέφος. Το καράβι ήταν γεμάτο πρόσφυγες και, όπως με είχε η μητέρα μου μέσα στις φασκιές, ένας ναύτης πάτησε επάνω μου. Η μάνα μου νόμισε ότι πέθανα και άρχισε να κλαίη. Μια συγχωριανή μας άνοιξε τις φασκιές και διαπίστωσε ότι δεν είχα πάθει τίποτε. Αν πέθαινα τότε, σίγουρα θα πήγαινα στον Παράδεισο. Τώρα που είμαι τόσων χρονών και έχω κάνει τόση άσκηση, δεν είμαι σίγουρος αν πάω στον Παράδεισο.
Αλλά και τους γονείς βοηθάει ο θάνατος των παιδιών. Πρέπει να ξέρουν ότι από εκείνη την στιγμή έχουν έναν πρεσβευτή στον Παράδεισο. Όταν πεθάνουν, θα ‘ρθούν τα παιδιά τους με εξαπτέρυγα στην πόρτα του Παραδείσου να υποδεχθούν την ψυχή τους. Δεν είναι μικρό πράγμα αυτό! Στα παιδάκια πάλι που ταλαιπωρήθηκαν εδώ από αρρώστιες ή από κάποια αναπηρία ο Χριστός θα πη: «Ελάτε στον Παράδεισο και διαλέξτε το καλύτερο μέρος». Και τότε εκείνα θα Του πουν: «Ωραία είναι εδώ, Χριστέ μας, αλλά θέλουμε και την μανούλα μας κοντά μας». Και ο Χριστός θα τα ακούση και θα σώση με κάποιον τρόπο και την μητέρα.
Βέβαια δεν πρέπει να φθάνουν οι μητέρες και στο άλλο άκρο. Μερικές μανάδες πιστεύουν ότι το παιδί τους που πέθανε αγίασε και πέφτουν σε πλάνη. Μια μητέρα ήθελε να μου δώση κάτι από τον γιο της που είχε πεθάνει, για ευλογία, γιατί πίστευε ότι αγίασε. «Έχει ευλογία, με ρώτησε, να δίνω τα πράγματά του;» «Όχι, της είπα, καλύτερα να μη δίνης». Μια άλλη είχε κολλήσει την Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ στον Εσταυρωμένο την φωτογραφία του παιδιού της που το είχαν σκοτώσει οι Γερμανοί και έλεγε: «Και το παιδί μου σαν τον Χριστό έπαθε». Οι γυναίκες που κάθονταν και ξενυχτούσαν στον Εσταυρωμένο την άφησαν, για να μην την πληγώσουν. Τι να έλεγαν; Πληγωμένη ήταν.


Παρηγοριά στους πενθούντες
- Πόση δύναμη χρειάζονται, Γέροντα, οι άνθρωποι, για να αντιμετωπίσουν τον αιφνίδιο θάνατο!
- Άμα έχουν συλλάβει το βαθύτερο νόημα της ζωής, βρίσκουν την δύναμη να αντιμετωπίσουν τον θάνατο, γιατί τον αντιμετωπίζουν πνευματικά. Με τα μηχανάκια πόσα παιδιά καταστρέφονται! Πόσα παλληκάρια σκοτώνονται με τις μοτοσυκλέτες! Σηκώνουν την μοτοσυκλέτα πίσω στην μία ρόδα, οπότε εύκολα τουμπάρουν και σπάζουν το κεφάλι τους. Το θεωρούν κατόρθωμα ποιος θα σηκώση την μοτοσυκλέτα περισσότερο! «Κρατούσα, λέει, σούζα την μοτοσυκλέτα στην πίσω ρόδα και τουμπάρισα». Ο διάβολος, βλέπεις, τι τους βάζει να κάνουν, για να χτυπήσουν στο κεφάλι; Γιατί αλλιώς, ακόμη κι αν είχαν κάποιο ατύχημα, μπορεί να χτυπούσαν αλλού και να μην σακατεύονταν. Για να επιτρέψη όμως ο Θεός την κακία του διαβόλου ή την απροσεξία του άλλου, σημαίνει ότι θα βγη κάτι καλό.
-Τότε, Γέροντα, γιατί η Εκκλησία μας εύχεται «υπέρ του διαφυλαχθήναι» από αιφνίδιο θάνατο[50];
- Εκείνο είναι άλλο. Ζητά από τον Θεό να μη μας βρη ο θάνατος ανέτοιμους.
- Γέροντα, μια μητέρα είναι απαρηγόρητη, γιατί το παιδί της πηγαίνοντας στην δουλειά σκοτώθηκε σε τροχαίο.
- Πες της: «Από κακότητα χτύπησε ο οδηγός το παιδί σου; Όχι. Εσύ, για να σκοτωθή το έστειλες στην δουλειά; Όχι. Να πης λοιπόν ‘’δόξα Σοι ο Θεός’’, γιατί μπορεί να γινόταν ένα αλητάκι και ο Θεός το πήρε στην κατάλληλη ώρα. Τώρα είναι ασφαλισμένο στον Ουρανό. Τι κλαις; Ξέρεις ότι βασανίζεις το παιδί με το κλάμα; Θέλεις να βασανίζεται το παιδί σου ή να χαίρεται; Φρόντισε να βοηθήσης τα άλλα παιδιά που έχεις και είναι μακριά από τον Θεό. Γι’ αυτά να κλαις». Να, και χθες ήρθε μια μητέρα με κλάματα και μου είπε: «Μου πήρε ο Θεός το μονάκριβο παιδί μου», και τα έβαζε με τον Θεό. «Αν το καλοσκεφθής, της είπα, σε τίμησε ο Θεός. Το πήρε κοντά Του αγγελούδι, βαπτισμένο όπως ήταν. Αυτό είναι αγγελούδι και εσύ τα βάζεις με τον Θεό; Αυτό θα βρης μεθαύριο να πρεσβεύη στον Θεό». Μετά που μου μίλησε για την ζωή της, είπε πως μπορούσε να έχη πολλά παιδιά, αλλά, όταν ήταν νέα, δεν ήθελε να έχη παιδιά.
Πόσες μητέρες προσεύχονται και ζητούν να είναι τα παιδιά τους κοντά στον Θεό! «Δεν ξέρω, λένε, τι θα κάνης, Θεέ μου, θέλω να σωθή το παιδί μου· να είναι κοντά Σου». Αν τυχόν όμως ο Θεός δη ότι το παιδί θα παραστρατήση, ότι πηγαίνει στην καταστροφή και δεν υπάρχει άλλος τρόπος να σωθή, το παίρνει με αυτόν τον τρόπο. Επιτρέπει λ.χ. έναν μεθυσμένο να το χτυπήση με το αυτοκίνητο και να το σκοτώση, και έτσι το παίρνει κοντά Του. Αν υπήρχε περίπτωση να γίνη καλύτερο, θα έφερνε ένα εμπόδιο να αποφύγη το ατύχημα. Μετά ξεμεθάει και αυτός που χτύπησε το παιδί, έρχεται σε συναίσθηση και σε όλη του την ζωή τον πειράζει η συνείδησή του. «Εγκλημάτησα», λέει. Και παρακαλεί συνέχεια τον Θεό να τον συγχωρήση. Σώζεται και αυτός. Η μάνα πάλι με τον πόνο της συμμαζεύεται, σκέφτεται τον θάνατο και ετοιμάζεται για την άλλη ζωή, οπότε σώζεται και αυτή. Βλέπετε πως οικονομάει ο Θεός από την προσευχή της μάνας να σώζωνται ψυχές; Αν όμως οι μητέρες δεν το καταλαβαίνουν αυτό, τα βάζουν με τον Θεό! Τι τραβάει και ο Θεός με εμάς!
Όταν κανείς παύη να αντιμετωπίζη τα πράγματα κοσμικά, βρίσκει ανάπαυση. Γιατί, πως είναι δυνατόν ο άνθρωπος να παρηγορηθή αληθινά, αν δεν πιστέψη στον Θεό και στην αληθινή ζωή, την μετά θάνατον, την αιώνια; Τον καιρό που ήμουν στο Μοναστήρι του Στομίου, ζούσε στην Κόνιτσα μια χήρα γυναίκα, που πήγαινε συνέχεια στο Κοιμητήρι και έσκουζε ώρες ολόκληρες. Τους αναστάτωνε όλους με τις φωνές της. Χτυπιόταν, χτυπούσε το κεφάλι της στην πλάκα του τάφου! Όλο τον πόνο της τον έβγαζε εκεί. Πήγαιναν, την έπαιρναν από εκεί και αυτή ξαναγύριζε. Αυτό γινόταν για χρόνια. Ο άνδρας της είχε σκοτωθή από τους Γερμανούς και η κόρη της, λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του πατέρα, μόλις έγινε δεκαεννιά χρονών, πέθανε από καρδιά και είχε μείνει μόνη της η φουκαριάρα. Αν το δη κανείς αυτό εξωτερικά, θα πη: «Γιατί να το επιτρέψη ο Θεός;». Και αυτή έτσι εξωτερικά το αντιμετώπιζε και δεν μπορούσε να παρηγορηθή. Μια φορά που πήγα να δω τι συμβαίνει, μου έλεγε: «Γιατί ο Θεός το έκανε αυτό; Ο άνδρας μου σκοτώθηκε στον πόλεμο. Είχα μια κόρη, μου την πήρε και αυτή...». Έλεγε-έλεγε, τα έβαζε με τον Θεό. Αφού την άφησα να ξεσπάση λίγο, της είπα: «Να σου πω κι εγώ κάτι. Τον άνδρα σου τον ήξερα· ήταν πολύ καλός. Σκοτώθηκε στον πόλεμο για την Πατρίδα, πάνω στο ιερό καθήκον. Ο Θεός δεν θα τον αφήση. Μετά σου άφησε την κόρη σου για λίγα χρόνια κοντά σου, οπότε είχες μια παρηγοριά. Έπειτα όμως, επειδή ίσως θα ξέφευγε η κοπέλα, την πήρε ο Θεός σ’ αυτήν την καλή κατάσταση που βρισκόταν, για να την σώση». Αυτή, ενώ ο άνδρας της ήταν πολύ ήσυχος, ήταν λίγο κοσμική. Δεν της είπα φυσικά ότι «εσύ ήσουν κοσμική», αλλά την ρώτησα: «Τώρα, εσύ, τι σκέφτεσαι; Αγαπάς τον κόσμο;». «Δεν θέλω να δω τίποτε και κανέναν», μου λέει. «Βλέπεις, της λέω, τώρα και για σένα ο κόσμος πέθανε. Ο πόνος σε βοηθάει και δεν σε ενδιαφέρει τίποτε το κοσμικό. Έτσι μεθαύριο θα είστε όλοι μαζί στον Παράδεισο. Τέτοια τιμή ο Θεός σε ποιον την έχει κάνει; Το καταλαβαίνεις;». Μετά από αυτήν την συζήτηση σταμάτησε να πηγαίνη στο Κοιμητήρι. Μόλις βοηθήθηκε να συλλάβη το βαθύτερο νόημα της ζωής, ησύχασε.
- Γέροντα, άκουσα ότι, όταν κάποιος δολοφονήται, εξιλεώνεται, γιατί παίρνει τις αμαρτίες του ο δολοφόνος.
- Έχει ελαφρυντικά κατά κάποιον τρόπο. Μπορεί να πη στον Θεό: «Εγώ θα μετανοούσα, αλλά αυτός με σκότωσε». Έτσι θα πέση το βάρος στον δολοφόνο. Μερικοί που δεν τους κόβει λένε: «Αν υπήρχε Θεός, δεν θα άφηνε να γίνωνται συνέχεια εγκλήματα· θα τιμωρούσε τους εγκληματίες». Δεν καταλαβαίνουν ότι ο Θεός αφήνει τους εγκληματίες να ζήσουν, για να είναι αναπολόγητοι την ημέρα της Κρίσεως, που δεν μετανόησαν, παρόλο που τους έδωσε χρόνια, για να μετανοήσουν, ενώ εκείνους που σκοτώνονται θα τους τακτοποιήση.


Ο θάνατος είναι αποχωρισμός για λίγα χρόνια
Πρέπει να καταλάβουμε ότι ο άνθρωπος στην πραγματικότητα δεν πεθαίνει. Ο θάνατος είναι απλώς μετάβαση από την μια ζωή στην άλλη. Είναι ένας αποχωρισμός για ένα μικρό διάστημα, Όπως, όταν πάη κάποιος, ας υποθέσουμε, στο εξωτερικό για έναν χρόνο, οι δικοί του στενοχωριούνται, γιατί θα τον αποχωρισθούν για έναν χρόνο, ή αν λείψη δέκα χρόνια, έχουν στενοχώρια για τον αποχωρισμό των δέκα χρόνων, έτσι πρέπει να βλέπουν και τον αποχωρισμό από τα αγαπημένα τους πρόσωπα με τον θάνατο. Αν πεθάνη, ας υποθέσουμε, κάποιος και οι δικοί του είναι ηλικιωμένοι, να πουν: «Μετά από καμμιά δεκαπενταριά χρόνια θα ανταμώσουμε». Αν είναι νεώτεροι, να πουν: «Μετά από πενήντα χρόνια θα ανταμώσουμε». Πονάει φυσικά κανείς για τον θάνατο κάποιου συγγενικού του προσώπου, αλλά χρειάζεται πνευματική αντιμετώπιση. Τι λέει ο Απόστολος Παύλος: «Ίνα μη λυπήσθε καθώς και οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα»[51]. Πόσες φορές λ.χ. θα τον έβλεπε εδώ στην γη; Κάθε μήνα; Να σκεφθή ότι εκεί θα τον βλέπη συνέχεια. Μόνον όταν δεν έχη καλή ζωή αυτός που φεύγει, δικαιολογούμαστε να ανησυχούμε. Αν λ.χ. ήταν σκληρός, τότε, αν πραγματικά τον αγαπάμε και θέλουμε να συναντηθούμε στην άλλη ζωή, πρέπει να κάνουμε πολλή προσευχή γι’ αυτόν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Η μετά θάνατον ζωή

Οι υπόδικοι νεκροί


- Γέροντα, όταν πεθάνη ο άνθρωπος, συναισθάνεται αμέσως σε τι κατάσταση βρίσκεται;
- Ναι, συνέρχεται και λέει «τι έκανα;», αλλά «φαϊντά γιοκ»[52], δηλαδή δεν ωφελεί αυτό. Όπως ένας μεθυσμένος, αν σκοτώση λ.χ. την μάνα του, γελάει, τραγουδάει, επειδή δεν καταλαβαίνει τι έκανε, και, όταν ξεμεθύση, κλαίει και οδύρεται και λέει «τι έκανα;», έτσι και όσοι σ’ αυτήν την ζωή κάνουν αταξίες είναι σαν μεθυσμένοι. Δεν καταλαβαίνουν τι κάνουν, δεν αισθάνονται την ενοχή τους. Όταν όμως πεθάνουν, τότε φεύγει αυτή η μέθη και συνέρχονται. Ανοίγουν τα μάτια της ψυχής τους και συναισθάνονται την ενοχή τους, γιατί η ψυχή, όταν βγη από το σώμα, κινείται, βλέπει, αντιλαμβάνεται με μια ασύλληπτη ταχύτητα.
Μερικοί ρωτούν πότε θα γίνη η Δευτέρα Παρουσία. Για τον άνθρωπο όμως που πεθαίνει γίνεται κατά κάποιον τρόπο η Δευτέρα Παρουσία, γιατί κρίνεται ανάλογα με την κατάσταση στην οποία τον βρίσκει ο θάνατος.
- Γέροντα, πως είναι τώρα οι κολασμένοι;
- Είναι υπόδικοι, φυλακισμένοι, που βασανίζονται ανάλογα με τις αμαρτίες που έκαναν και περιμένουν να γίνη η τελική δίκη, η μέλλουσα Κρίση. Υπάρχουν βαρυποινίτες, υπάρχουν και υπόδικοι με ελαφρότερες ποινές.
- Και οι Άγιοι και ο ληστής[53];
- Οι Άγιοι και ο ληστής είναι στον Παράδεισο, αλλά δεν έχουν λάβει την τέλεια δόξα, όπως και οι υπόδικοι είναι στην κόλαση, αλλά δεν έχουν λάβει την τελική καταδίκη. Ο Θεός, ενώ έχει πει εδώ και τόσους αιώνες το «μετανοείτε· ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών»[54], παρατείνει – παρατείνει τον χρόνο, επειδή περιμένει εμάς[55] να διορθωθούμε. Αλλά εμείς παραμένοντας στις κακομοιριές μας αδικούμε τους Αγίους, γιατί δεν μπορούν να λάβουν την τέλεια δόξα, την οποία θα λάβουν μετά την μέλλουσα Κρίση.

Η προσευχή και τα μνημόσυνα για τους κεκοιμημένους[ 56]

- Γέροντα, οι υπόδικοι νεκροί μπορούν να προσεύχωνται;
- Έρχονται σε συναίσθηση και ζητούν βοήθεια, αλλά δεν μπορούν να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Όσοι βρίσκονται στον Άδη μόνον ένα πράγμα θα ήθελαν από τον Χριστό: να ζήσουν πέντε λεπτά, για να μετανοήσουν. Εμείς που ζούμε, έχουμε περιθώρια μετανοίας, ενώ οι καημένοι οι κεκοιμημένοι δεν μπορούν πια μόνοι τους να καλυτερεύσουν την θέση τους, αλλά περιμένουν από μας βοήθεια. Γι’ αυτό έχουμε χρέος να τους βοηθούμε με την προσευχή μας.
Μου λέει ο λογισμός ότι μόνον το δέκα τοις εκατό από τους υπόδικους νεκρούς βρίσκονται σε δαιμονική κατάσταση και, εκεί που είναι, βρίζουν τον Θεό, όπως οι δαίμονες. Δεν ζητούν βοήθεια, αλλά και δεν δέχονται βοήθεια. Γιατί, τι να τους κάνη ο Θεός; Σαν ένα παιδί που απομακρύνεται από τον πατέρα του, σπαταλάει όλη την περιουσία του και από πάνω βρίζει τον πατέρα του. Ε, τι να το κάνη αυτό ο πατέρας του; Οι άλλοι όμως υπόδικοι, που έχουν λίγο φιλότιμο, αισθάνονται την ενοχή τους, μετανοούν και υποφέρουν για τις αμαρτίες τους. Ζητούν να βοηθηθούν και βοηθιούνται θετικά με τις προσευχές των πιστών. Τους δίνει δηλαδή ο Θεός μια ευκαιρία, τώρα που είναι υπόδικοι, να βοηθηθούν μέχρι να γίνη η Δευτέρα Παρουσία. Και όπως σ’ αυτήν την ζωή, αν κάποιος είναι φίλος με τον βασιλιά, μπορεί να μεσολαβήση και να βοηθήση έναν υπόδικο, έτσι και αν είναι κανείς «φίλος» με τον Θεό, μπορεί να μεσολαβήση στον Θεό με την προσευχή του και να μεταφέρη τους υπόδικους νεκρούς από την μια «φυλακή» σε άλλη καλύτερη, από το ένα «κρατητήριο» σε ένα άλλο καλύτερο. Ή ακόμη μπορεί να τους μεταφέρη και σε «δωμάτιο» ή σε «διαμέρισμα».
Όπως ανακουφίζουμε τους φυλακισμένους με αναψυκτικά κ.λπ. που τους πηγαίνουμε, έτσι και τους νεκρούς τους ανακουφίζουμε με τις προσευχές και τις ελεημοσύνες που κάνουμε για την ψυχή τους. Οι προσευχές των ζώντων για τους κεκοιμημένους και τα μνημόσυνα είναι η τελευταία ευκαιρία που δίνει ο Θεός στους κεκοιμημένους να βοηθηθούν, μέχρι να γίνη η τελική Κρίση. Μετά την δίκη δεν θα υπάρχη πλέον δυνατότητα να βοηθηθούν.
Ο Θεός θέλει να βοηθήση τους κεκοιμημένους, γιατί πονάει για την σωτηρία τους, αλλά δεν το κάνει, γιατί έχει αρχοντιά. Δεν θέλει να δώση δικαίωμα στον διάβολο να πη: «»Πως τον σώζεις αυτόν, ενώ δεν κοπίασε;». Όταν όμως εμείς προσευχώμαστε για τους κεκοιμημένους. Του δίνουμε το δικαίωμα να επεμβαίνη. Περισσότερο μάλιστα συγκινείται ο Θεός, όταν κάνουμε προσευχή για τους κεκοιμημένους παρά για τους ζώντες.
Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας έχει τα κόλλυβα, τα μνημόσυνα. Τα μνημόσυνα είναι ο καλύτερος δικηγόρος για τις ψυχές των κεκοιμημένων. Έχουν την δυνατότητα και από την κόλαση να βγάλουν την ψυχή. Κι εσείς σε κάθε Θεία Λειτουργία να διαβάζετε κόλλυβο για τους κεκοιμημένους. Έχει νόημα το σιτάρι. «Σπείρεται εν φθορά, εγείρεται εν αφθαρσία»[57], λέει η Γραφή. Στον κόσμο μερικοί βαριούνται να βράσουν λίγο σιτάρι και πηγαίνουν στην εκκλησία σταφίδες, κουραμπιέδες, κουλουράκια, για να τα διαβάσουν οι ιερείς. Και βλέπεις, εκεί στο Άγιον Όρος κάτι γεροντάκια τα καημένα σε κάθε Θεία Λειτουργία κάνουν κόλλυβο και για τους κεκοιμημένους και για τον Άγιο που γιορτάζει, για να έχουν την ευλογία του.
- Γέροντα, αυτοί που έχουν πεθάνει πρόσφατα έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από προσευχή;
- Εμ, όταν μπαίνη κάποιος στην φυλακή, στην αρχή δεν δυσκολεύεται πιο πολύ; Να κάνουμε προσευχή για τους κεκοιμημένους που δεν ευαρέστησαν στον Θεό, για να κάνη κάτι και γι’ αυτούς ο Θεός. Ιδίως, όταν ξέρουμε ότι κάποιος ήταν σκληρός – θέλω να πω, ότι φαινόταν σκληρός, γιατί μπορεί να νομίζουμε ότι ήταν σκληρός, αλλά στην πραγματικότητα να μην ήταν – και είχε και αμαρτωλή ζωή, τότε να κάνουμε πολλή προσευχή, Θείες Λειτουργίες, Σαρανταλείτουργα για την ψυχή του και να δίνουμε ελεημοσύνη[58] σε φτωχούς για την σωτηρία της ψυχής του, για να ευχηθούν οι φτωχοί «ν’ αγιάσουν τα κόκκαλά του», ώστε να καμφθή ο Θεός και να τον ελεήση. Έτσι, ό,τι δεν έκανε εκείνος, το κάνουμε εμείς γι’ αυτόν. Ενώ ένας άνθρωπος που είχε καλωσύνη, ακόμη και αν η ζωή του δεν ήταν καλή, επειδή είχε καλή διάθεση, με λίγη προσευχή πολύ βοηθιέται.
Έχω υπ’ όψιν μου γεγονότα που μαρτυρούν πόσο οι κεκοιμημένοι βοηθιούνται με την προσευχή πνευματικών ανθρώπων. Κάποιος ήρθε στο Καλύβι και μου είπε με κλάματα: «Γέροντα, δεν έκανα προσευχή για κάποιον γνωστό μου κεκοιμημένο και μου παρουσιάστηκε στον ύπνο μου. ‘’Είκοσι μέρες, μου είπε, έχεις να με βοηθήσης· με ξέχασες και υποφέρω’’. Πράγματι, μου λέει, εδώ και είκοσι μέρες είχα ξεχασθή με διάφορες μέριμνες και ούτε για τον εαυτό μου δεν προσευχόμουν».
- Όταν, Γέροντα, πεθάνη κάποιος και μας ζητήσουν να προσευχηθούμε γι’ αυτόν, είναι καλό να κάνουμε κάθε μέρα ένα κομποσχοίνι μέχρι τα σαράντα;
- Άμα κάνης κομποσχοίνι γι’ αυτόν, βάλε και άλλους κεκοιμημένους. Γιατί να πάη μια αμαξοστοιχία στον προορισμό της με έναν μόνον επιβάτη, ενώ χωράει και άλλους; Πόσοι κεκοιμημένοι έχουν ανάγκη οι καημένοι και ζητούν βοήθεια και δεν έχουν κανέναν να προσευχηθή γι’ αυτούς! Μερικοί κάθε τόσο κάνουν μνημόσυνο μόνο για κάποιον δικό τους. Με αυτόν τον τρόπο δεν βοηθιέται ούτε ο δικός τους, γιατί η προσευχή τους δεν είναι τόσο ευάρεστη στον Θεό. Αφού τόσα μνημόσυνα έκαναν γι’ αυτόν, ας κάνουν συγχρόνως και για τους ξένους.
- Γέροντα, με απασχολεί μερικές φορές η σωτηρία του πατέρα μου, γιατί δεν είχε καμμιά σχέση με την Εκκλησία.
- Δεν ξέρεις την κρίση του Θεού την τελευταία στιγμή. Πότε σε απασχολεί; κάθε Σάββατο;
- Δεν έχω παρακολουθήσει, αλλά γιατί το Σάββατο;
- Γιατί αυτήν την ημέρα την δικαιούνται οι κεκοιμημένοι.
- Γέροντα, οι νεκροί που δεν έχουν ανθρώπους να προσεύχωνται γι’ αυτούς βοηθιούνται από τις προσευχές εκείνων που προσεύχονται γενικά για τους κεκοιμημένους;
- Και βέβαια βοηθιούνται. Εγώ, όταν προσεύχωμαι για όλους τους κεκοιμημένους, βλέπω στον ύπνο μου τους γονείς μου, γιατί αναπαύονται από την προσευχή που κάνω. Κάθε φορά που έχω Θεία Λειτουργία, κάνω και γενικό μνημόσυνο για όλους τους κεκοιμημένους και εύχομαι για τους βασιλείς, για τους αρχιερείς κ.λπ. και στο τέλος λέω «και υπέρ ων τα ονόματα ουκ εμνημονεύθησαν». Αν καμμιά φορά δεν κάνω ευχή για τους κεκοιμημένους, παρουσιάζονται γνωστοί κεκοιμημένοι μπροστά μου. Έναν συγγενή μου, που είχε σκοτωθή στον πόλεμο, τον είδα ολόκληρο μπροστά μου μετά την Θεία Λειτουργία, την ώρα του μνημοσύνου, γιατί αυτόν δεν τον είχα γραμμένο με τα ονόματα των κεκοιμημένων, επειδή μνημονευόταν στην Προσκομιδή με τους ηρωικώς πεσόντες. Κι εσείς στην Αγία Πρόθεση να μη δίνετε να μνημονευθούν μόνον ονόματα ασθενών, αλλά και ονόματα κεκοιμημένων, γιατί μεγαλύτερη ανάγκη έχουν οι κεκοιμημένοι.


Το καλύτερο μνημόσυνο για τους κεκοιμημένους
Το καλύτερο από όλα τα μνημόσυνα που μπορούμε να κάνουμε για τους κεκοιμημένους είναι η προσεκτική ζωή μας, ο αγώνας που θα κάνουμε, για να κόψουμε τα ελαττώματά μας και να λαμπικάρουμε την ψυχή μας. Γιατί η δική μας ελευθερία από τα υλικά πράγματα και από τα ψυχικά πάθη, εκτός από την δική μας ανακούφιση, έχει ως αποτέλεσμα και την ανακούφιση των κεκοιμημένων προπάππων όλης της γενιάς μας. Οι κεκοιμημένοι νιώθουν χαρά, όταν ένας απόγονός τους είναι κοντά στον Θεό. Αν εμείς δεν είμαστε σε καλή πνευματική κατάσταση, τότε υποφέρουν οι κεκοιμημένοι γονείς μας, ο παππούς μας, ο προπάππος μας, όλες οι γενεές. «Δες τι απογόνους κάναμε!», λένε και στενοχωριούνται. Αν όμως είμαστε σε καλή πνευματική κατάσταση, ευφραίνονται, γιατί και αυτοί έγιναν συνεργοί να γεννηθούμε και ο Θεός κατά κάποιον τρόπο υποχρεώνεται να τους βοηθήση. Αυτό δηλαδή που θα δώση χαρά στους κεκοιμημένους είναι να αγωνισθούμε να ευαρεστήσουμε στον Θεό με την ζωή μας, ώστε να τους συναντήσουμε στον Παράδεισο και να ζήσουμε όλοι μαζί στην αιώνια ζωή.
Επομένως, αξίζει τον κόπο να χτυπήσουμε τον παλαιό μας άνθρωπο, για να γίνη καινός και να μη βλάπτη πια ούτε τον εαυτό του ούτε τους άλλους ανθρώπους, αλλά να βοηθάη και τον εαυτό του και τους άλλους, είτε ζώντες είναι είτε κεκοιμημένοι.


Η παρρησία των δικαίων προς τον Θεό
- Γέροντα, στην προς Αρχαρίους Επιστολή σας γράφετε: «Παρόλο που καταλαβαίνουν οι αληθινοί μοναχοί ότι αυτό που απολαμβάνουν σ’ αυτήν την ζωή είναι μέρος της χαράς του Παραδείσου και ότι στον Παράδεισο θα είναι περισσότερη, εν τούτοις από πολλή αγάπη προς τον πλησίον τους θέλουν να ζήσουν επί της γης, για να βοηθούν τους ανθρώπους με την προσευχή, να επεμβαίνη ο Θεός και να βοηθιέται ο κόσμος»[59]
- Γράψε: «Θέλουν να ζήσουν επί της γης, για να συμπάσχουν με τους ανθρώπους και να τους βοηθούν με την προσευχή».
- Στην άλλη ζωή, Γέροντα, ένας σωστός μοναχός πάλι δεν θα βοηθάη με την προσευχή του τους ανθρώπους;
- Και στην άλλη ζωή θα βοηθάη με την προσευχή του, αλλά δεν θα υποφέρη, ενώ τώρα συμπάσχει· δεν περνάει χαρούμενα εδώ, «με χαρούμενη την όψη και με βλέμμα λαμπερό»! Όσο όμως υποφέρει για τον πλησίον του, τόσο ανταμείβεται με θεία παρηγοριά, και αυτό είναι κατά κάποιον τρόπο και η πληροφορία ότι βοηθιέται ο άλλος. Αυτή η παραδεισένια χαρά είναι η θεία ανταμοιβή για τον πόνο που νιώθει για τον αδελφό του.
- Δηλαδή, Γέροντα, οι Άγιοι που επικαλούμαστε να μας βοηθήσουν δεν συμπάσχουν μαζί μας;
- Εκεί δεν έχει πόνο, βρε παιδάκι μου! Στον Παράδεισο υποφέρουν; «Ένθα ουκ έστι πόνος ου λύπη ου στεναγμός»[60] δεν λέει; Ύστερα οι Άγιοι έχουν υπ’ όψιν τους την θεία ανταμοιβή που θα λάβουν όσοι άνθρωποι βασανίζονται σ’ αυτήν την ζωή και αυτό τους κάνει να χαίρωνται. Μα και ο ίδιος ο Θεός που έχει τόση αγάπη, τόση ευσπλαγχνία, πως αντέχει αυτόν τον μεγάλο πόνο των ανθρώπων; Αντέχει, γιατί έχει υπ’ όψιν Του την θεία ανταμοιβή που τους περιμένει Όσο δηλαδή βασανίζονται εδώ οι άνθρωποι, τόσο τους αποταμιεύει εκεί ουράνιο μισθό. Ενώ εμείς αυτά δεν τα βλέπουμε και συμπάσχουμε με όσους υποφέρουν. Γι’ αυτό, όταν κάποιος τα βλέπη λίγο αυτά και έχη υπ’ όψιν του την ανταμοιβή που θα λάβουν, δεν υποφέρει τόσο πολύ.
- Όταν, Γέροντα, παρακαλούμε τον Θεό να βοηθήση κάποιον κεκοιμημένο που δεν έχει ανάγκη, πάει χαμένη αυτή η προσευχή;
- Πως να πάη χαμένη; Όταν λέμε «ανάπαυσον τον τάδε» και αυτός είναι σε καλή θέση στην άλλη ζωή, δεν παρεξηγείται· ίσα-ίσα συγκινείται. «Για δες, λέει, εγώ είμαι σε καλή θέση και εκείνοι αγωνιούν», οπότε φιλοτιμιέται και μας βοηθάει πιο πολύ, πρεσβεύοντας στον Θεό για μας. Αλλά που να ξέρης σε τι κατάσταση βρίσκεται ο άλλος; Φυσιολογικά κάνεις ευχή πρώτα γι’ αυτούς που γνωρίζεις ότι με την ζωή τους λύπησαν τον Θεό και εύχεσαι και για άλλες ανάλογες περιπτώσεις και ύστερα εύχεσαι και για όλους τους κεκοιμημένους.


Η μέλλουσα Κρίση
- Γέροντα, πως εξαγνίζεται η ψυχή;
- Όταν ο άνθρωπος εργασθή τις εντολές του Θεού, κάνη δουλειά στον εαυτό του και καθαρισθή από τα πάθη, τότε ο νους φωτίζεται, φθάνει σε ύψος θεωρίας, και η ψυχή λαμπρύνεται και γίνεται όπως ήταν πριν από την πτώση των Πρωτοπλάστων. Σε τέτοια κατάσταση θα βρίσκεται μετά την ανάσταση των νεκρών. Μπορεί όμως ο άνθρωπος να δη την ανάσταση της ψυχής του πριν από την κοινή ανάσταση, αν καθαρισθή τελείως από τα πάθη. Το σώμα του τότε θα είναι αγγελικό, άυλο, και δεν θα νοιάζεται για τροφή υλική.
- Γέροντα, πως θα γίνη η μέλλουσα Κρίση;
- Στην μέλλουσα Κρίση θα αποκαλυφθή σε μια στιγμή η κατάσταση του κάθε ανθρώπου και μόνος του καθένας θα τραβήξη για ‘κει που είναι. Καθένας θα βλέπη[61] σαν σε τηλεόραση τα δικά του χάλια και την πνευματική κατάσταση του άλλου. Θα καθρεφτίζη τον εαυτό του στον άλλον και θα σκύβη το κεφάλι και θα πηγαίνη στην θέση του. Δεν θα μπορή λ.χ. να πη μια νύφη που καθόταν μπροστά στην πεθερά της σταυροπόδι και η πεθερά της με σπασμένο πόδι φρόντιζε το εγγονάκι: «γιατί, Χριστέ μου, βάζεις την πεθερά μου στον Παράδεισο κι εμένα δεν με βάζεις;», επειδή θα έρχεται μπροστά της εκείνη η σκηνή. Θα θυμάται την πεθερά της που στεκόταν όρθια με σπασμένο πόδι και φρόντιζε το εγγονάκι της και δεν θα έχη μούτρα να πάη στον Παράδεισο, αλλά ούτε και θα χωράη στον Παράδεισο. Ή οι μοναχοί θα βλέπουν τις δυσκολίες, τι δοκιμασίες είχαν οι κοσμικοί και πως τις αντιμετώπισαν και, αν δεν έχουν ζήσει σωστά, θα σκύψουν το κεφάλι και θα τραβήξουν μόνοι τους για εκεί που θα είναι. Θα δουν εκεί οι μοναχές, που δεν ευαρέστησαν στον Θεό, ηρωίδες μάνες, που ούτε υποσχέσεις έδωσαν, ούτε τις ευλογίες και τις ευκαιρίες τις δικές τους είχαν, πως αγωνίσθηκαν και σε τι κατάσταση πνευματική έφθασαν, και εκείνες, καλόγριες, με τι μικροπρέπειες ασχολούνταν και βασανίζονταν, και θα ντρέπωνται! Έτσι μου λέει ο λογισμός ότι θα γίνη η Κρίση. Δεν θα πη δηλαδή ο Χριστός: «έλα εδώ εσύ, τι έκανες;» ή «εσύ θα πας στην κόλαση, εσύ στον Παράδεισο», αλλά ο καθένας θα συγκρίνη τον εαυτό του με τον άλλον και θα τραβήξη για εκεί που θα είναι[62].

Η μέλλουσα ζωή
- Γέροντα, έφερα γλυκά να κεράσετε.
- Δες πως χαίρονται! Στην άλλη ζωή θα λέμε: «Με τι χαζά χαιρόμασταν: Τι μας συγκινούσαν τότε!». Ενώ τώρα σκιρτάει η καρδιά γι’ αυτά.
- Γέροντα, πως θα το καταλάβουμε αυτό από τώρα;
- Άμα το καταλάβετε αυτό από τώρα, δεν θα το πήτε μεθαύριο στην άλλη ζωή. Πάντως, όσοι βρίσκονται εκεί επάνω, καλά περνούν. Ξέρεις τι εργόχειρο κάνουν εκεί στον Ουρανό; Συνέχεια δοξολογούν τον Θεό,
- Γέροντα, γιατί το σώμα του νεκρού λέγεται «λείψανο»;
- Γιατί είναι ό,τι μένει εδώ στην γη από τον άνθρωπο μετά τον θάνατο. Ο κυρίως άνθρωπος, που είναι η ψυχή, φεύγει στον Ουρανό. Στην μέλλουσα Κρίση θα αναστήση ο Θεός και το σώμα, για να κριθή με αυτό ο άνθρωπος, γιατί με αυτό έζησε και αμάρτησε. Στην άλλη ζωή όλοι θα έχουν το ίδιο σώμα – πνευματικό σώμα -, το ίδιο ανάστημα, και οι κοντοί και οι ψηλοί, την ίδια ηλικία, και οι νέοι και οι γέροι και τα μωρά, αφού η ψυχή είναι ίδια. Θα υπάρχη δηλαδή μια αγγελική ηλικία.
- Γέροντα, στην άλλη ζωή όσοι θα είναι στην Κόλαση θα βλέπουν αυτούς που θα είναι στον Παράδεισο;
- Κοίταξε, όπως αυτοί που είναι την νύχτα έξω στο σκοτάδι βλέπουν όσους είναι μέσα σε ένα δωμάτιο φωτισμένο, έτσι και όσοι θα βρίσκωνται στην κόλαση θα βλέπουν όσους θα είναι στον Παράδεισο. Και αυτό θα είναι μεγαλύτερη κόλαση. Όπως πάλι όσοι την νύχτα είναι στο φως, δεν βλέπουν αυτούς που είναι έξω στο σκοτάδι, έτσι και αυτοί που θα βρίσκωνται στον Παράδεισο δεν θα βλέπουν αυτούς που θα είναι στην κόλαση. Γιατί, αν έβλεπαν τους κολασμένους, θα πονούσαν, θα θλίβονταν για την ταλαιπωρία τους, και δεν θα απολάμβαναν τον Παράδεισο, αλλά εκεί «ουκ έστι πόνος...»[63]. Και όχι μόνο δεν θα τους βλέπουν, αλλά ούτε θα θυμούνται αν είχαν αδελφό ή πατέρα ή μητέρα, αν δεν είναι κι εκείνοι στον Παράδεισο. «Εν εκείνη τη ημέρα απολούνται πάντες οι διαλογισμοί αυτού»[64] λέει ο Ψαλμωδός. Γιατί, άμα, τους θυμούνται, πως θα είναι Παράδεισος; Αυτοί μάλιστα που θα είναι στον Παράδεισο, θα νομίζουν ότι δεν θα υπάρχουν άλλοι άνθρωποι, ούτε θα θυμούνται τις αμαρτίες που είχαν κάνει. Γιατί, αν θυμούνται τις αμαρτίες τους, δεν θα αντέχουν από φιλότιμο στην σκέψη ότι λύπησαν τον Θεό.
Η ποσότητα πάλι της χαράς του καθενός στον Παράδεισο θα είναι διαφορετική. Άλλος θα έχη μια δαχτυλήθρα χαρά, άλλος ένα ποτήρι, άλλος μια ολόκληρη δεξαμενή. Όλοι όμως θα αισθάνωνται πλήρεις και κανένας δεν θα ξέρη το μέγεθος της χαράς, της αγαλλιάσεως, του άλλου. Τα κανόνισε έτσι ο Καλός Θεός, γιατί, αν γνώριζε ο ένας ότι ο άλλος έχει περισσότερη χαρά, δεν θα ήταν τότε Παράδεισος, επειδή θα υπήρχε το «γιατί εκείνος να έχη περισσότερη χαρά και εγώ λιγώτερη;». Δηλαδή καθένας θα βλέπη στον Παράδεισο την δόξα του Θεού ανάλογα με την καθαρότητα των οφθαλμών της ψυχής του. Η ορατότητα όμως δεν θα καθορισθή από τον Θεό, αλλά θα εξαρτηθή από την δική του καθαρότητα.
- Γέροντα, μερικοί δεν πιστεύουν ότι υπάρχει κόλαση και Παράδεισος.
- Δεν πιστεύουν ότι υπάρχει κόλαση και Παράδεισος; Πως είναι δυνατόν οι νεκροί να μείνουν στην ανυπαρξία, αφού είναι ψυχές; Ο Θεός είναι αθάνατος και ο άνθρωπος είναι κατά χάριν αθάνατος. Επομένως αθάνατος θα είναι και στην κόλαση. Ύστερα τον Παράδεισο και την κόλαση τα ζη η ψυχή μας σε έναν βαθμό και από αυτήν την ζωή, ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Όταν κάποιος έχη τύψεις συνειδήσεως και νιώθη φόβο, ταραχή, άγχος, απελπισία, ή είναι κυριευμένος από μίσος, από φθόνο κ.λπ., τότε ζη την κόλαση. Ενώ, όταν μέσα του υπάρχη αγάπη, χαρά, ειρήνη, πραότητα, καλωσύνη κ.λπ., τότε ζη τον Παράδεισο. Όλη η βάση είναι η ψυχή, γιατί αυτή είναι που αισθάνεται και την χαρά και τον πόνο. Να, πήγαινε σε έναν πεθαμένο και πες του τα πιο ευχάριστα πράγματα λ.χ. «ήρθε ο αδελφός σου από την Αμερική» κ.λπ., δεν θα καταλάβη τίποτε. Αν του σπάσης τα χέρια, τα πόδια, πάλι δεν θα καταλάβη. Επομένως η ψυχή είναι που αισθάνεται. Αυτά όλα δεν τους προβληματίζουν; Ή, ας υποθέσουμε, βλέπεις ένα ωραίο, ένα ευχάριστο όνειρο, χαίρεσαι, χτυπάει γλυκά η καρδιά σου και δεν θέλεις να τελειώση. Ξυπνάς και στενοχωριέσαι, γιατί ξύπνησες. Ή βλέπεις ένα άσχημο όνειρο, ότι έπεσες λ.χ. και έσπασες τα πόδια σου, και υποφέρεις, κλαις. Από την αγωνία σου ξυπνάς με δάκρυα στα μάτια, βλέπεις ότι δεν έπαθες τίποτε, και λες: «Ευτυχώς όνειρο ήταν!». Δηλαδή συμμετέχει η ψυχή. Από ένα άσχημο όνειρο υποφέρει κανείς περισσότερο από ό,τι στην πραγματικότητα, όπως και ο άρρωστος υποφέρει πιο πολύ την νύχτα απ’ ό,τι την ημέρα. Έτσι και όταν πεθάνη ο άνθρωπος, αν πάη στην κόλαση, θα είναι πιο οδυνηρό. Σκεφθήτε να ζη κανείς ένα αιώνιο εφιαλτικό όνειρο και να βασανίζεται αιώνια! Εδώ δεν μπορείς να αντέξης για λίγα λεπτά ένα άσχημο όνειρο, άντε τώρα αιώνια – Θεός φυλάξοι – να είσαι μέσα στην θλίψη. Γι’ αυτό καλύτερα να μην πάμε στην κόλαση. Εσείς τι λέτε;
- Τόσον καιρό, Γέροντα, κάνουμε αγώνα να μην πάμε στην κόλαση· λέτε, εκεί να καταλήξουμε;
- Αν δεν έχουμε μυαλό, εκεί θα πάμε. Εγώ εύχομαι ή όλοι στον Παράδεισο ή κανένας στην κόλαση... Καλά δεν λέω; Είναι πολύ βαρύ, μετά από όσα έκανε ο Θεός για μας τους ανθρώπους, να πάμε στην κόλαση και να Τον λυπήσουμε. Ο Θεός να φυλάξη, όχι μόνον άνθρωπος, αλλά ούτε πουλί να μην πάη στην κόλαση.

Ο Καλός Θεός ας μας δώση καλή μετάνοια, για να μας βρη ο θάνατος σε καλή πνευματική κατάσταση και να αποκατασταθούμε στην Ουράνια Βασιλεία Του. Αμήν.